
Can Supplements Damage Your Liver: अनेकदा लोक चांगल्या प्रकृतीसाठी सप्लीमेंट सुरक्षित मानत असतात.परंतू सत्य परिस्थिती जरा वेगळी आहे. अलिकडेच अमेरिकेची प्रसिद्ध नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या संशोधनानूसार हर्बल आणि डायएटरी सप्लीमेंट्सला खाद्य उत्पादनाच्या कॅटगरीत ठेवले जाते. म्हणजे यांना आहाराची कमतरता पूर्ण करण्यासाठी दिले जाते. याचा अर्थ प्रत्येक व्यक्तीसाठी ते सुरक्षित असतीलच असे नाही. जर किडनी आणि लिव्हर आधीच कमजोर असेल तर काही सप्लीमेंटच्या या अवयवांवर दबाव येऊ शकतो. चला तर पाहूयात कोणत्या सप्लीमेंटपासून सावध रहायला हवे हे पाहूयात…
ग्रीन टी बहुतांशी लोकांसाठी सुरक्षित आहे. परंतू CLD Clinical Liver Disease जर्नलमधील माहितीनुसार ग्रीन टी एक्सट्रॅक्टच्या गोळ्या कॅटेचिन्स, खासकरुन एपिगॅलोकॅटेचिन गॅलेटची मात्रा खूप जास्त असते. जास्त प्रमाणात हे घेतल्यानंतर लिव्हरला सूज आणि गंभीर जखमांचे ते कारण होऊ शकते. ज्यांना आधीच लिव्हरची समस्या आहे त्यांनी यापासून दूर राहावे.
हाय-डोज प्रोटीन पावडर देखील धोकादायक ठरु शकते. बॉडी बिल्डींगमध्ये वजन वाढवण्यासाठी घेतले जाणारे प्रोटीन सप्लीमेंट जर गरजेहून जास्त घेतले तर किडनीवर अतिरिक्त दबाव येऊ शकते. अतिरिक्त प्रोटीनमुळे नायट्रोजन युक्त घाणेरडे पदार्थ बाहेर करण्यासाठी किडनीला जास्त मेहनत करावी लागते. ज्यास क्रॉनिक किडनी डिसिजच्या रुग्णांची स्थिती वेगाने बिघडू शकते.
फॅट-सोल्यूबल व्हिटामिन्स सारखे A, D, E आणि K शरीरात साठल्याने ते सहजपणे शरीरातून बाहेर पडत नाहीत. जास्त प्रमाणात व्हिटामिन्स ए लिव्हरवर दबाव टाकू शकते आणि गंभीर क्षतिला निमंत्रण देऊ शकते. व्हिटामिन्स D आणि E देखील डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार घेतल्यानंतर खास करुन किडनी वा लिव्हरची समस्या असणाऱ्या लोकांना नुकसान पोहचवू शकते.
आयर्न सप्लीमेंट तपासणी केल्याशिवाय घेणे खतरनाक होऊ शकते. आयर्न गरजेचे असते, परंतू याचे जास्त प्रमाण लिव्हरला जाम करुन हेमोक्रोमॅटोसिस नावाची स्थिती निर्माण करु शकते. Journal Statpearlsच्या नुसार हा रोग शरीरातील पेशीत आयर्नचा अत्यंत जमावाशी जोडलेला आहे. ज्यामुळे अनेक अवयव नीट काम करु शकत नाहीत.
काही हर्बल उपायांनी देखील नुकसान होऊ शकते. कॉम्फ्रीमध्ये असे तत्व आढळतात जे लिव्हरला गंभीर क्षति पोहचवू शकते. मोनोपॉझच्या लक्षणावर उपचारासाठी वापरले जाणारे ब्लॅक कोहोश याने लिव्हर टॉक्सिसिटी होते.वजन कमी करण्याच्या उत्पादनात गार्सिनिया कंबोजिया वापरले जाते, त्यामुळे लिव्हरला जखमा होऊ शकतात. अनेक पारंपारिक जडी- बुटीत सक्रीय तत्वांचे प्रमाण आणि शुद्धतेवर कठोर नियंत्रण नसते त्यामुळे ती किडनीसाठी हानिकारक असतात.
ज्येष्ठमधात ग्लायसिराइजिन असते, त्यामुळे ब्लड प्रेशर वाढू शकते आणि पोटॅशियम कमी करु शकते. जेष्ठमध किडनी आणि हृदय रोगांच्या रुग्णांसाठी खतरनाक ठरु शकते. यामुळे असे सप्लीमेंट ज्यात मिनरल अधिक असतील त्यांना घेताना सावधानता बाळगायला हवी.
डिटॉक्स वा फॅट-बर्निंग गोळ्या देखील धोकादायक असू शकतात. यात स्टीमुलेंट, डाययुरेटिक वा अज्ञात तत्वांच्या मिश्रण असू शकते. ज्यामुळे लिव्हर मेटाबॉलिझम आणि किडनी फिल्ट्रेशनला प्रभावित करु शकते. खास करुन लिव्हरला या केमिकलचे विघटन करण्यासाठी अधिक श्रम पडतात, ज्यामुळे ऑक्सीडेटिव्ह स्ट्रेस आणि सूज वाढू शकते.