Diwali 2023 : गाई वासरांची दिवाळी वसुबारस या तारखेला होणार साजरी, असे आहे या सणाचे महत्त्व
या सणाचा उगम समुद्रमंथन या पौराणिक कथेशी संबंधित आहे. ज्या काळात देव आणि दानव समुद्रमंथन करून अमृत शोधण्यासाठी धडपडत होते. या प्रक्रियेत दैवी गाय कामधेनू सात महान देवांची देणगी म्हणून उदयास आली. कामधेनू हे मातृत्व, प्रजनन, देवत्व आणि पालनपोषण यांच्या आशीर्वादांशी संबंधित आहे.
मुंबई : गाई वासरांची दिवाळी म्हणून वसुबारस (Vasubaras 2023) या सणाचे महत्त्व आहे. हा सण धनत्रयोदशीच्या एक दिवसआधी साजरा केला जातो. या सणाला गोवत्स द्वादशी असेही म्हणतात. गावा खेड्यात या सणाचे विशेष महत्त्व आहे. शेतकरी कष्टकरी वर्ग या सणाला मोठ्या उत्साहात साजरे करतात. हिंदू कॅलेंडरनुसार वसुबारस हा सण आश्विन महिन्याच्या कृष्ण पक्षाच्या बाराव्या दिवशी साजरा केला जातो, हा दिवस गायी आणि वासरांचा सन्मान,पूजा करण्यासाठी ओळखला जातो. ‘वसु’ म्हणजे गाय आणि ‘बारस’ म्हणजे बारावा दिवस, म्हणून वसु बारस हा शब्द आहे.
वसुबारसचा उत्सव सामान्यतः महाराष्ट्र आणि गुजरातसारख्या राज्यांमध्ये आणि दक्षिण भारताच्या काही भागांमध्ये दिसून येतो. येथे, दिवाळीची सुरुवात वसुबारसने होते. महाराष्ट्रात वसुबारस किंवा गोवत्स द्वादशी म्हटले जाते. गुजरातमध्ये याला ‘बाग बारस’ म्हणतात आणि दक्षिण भारतात लोक ‘नंदिनी व्रत’ म्हणून हा दिवस साजरा करतात.
या वर्षी वसुबारस किती तारखेला?
या वर्षी वसुबारस 9 नोव्हेंबरला साजरा होणार आहे. या सणाचा उगम समुद्रमंथन या पौराणिक कथेशी संबंधित आहे. ज्या काळात देव आणि दानव समुद्रमंथन करून अमृत शोधण्यासाठी धडपडत होते. या प्रक्रियेत दैवी गाय कामधेनू सात महान देवांची देणगी म्हणून उदयास आली. कामधेनू हे मातृत्व, प्रजनन, देवत्व आणि पालनपोषण यांच्या आशीर्वादांशी संबंधित आहे. दैवी प्राणी देखील भगवान श्रीकृष्ण, विष्णू अवतार यांच्याशी संबंधित आहे.
पुराणानुसार गाईच्या प्रत्येक अंगात देवी-देवतांच्या स्थानाचे विस्तृत वर्णन आहे. पद्मपुराणानुसार चारही वेद गाईच्या मुखात वास करतात. तीच्या शिंगांमध्ये भगवान शिव आणि विष्णू नेहमी वास करतात. गाईच्या पोटात कार्तिकेय, डोक्यात ब्रह्मा, कपाळात रुद्र, शिंगाच्या टोकावर इंद्र, दोन्ही कानात अश्विनीकुमार, डोळ्यात सूर्य आणि चंद्र, दातांमध्ये गरुड, जिभेत सरस्वती, सर्व गुदद्वारातील तीर्थक्षेत्रे, मूत्रमार्गात गंगाजी केसांच्या कूपांमध्ये, ऋषी पाठीमागे, यमराज, उजव्या बाजूला वरुण आणि कुबेर, डाव्या बाजूला पराक्रमी यक्ष, तोंडात गंधर्व, नाग. नाकाच्या पुढच्या भागात आणि खुरांच्या मागच्या बाजूला अप्सरा वास करतात अशी धार्मिक मान्यता आहे.
(वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे.याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)
