विमानांमध्ये पॉवर बँक घेऊन जाताय? तर थांबा DGCA च्या ‘या’ नवीन नियमबद्दल जाणून घ्या

एखाद्या ठिकाणी लवकर पोहोचण्यासाठी आणि आरामदायी प्रवास करण्यासाठी अनेकजण विमान प्रवासाला पहिले प्राधान्य देतात. तसेच विमान प्रवास करताना आपल्याला अनेक नियमांचे पालन करावे लागते. त्यात आजही अनेक प्रवासी नकळत किंवा निष्काळजीपणे अशा चुका करतात ज्यामुळे उड्डाणा दरम्यान आग, धूर किंवा शॉर्ट सर्किट होण्याची शक्यता असते. तर याचे कारण दुसरे तिसरे काही नसून प्रत्येकाच्या सामानात आढळणारी पॉवर बँक आहे. तुम्हाला माहित आहे का की उड्डाणादरम्यान पॉवर बँक वापरणे किंवा त्यावरून मोबाईल फोन चार्ज करणे सक्त मनाई असते.

देशभरातील अनेक विमानतळांवर नोव्हेंबर 2025 मध्ये नियम लागू करूनही, प्रवाशांकडून उड्डाणांमध्ये पॉवर बँक बाळगण्याबाबत अजूनही निष्काळजीपणा दाखवला जात आहे. नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने (DGCA) त्यावेळी स्पष्टपणे सांगितले होते की पॉवर बँक आणि लिथियम बॅटरी उपकरणे विमानाच्या आत सुरक्षिततेसाठी महत्त्वपूर्ण धोका निर्माण करू शकतात.

नोव्हेंबरमध्ये डीजीसीएने कोणते नियम जाहीर केले?

नोव्हेंबरमध्ये जारी केलेल्या डीजीसीएच्या परिपत्रकानुसार, मोबाईल फोन, लॅपटॉप, टॅब्लेट आणि पॉवर बँकमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या लिथियम बॅटरीज खूप जास्त ऊर्जा वापरतात आणि जास्त गरम झाल्यास, निकृष्ट दर्जाच्या असल्यास किंवा शॉर्ट सर्किट झाल्यास त्या डिव्हाइसला आग लागू शकतात. पॉवर बँका चेक-इन बॅग्ज किंवा ओव्हरहेड बिनमध्ये ठेवल्यास धोका विशेषतः जास्त असतो, जिथे त्यांचे त्वरित निरीक्षण करणे कठीण असते.

नियमांनुसार, प्रवाशांना फक्त पॉवर बँक आणि अतिरिक्त लिथियम बॅटरी हँड बॅगेजमध्ये ठेवता येतात. चेक-इन बॅगमध्ये त्या ठेवण्यास सक्त मनाई आहे, परंतु प्रवासी अनेकदा ही चूक करताना आढळतात. डीजीसीएने असेही स्पष्ट केले आहे की पॉवर बँका ओव्हरहेड बिनमध्ये ठेवणे टाळावे आणि अशा ठिकाणी ठेवाव्यात जिथे प्रवासी त्यांचे वैयक्तिकरित्या निरीक्षण करू शकतील. कोणत्याही बिघाडाच्या बाबतीत त्वरित कारवाई करता येईल याची खात्री करण्यासाठी हे केले जाते.

पॉवर बँकमधून धूर येत असेल तर काय करावे?

डीजीसीएच्या परिपत्रकात असेही स्पष्टपणे म्हटले आहे की उड्डाणादरम्यान पॉवर बँक वापरणे किंवा मोबाईल फोन चार्ज करणे सक्त मनाई आहे. असे असूनही अनेक प्रवासी उड्डाणादरम्यान त्यांचे मोबाईल फोन चार्ज करताना दिसतात जे नियमांचे उल्लंघन आहे आणि सुरक्षिततेला धोका आहे. जर पॉवर बँक किंवा कोणतेही उपकरण जास्त उष्णता, धूर किंवा विचित्र वास सोडत असेल तर प्रवाशांनी ताबडतोब केबिन क्रूला कळवावे.

शॉर्ट सर्किट टाळण्यासाठी, डीजीसीए प्रवाशांना पॉवर बँक नेहमी संरक्षक कव्हर किंवा केसमध्ये ठेवण्याचा सल्ला देते. धातूच्या संपर्कात किंवा इतर कारणांमुळे ठिणग्या टाळण्यासाठी बॅटरी टर्मिनल उघडे ठेवावेत. साधी खबरदारी मोठी दुर्घटना टाळू शकते.

विमान कंपन्यांना कोणत्या सूचना देण्यात आल्या?

नोव्हेंबरमध्ये सुचित करण्यात आलेल्या परिपत्रकात एअरलाइन्स आणि विमानतळ ऑपरेटर्सना प्रवाशांना या नियमांबद्दल सतत जागरूक करण्याचे निर्देश देण्यात आले होते, ज्यामध्ये विमानतळांवर आणि विमानात घोषणा, पोस्टर्स, व्हिडिओ आणि डिजिटल स्क्रीनचा समावेश होता. तसेच केबिन क्रूला लिथियम बॅटरी संबंधित आग किंवा आपत्कालीन परिस्थिती कशी हाताळायची याचे प्रशिक्षण देणे अनिवार्य करण्यात आले होते.

एकंदरीत, विमानात पॉवर बँक बाळगणे ही काही नवीन समस्या नाही. डीजीसीएने नोव्हेंबर 2025 मध्ये नियम स्पष्ट केले. प्रवाशांनी हे नियम गांभीर्याने घेणे आणि चुका पुन्हा होऊ नये हे लक्षात घेणे खूप महत्वाचे आहे, कारण पॉवर बँकांशी संबंधित थोडीशी निष्काळजीपणा देखील संपूर्ण विमानाच्या आणि विमानातील सर्व प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी मोठा धोका निर्माण करू शकते.