नव्या संकटासाठी सज्ज राहा! पुन्हा हाहाकार? इराण युद्ध थांबलं… आता या देशावर महासंकट, चीनने चारही बाजूने घेरलं

गेल्या काही दिवसांपासून इराण, अमेरिका आणि इस्त्रायल यांच्यामधील संघर्षाने जगाचे लक्ष वेधले. या तीन देशांमधील संघर्षाची झळ संपूर्ण देशाला लागली. त्यानंतर आता जगाची नजर ताइवानवरील वाढत्या तणावाकडे लागली आहे. चीनने गेल्या काही वर्षांत ताइवानच्या आसपास आपली सैन्य उपस्थिती सातत्याने वाढवली आहे. आता अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे की, जवळपास नेहमीच चीनी नौदलाचे ५ ते ६ युद्धनौकांनी ताइवानला चारही बाजूंनी घेरून ठेवलेले असतात. त्यामुळे आता नवे युद्ध सुरु होण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.

मे २०२६ च्या अखेरीस देखील चीनचे मोठे गाइडेड-मिसाइल डिस्ट्रॉयरसह अनेक युद्धनौका ताइवानच्या उत्तर, दक्षिण, पूर्व भागात आणि ताइवान स्ट्रेटमध्ये तैनात केल्या होत्या. हे कोणतेही सैन्य अभ्यास नव्हते, तर आता हा चीनच्या नियमित रणनीतीचा भाग बनला आहे. ही माहिती वॉल स्ट्रीट जर्नलने सुरक्षा अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने दिली आहे.

घेरा कसा वाढवला गेला?

चीनने ताइवानला अचानक घेरले नाही, तर हळूहळू आपली उपस्थिती वाढवली. २०२० मध्ये चीनने ताइवान स्ट्रेटमध्ये एक युद्धनौकेचा नियमित गस्त सुरू केला. त्याचबरोबर ताइवानच्या उत्तर आणि दक्षिण किनाऱ्याजवळ दोन अतिरिक्त जहाजे तैनात केली. २०२२ मध्ये एक चौथी युद्धनौका ताइवानच्या पूर्व किनाऱ्यावर तैनात करण्यात आला. यामुळे चीनची नौदल उपस्थिती ताइवानच्या चारही बाजूंनी जवळपास कायमस्वरूपी झाली. २०२४ पासून चीनने पूर्व भागात पाचवी आणि सहावी युद्धनौका नियमितपणे तैनात करण्यास सुरुवात केली. सध्या ताइवानच्या आसपास ५ ते ६ चीनी युद्धनौका नेहमी उपस्थित असतात. कोणत्याही विशेष मोहिमेदरम्यान किंवा तणावाच्या काळात त्यांची संख्या आणखी वाढते.

चीनचा उद्देश काय आहे?

तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, चीन केवळ शक्ती प्रदर्शन करत नाही तर संभाव्य युद्धाची तयारीही करत आहे. पूर्वी चीन गस्तीसाठी छोट्या युद्धनौकांचा वापर करत असे, पण आता त्यांच्या जागी मोठे आणि अत्याधुनिक गाइडेड-मिसाइल डिस्ट्रॉयर तैनात केले जात आहेत. सध्या चीनच्या नौदलाकडे ४८ असे डिस्ट्रॉयर आहेत.

खासगी माहिती गोळा करण्याचा प्रयत्न

ताइवानच्या पूर्व किनाऱ्याजवळ सतत उपस्थित राहून चीन समुद्राच्या खोलीचा आणि समुद्री भागाचा नकाशा तयार करत आहे. यामुळे भविष्यात शत्रूच्या पाणबुड्यांच्या लपण्याच्या जागा शोधण्यास मदत होईल. तसेच तो ताइवानच्या सैन्याच्या हालचाली, संचार व्यवस्था आणि सैनिक तैनातीवर देखील नजर ठेवून आहे.

अमेरिकेला दूर ठेवण्याची रणनीती

ताइवानच्या पूर्व भागात हुलिएन आणि ताइतुंग सारखे महत्त्वाचे सैन्य एअरबेस आहेत. चीन या भागांजवळ आपल्या युद्धनौका तैनात करून अमेरिका आणि त्याच्या सहयोगी देशांच्या विमानवाहक नौका, पाणबुड्या आणि सैन्य जहाजांसाठी ताइवानजवळ पोहोचणे कठीण करू इच्छितो. चीन नियमितपणे ताइवान स्ट्रेटच्या मध्य रेषा ओलांडून सैन्य उड्डाणे करत आहे. परदेशी जहाजांविरुद्ध आक्रमक कारवाया देखील वाढल्या आहेत. तज्ज्ञांचा विश्वास आहे की, चीन युद्ध सुरू न करता सतत दबाव टाकून ताइवानला असा संदेश देऊ इच्छितो की, भविष्यात त्याच्या कब्जाला विरोध करणे कठीण होईल.