कुडियों का है जमाना! देशात बायकांची संख्या वाढली, गड्यांची घटली, लोकसंख्येचा विस्फोट स्थिरावला?
देशात पहिल्यांदाच पुरुषांच्या तुलनेत महिलांची लोकसंख्या वाढली आहे (NFHS-5 Sex Ratio Data). दर 1,000 पुरुषांमागे 1,020 महिला आहेत. पुरुषांच्या तुलनेत महिलांची लोकसंख्या 1000 च्या वर पोहोचण्याचीही स्वातंत्र्यानंतरची ही पहिलीच वेळ आहे. राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण-5 (NFHS-5) मध्ये ही आकडेवारी समोर आली आहे.
नवी दिल्ली : एक आनंदाची बातमी आहे. देशात पहिल्यांदाच पुरुषांच्या तुलनेत महिलांची लोकसंख्या वाढली आहे (NFHS-5 Sex Ratio Data). दर 1,000 पुरुषांमागे 1,020 महिला आहेत. पुरुषांच्या तुलनेत महिलांची लोकसंख्या 1000 च्या वर पोहोचण्याचीही स्वातंत्र्यानंतरची ही पहिलीच वेळ आहे. राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण-5 (NFHS-5) मध्ये ही आकडेवारी समोर आली आहे. यापूर्वी 2015-16 मध्ये झालेल्या NFHS-4 मध्ये, ही संख्या दर 1,000 पुरुषांमागे 991 महिला इतकी होती.
लिंग गुणोत्तरही सुधारले
एवढेच नाही तर जन्माच्या वेळी लिंग गुणोत्तरही सुधारले आहे. 2015-16 मध्ये, 1000 मुलांमागे 919 मुली जन्माला येत होत्या. तक 2019-21 मध्ये 1000 मुलांमागे 929 मुली झाल्या आहेत.
ग्रामीण भागातील लिंग गुणोत्तरही वाढले
NFHS-5 सर्वेक्षणाच्या अहवालानुसा लिंग गुणोत्तरातील सुधारणा शहरांपेक्षा ग्रामीण भागात चांगली झाली आहे. खेड्यांमध्ये दर 1,000 पुरुषांमागे 1,037 महिला आहेत, तर शहरांमध्ये 985 महिला आहेत. NFHS-4 मध्येही हीच बाब समोर आली होती. त्या सर्वेक्षणानुसार, खेड्यांमध्ये 1,000 पुरुषांमागे 1,009 महिला आणि शहरांमध्ये 956 महिला होत्या.
23 राज्यांमध्ये महिलांची लोकसंख्या पुरुषांपेक्षा अधिक
देशात 23 राज्ये अशी आहेत की जिथे दर 1000 पुरुषांमागे महिलांची लोकसंख्या 1000 पेक्षा जास्त आहे. उत्तर प्रदेशात दर हजार पुरुषांमागे 1017 महिला, बिहारमध्ये 1090, दिल्लीत 913, मध्य प्रदेशात 970, राजस्थानमध्ये 1009, छत्तीसगडमध्ये 1015, महाराष्ट्रात 966, पंजाबमध्ये 938, हरियाणामध्ये 926, झारखंडमध्ये 1050 महिला आहेत.
1901 मध्ये लिंग गुणोत्तर दर हजार पुरुषांमागे 972 स्त्रिया होते. पण स्वातंत्र्यानंतर ही संख्या कमी झाली. 1951 मध्ये हा आकडा दर हजार पुरुषांमागे 946 महिलांवर कमी झाला. 1971 मध्ये ते 930 पर्यंत खाली आले. 2011 च्या जनगणनेनुसार, या आकड्यात किंचित सुधारणा झाली आणि दर हजार पुरुषांमागे महिलांची लोकसंख्या 940 वर पोहोचली.
प्रजनन दरही कमी
NFHS-5 च्या सर्वेक्षणानुसार देशातील प्रजनन दरातही घट झाली आहे. प्रजनन दर म्हणजे लोकसंख्येच्या वाढीचा दर. सर्वेक्षणानुसार देशातील प्रजनन दर 2 वर आला आहे. 2015-16 मध्ये तो 2.2 वर होता.
संबंधित बातम्या :
