हेपिटायटिस बी आणि सी, किती धोकादायक ? कोणते गंभीर आजार होण्याची शक्यता ?

हरियाणाच्या पलवल जिल्ह्यातील छायासा गावात 15 लोकांचा रहस्यमय मार्गाने मृत्यू झाला. आरोग्य विभागाच्या पथकाने गावात जाऊन तपासणी केली असता अनेक मृत्यूंचे कारण यकृताचा संसर्ग असल्याचे आढळले. विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, या गावात क्लिनिकली ॲक्युट हेपिटायटिस बी, कावीळ किंवा हिपॅटिक एन्सेफॅलोपॅथीसह तीव्र यकृत निकामी झाल्यामुळे 6 जणांचा मृत्यू झाला. इतर अनेक गावकऱ्यांनाही तपासणीत हेपिटायटिस बी आणि हेपिटायटिस सी ची चाचणी सकारात्मक आली आहे. छायांसा गावात अधिकाऱ्यांनी आरोग्य आणीबाणी जाहीर केली आहे. हा हिपॅटायटीसचा उद्रेक असल्याचा संशय आहे. हा संसर्ग इतक्या लोकांमध्ये कसा पसरला हे अधिकाऱ्यांना अद्याप समजू शकलेले नाही. हे प्रकरण समोर आल्यानंतर लोकांना हेपिटायटिस बी आणि हेपिटायटिस सी रोग म्हणजे काय हे जाणून घ्यायचे आहे. हे किती धोकादायक आहे, त्यावर उपचार आणि उपचार काय आहेत?

हेपिटायटिस बी आणि हेपिटायटिस सी म्हणजे काय ?

हेपिटायटिस बी आणि हेपिटायटिस सी हे यकृताशी संबंधित व्हायरल इन्फेक्शन आहेत. हे दोन्ही संक्रमण प्रामुख्याने विषाणूंमुळे होते आणि थेट यकृतावर हल्ला करतात. जर या समस्या वेळेवर ओळखल्या नाहीत आणि त्यावर उपचार केले नाहीत तर हे रोग हळूहळू यकृताचे नुकसान करू शकतात आणि मृत्यूस कारणीभूत ठरू शकतात. या संक्रमणांमुळे यकृत सिरोसिस आणि यकृत कर्करोग देखील होऊ शकतो. हेपिटायटिस बी संक्रमित रक्त, असुरक्षित लैंगिक संबंध, संक्रमित सुया आणि आईकडून बाळाच्या जन्माद्वारे संक्रमित होऊ शकतो.

बऱ्या; प्रकरणांमध्ये, प्रारंभिक लक्षणे सौम्य असतात. लोकांना थकवा, भूक न लागणे, उलट्या, ताप, ओटीपोटात दुखणे आणि कावीळ यासारखी लक्षणे दिसतात. काही लोकांमध्ये हा संसर्ग आपोआप निघून जातो, परंतु बर्याच प्रकरणांमध्ये तो धोकादायक बनतो. वेळेवर उपचार न मिळाल्यामुळे हा संसर्ग जीवघेणा ठरू शकतो. तज्ञांच्या मते, हिपॅटायटीस सी देखील एक गंभीर व्हायरल इन्फेक्शन आहे, जो हेपिटायटिस सी व्हायरस (एचसीव्ही) मुळे होतो. संक्रमित रक्ताच्या संपर्कातने, संक्रमित सुया किंवा वैद्यकीय उपकरणांचा पुनर्वापर करून देखील हे पसरते.

हेपिटायटिस सीची प्रारंभिक लक्षणे बहुतेक रुग्णांमध्ये दिसून येत नाहीत . हेच कारण आहे की बर् याच लोकांना हे माहित नसते की त्यांना वर्षानुवर्षे याची लागण झाली आहे. कालांतराने, हा संसर्ग यकृताचे गंभीरपणे नुकसान करू शकतो आणि सिरोसिस किंवा यकृत निकामी होण्याची स्थिती उद्भवू शकतो. यामुळे जीवितहानी होते. हेपिटायटिस बी आणि सी दोन्ही संक्रमण दीर्घकाळापर्यंत प्राणघातक ठरू शकतात. जुनाट संसर्गामुळे यकृतामध्ये जळजळ होते, ज्यामुळे यकृताच्या पेशी हळूहळू नष्ट होऊ लागतात. यामुळे यकृत सिरोसिस आणि नंतर यकृत कर्करोगाचा धोका वाढतो.

डॉक्टर सांगतात की,  हेपिटायटिस बीसाठी प्रभावी औषधे उपलब्ध आहेत, जी विषाणूला नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करतात. मात्र, ते पूर्णपणे काढून टाकणे कठीण आहे. यासाठी लसीही उपलब्ध आहेत, जो संसर्गापासून बचाव करण्याचा सर्वात सुरक्षित मार्ग आहे. त्याच वेळी, हेपिटायटिस सी अँटीव्हायरल औषधांद्वारे पूर्णपणे बरा केला जाऊ शकतो. हेपिटायटिस बी आणि सी कडे दुर्लक्ष करणे कठीण असू शकते. जर एखाद्या व्यक्तीस वारंवार थकवा, कावीळ, ओटीपोटात सूज येणे किंवा यकृताशी संबंधित इतर समस्या असतील तर यकृत डॉक्टरांचा त्वरित सल्ला घ्यावा. योग्य वेळी हे संक्रमण शोधण्यासाठी, लोकांनी वर्षातून एकदा यकृत तपासले पाहिजे. जर वेळेवर उपचार केले गेले तर यकृताचे नुकसान कमी होईल.

( डिस्क्लेमर : या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेले आहेत. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)