हौथींकडून मिसाइल-ड्रोन हल्ला; सौदीच्या मदतीला कोण येणार? अमेरिका मागे हटली, पाकिस्तानकडून धोका; पण फ्रान्सचा मोठा निर्णय

येमेनच्या हौथींविरुद्ध सौदी अरेबियावरील दबाव सातत्याने वाढत आहे. हौथी बंडखोर सौदी शहरांना तसेच सौदी तेल प्रकल्पांना लक्ष्य करत आहेत. यावर अमेरिका थेट लष्करी कारवाईपासून दूर राहत आहे. तर पाकिस्तान मक्का संयुक्त संरक्षण कराराअंतर्गत आपल्या भूमिकेवर वाटाघाटी करत आहे. याच वेळी फ्रान्सने सौदी अरेबियाला लष्करी मदतीची घोषणा केली आहे.

फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी म्हटले आहे की, सौदी अरेबियातील एक महत्त्वाचे तेल केंद्र असलेल्या यान्बूच्या संरक्षणासाठी त्यांचा देश सैन्य, रडार आणि हवाई संरक्षण प्रणाली पाठवेल. यान्बूची सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी फ्रान्स तेथे सैन्य, रडार आणि संरक्षण प्रणाली तैनात करेल. मात्र मॅक्रॉन यांनी स्पष्ट केले की, हुथींविरुद्ध थेट संघर्षात सहभागी होण्याचा फ्रान्सचा उद्देश नाही. सौदी अरेबियाची महत्त्वपूर्ण ऊर्जा पायाभूत सुविधा आणि यान्बूची सुरक्षा मजबूत करणे हे फ्रेंच सैन्याचे मुख्य कार्य असेल.

यान्बू हे सौदी अरेबियासाठी एक महत्त्वाचे बंदर आणि त्यांच्या ऊर्जा प्रणालीचे प्रमुख केंद्र आहे. लाल समुद्रावर वसलेल्या या शहरात मोठे तेल साठवण आणि शुद्धीकरण प्रकल्प आहेत. यान्बू ईस्ट-वेस्ट पाइपलाइनला देखील जोडलेले आहे. या पाइपलाइनमुळे सौदी अरेबियाला पर्शियन आखात किंवा होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून न जाता, तांबड्या समुद्रामार्गे आपले तेल आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांमध्ये पोहोचवणे शक्य होते. या पाइपलाइनची क्षमता दररोज सुमारे ७ दशलक्ष बॅरल असण्याचा अंदाज आहे.

गुरुवारी हौथींनी यान्बूला लक्ष्य करून बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला. गेल्या काही दिवसांत हौथींनी यान्बू येथील सौदी तेल कंपनी अरामकोच्या सुविधांना लक्ष्य केल्याचा दावाही केला आहे. सौदी लष्कराने हौथींनी डागलेली अनेक बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे रोखली आहेत. अमेरिका, पाकिस्तान आणि तुर्कस्तानकडून कोणतीही थेट लष्करी मदत मिळाली नाही. सौदी अरेबियाने पाकिस्तान आणि तुर्कस्तानसोबत मक्का करार केल्यानंतर त्यांच्याकडून मदतीची अपेक्षा केली होती.

हौथींच्या हल्ल्यानंतर, तिन्ही देशांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांमध्ये लष्करप्रमुखांच्या तातडीच्या बैठकीबाबतही चर्चा झाली. पाकिस्तान आणि तुर्कस्तानने अद्याप थेट लष्करी सहकार्याची घोषणा केलेली नाही. त्यानंतर सौदी अरेबियाने अमेरिकेकडे मदत मागितली. अहवालानुसार, वॉशिंग्टनने सध्या सौदी अरेबियासाठी थेट लष्करी कारवाईत सहभागी होण्यास नकार दिला आहे. अमेरिका आणि सौदी अरेबिया यांच्यातील सुरक्षा आणि सामरिक संबंध अबाधित आहेत.

ब्रिटननेही सौदी लढाऊ विमानांना मर्यादित हवाई इंधन भरण्याची मदत देण्याचा निर्णय घेतला आहे. या परिस्थितीत, फ्रान्सने सौदी अरेबियाला लष्करी मदतीची घोषणा केली आहे. फ्रान्स यान्बूच्या संरक्षणासाठी सैन्य, रडार आणि हवाई संरक्षण यंत्रणा पाठवेल. मॅक्रॉन यांनी म्हटले आहे की, संघर्ष करणे हा उद्देश नाही, तर यान्बूसारख्या महत्त्वाच्या ठिकाणाचे संरक्षण करणे हा आहे. फ्रान्सने यापूर्वी हुथी हल्ल्यांचा निषेध केला आहे.

९ सप्टेंबर रोजी फ्रान्सच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने सौदी अरेबिया आणि येमेनमधील नागरी पायाभूत सुविधांवरील हौथी हल्ल्यांचा निषेध करत सौदी अरेबियासोबत एकता व्यक्त केली. फ्रान्सने हौथींना लष्करी कारवाई थांबवण्याचे आवाहनही केले. यान्बूच्या संरक्षणासाठी फ्रान्सने केलेली तैनाती ही सौदी अरेबियासोबतच्या त्याच्या वाढत्या संरक्षण सहकार्याचा एक भाग आहे. ऑगस्टमध्ये फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष मॅक्रॉन आणि सौदीचे युवराज मोहम्मद बिन सलमान यांच्यात झालेल्या बैठकीदरम्यान, दोन्ही देशांनी आपले संरक्षण सहकार्य आणखी मजबूत करण्याच्या योजना जाहीर केल्या होत्या.