घरच्या घरी वेलची लावण्याचे आरोग्यदायी फायदे तुम्हाला माहिती आहेत का?
जर तुम्हाला बागकामाची आवड असेल आणि तुम्हाला घरी मसाल्याची लागवड करायची असेल तर कुंडीत हिरव्या वेलचीचे रोप नक्कीच लावा. काही गोष्टी लक्षात ठेवून तुम्ही त्या तुमच्या बागेत सहज वाढवू शकता.
हिरव्या वेलचीला मसाल्यांची राणी म्हटले जाते आणि त्याचा सुगंध प्रत्येक गोड, चहा आणि पदार्थाची चव वाढवतो. परंतु बाजारातील वेलची खूप महाग असते आणि कधीकधी भेसळही आढळते. अशावेळी असा प्रश्न उपस्थित होतो की आपण आपल्या बागेत वेलची उगवू शकत नाही का? याचे उत्तर आहे हो, जर काही गोष्टी लक्षात ठेवल्या तर तुम्ही आपल्या कुंडीत वेलचीचे रोप सहज वाढवू शकता. इतकंच नाही तर तुम्ही ते घरी पिकवलं तर वर्षभर शुद्ध आणि ताजे मसाल्यांचाही आस्वाद घेता येईल. परंतु यासाठी योग्य माती, ओलावा आणि योग्य काळजी घेणे आवश्यक आहे. चला घरी वेलची वाढवण्याचा सोपा मार्ग आणि त्याची काळजी घेण्याच्या टिप्स जाणून घेऊया. घरी गार्डन बनवणे हे आनंददायी तसेच आरोग्यासाठी फायदेशीर काम आहे. सर्वप्रथम घरात गार्डनसाठी योग्य जागा निवडावी.
बाल्कनी, टेरेस, अंगण किंवा खिडकीजवळील मोकळी जागा यासाठी योग्य ठरते. त्या जागी पुरेसा सूर्यप्रकाश आणि हवा मिळते याची खात्री करावी. नंतर कुंड्या, प्लास्टिकचे डबे, मातीची भांडी किंवा रिसायकल केलेल्या बाटल्यांचा वापर करता येतो. झाडांसाठी चांगली माती, कंपोस्ट किंवा शेणखत मिसळून तयार करावी, जेणेकरून झाडांना योग्य पोषण मिळेल. गार्डनसाठी सुरुवातीला तुळस, पुदीना, कोथिंबीर, मिरची, टोमॅटो, मनी प्लांट किंवा गुलाब यांसारखी कमी निगा लागणारी झाडे निवडावीत. झाडांना नियमित पण गरजेइतकेच पाणी द्यावे; जास्त पाणी दिल्यास मुळे कुजतात.
सकाळी किंवा संध्याकाळी पाणी देणे उत्तम असते. आठवड्यातून एकदा सेंद्रिय खत घालावे आणि वाळलेली पाने काढून टाकावीत. झाडांवर किडी आढळल्यास नैसर्गिक उपाय जसे की कडुनिंबाचा अर्क वापरावा. नियमित काळजी, प्रेम आणि संयम ठेवला तर घरातील गार्डन हिरवेगार, सुंदर आणि ताजेतवाने राहते, तसेच घरात सकारात्मक वातावरण निर्माण होते. वेलची उगवण्यासाठी योग्य वेळ उष्ण आणि दमट हवामानात वेलची चांगली वाढ होते. त्यामुळे जर तुम्ही ते तुमच्या बाल्कनीत लावण्याचा विचार करत असाल तर थोडे थांबा आणि फेब्रुवारी ते जुलै दरम्यान याची लागवड करण्याचा विचार करा. हा सर्वात चांगला काळ मानला जातो. वेलचीची मुळे कशी पसरतात, म्हणून 12-16 इंच खोल आणि रुंद भांडे निवडा. माती हलकी, सेंद्रिय व निचरा करणारी असावी. त्यासाठी बागेची माती, शेणाचे खत आणि कोकोपेट समान प्रमाणात मिसळावे. बियाण्यापासून वाढणे थोडे कठीण आहे, म्हणून रोपवाटिकातून लागवड करणे सोपे आहे. जर आपल्याला बियाण्यापासून वाढवायचे असेल तर ताजे बियाणे घ्या आणि त्यांना 24 तास पाण्यात भिजवून पेरावे. स्प्राउट्स बाहेर येण्यास 3-5 आठवडे लागू शकतात. वेलचीला हलकी सावली आवडते, कडक सूर्यप्रकाश आवडत नाही. दररोज 3-4 तास अप्रत्यक्ष सूर्यप्रकाश पुरेसा आहे. माती नेहमी किंचित ओलसर ठेवा, परंतु पाणी साचून राहू देऊ नका. खत घालताना या गोष्टी लक्षात ठेवा, दर 20-25 दिवसांनी गांडूळ खत किंवा शेणाचे खत लावावे. वाळलेली पाने वेळोवेळी कापावी जेणेकरून रोप निरोगी राहील.
वेलचीचे रोप 2-3 वर्षांत केव्हा फळ देण्यास सुरवात करेल? जेव्हा सोयाबीनचे हिरवे आणि भरलेले दिसतात तेव्हा ते तोडून घ्या. सावलीत कोरडे ठेवा. घरी वेलची वाढवल्याने तुम्हाला नेहमी शुद्ध आणि ताजे मसाले मिळतात. हे बाजारातून खरेदी केलेल्या वेलचीपेक्षा जास्त काळ टिकते आणि भेसळीची भीती नसते. ह्या बागेतील हिरवळ वाढते आणि वातावरणही चांगले असते . चव आणि सुगंध दोन्ही वाढविण्यासाठी आपण ते चहा आणि मिठाईमध्ये जोडू शकता. थोडी काळजी घेतली तर वेलचीचे रोप वर्षानुवर्षे फळ देते.
