कोण आहेत हाजी मंगल बाबा? ज्यांच्या दरग्यामुळे राज्यात आले आहे चर्चेला उधाण
हाजी मलंग शाह बाबांबद्दल असे म्हटले जाते की, ज्या वेळी ते आपल्या साथीदारांसह गावात पोहोचले, त्या वेळी वंशातील राजा नल देव यांचे राज्य होते. राजाच्या कारकिर्दीत महागाईच्या जुलमाने महाराष्ट्रातील जनता प्रचंड अस्वस्थ होती. लोकांचा असा विश्वास होता की जेव्हा हे अत्याचार वाढले तेव्हा देवाने त्यांची विनवणी ऐकली आणि त्यांना वाचवण्यासाठी हाजी मलंग बाबांना पाठवले.
मुंबई : कल्याणमधील हाजी मलंग दर्गा (Haji Malang Dargah) सध्या विशेष चर्चेचे केंद्र बनला आहे. या दर्ग्यावरून महाराष्ट्रात राजकारण तापले आहे. खरे तर महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे एका कार्यक्रमात म्हणाले होते की, काही गोष्टी आम्ही जाहीरपणे सांगू शकत नाही, पण तुमची भावना मलंगगड मुक्तीसाठी आहे. हे एकनाथ शिंदे पूर्ण केल्याशिवाय स्वस्थ बसणार नाहीत. हे धार्मिक स्थान लवकरच मुक्त करू, असे मुख्यमंत्री शिंदे म्हणाले. शेवटी या दर्ग्याचा वाद काय आहे आणि हाजी मलंग बाबा कोण होते, ज्यांच्या दर्ग्यावरून महाराष्ट्रात खळबळ उडाली आहे, चला जाणून घेऊया.
हाजी मलंग बाबा कोण होते?
हाजी मलंग बाबा यांचे नाव ‘हाजी मलंग अब्दुल रहमान’ होते जे सुफी होते आणि 12 व्या शतकात मध्यपूर्वेतून भारतात आले होते. हाजी मलंग बाबाचा हा दर्गा मुंबईपासून 50 किलोमीटर अंतरावर आहे. हाजी मलंग दर्गा 300 वर्षे जुना आणि सर्वात प्रसिद्ध दर्गापैकी एक असल्याचे सांगितले जाते. हे डोंगरावर बांधलेल्या मलंगगड नावाच्या किल्ल्यावर वसलेले आहे. इथपर्यंत पोहोचण्याचा रस्ता अतिशय सुंदर आहे.
हाजी मलंग शाह बाबांबद्दल असे म्हटले जाते की, ज्या वेळी ते आपल्या साथीदारांसह गावात पोहोचले, त्या वेळी वंशातील राजा नल देव यांचे राज्य होते. राजाच्या कारकिर्दीत महागाईच्या जुलमाने महाराष्ट्रातील जनता प्रचंड अस्वस्थ होती. लोकांचा असा विश्वास होता की जेव्हा हे अत्याचार वाढले तेव्हा देवाने त्यांची विनवणी ऐकली आणि त्यांना वाचवण्यासाठी हाजी मलंग बाबांना पाठवले.
मान्यतेनुसार, मलंग बाबा जेव्हा ब्राह्मण गावात पोहोचले तेव्हा त्यांना आणि त्यांच्या साथीदारांना तहान लागली आणि त्यांनी जवळच्या घरातून पाणी मागवले. हे घर केतकर ब्राह्मण कुटुंबाचे होते. ब्राह्मण कुटुंबाने बाबा आणि त्यांच्या साथीदारांना राहण्यासाठी जागा आणि दूध प्यायला दिले. ब्राह्मण समाजातील व्यक्तीची हे कोमल मन पाहून हाजी मलंग बाबा खूप खुश झाले आणि त्यांना आशीर्वाद दिला. बाबांच्या आशीर्वादाने लोकांना अत्याचारापासून मुक्ती मिळाली. आजपर्यंत या दर्ग्याची जबाबदारी केतकर घराण्याच्या वंशजांकडे असल्याचे सांगितले जाते.
हिंदू मुस्लिम ऐक्यासाठी प्रसिद्ध आहे हाजी मलंग दर्गा
हाजी मलंग दर्गा हा महाराष्ट्रातील एक प्रसिद्ध दर्गा आहे ज्याची देखरेख हिंदू आणि मुस्लिम दोन्ही समुदायातील लोक करतात. हा दर्गा हिंदू आणि मुस्लिम धर्माच्या एकतेचा मोठा पुरावा आहे. हाजी मलंग दर्ग्यात पोहोचण्यापूर्वी दोन छोटे दर्गे सापडतील ज्यांना पहिली सलामी आणि दुसरी सलामी म्हणतात. हाजी मलंग दर्ग्यावर नमस्कार करण्यापूर्वी या दोन लहान दर्ग्यांवर अभिवादन करणे आवश्यक असल्याचे सांगितले जाते.
असे म्हणतात की आजही जंगलातील सिंह त्यांच्या दर्ग्यावर येऊन आदरांजली वाहतात. बाबांचा दर्गा ज्या ठिकाणी आहे ते मलंग पहाड म्हणून ओळखले जाते. बाबांसोबत येथे सिंहही राहत असत असे म्हणतात. हाजी मलंग दर्ग्याच्या वाटेवर चष्म्याचे पाणी पिण्यासाठी मिळते, त्याला घोड्याचे पाणी असेही म्हणतात. हे पाणी प्यायल्याने आजारी आणि त्रासलेल्या लोकांना आराम मिळतो, अशी लोकांची धारणा आहे.
काय आहे हाजी मलंग दर्गा वाद?
या दर्ग्याबाबत उजव्या गटाचा दावा आहे की हा दर्गा प्रत्यक्षात एक मंदिर आहे ज्याला दर्ग्याचे स्वरूप देण्यात आले आहे. या दर्ग्याबाबत पहिला वाद 18 व्या शतकात झाला जेव्हा मुस्लिमांनी दर्ग्याच्या देखभालीवर ब्राह्मणांनी आक्षेप घेतला. शिवसेना नेते आनंद दिघे यांनी 1980 मध्ये हा दर्गा नसून मंदिर असल्याचा दावा केला होता. शिवसेना आणि उजव्या विचारसरणीचे गट या दर्ग्याला ‘श्री मलंगगड’ असे संबोधतात.
महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी फेब्रुवारी 2023 मध्ये या मंदिराला भेट दिली होती आणि येथे आरती करून भगवी चादर चढवली होती. मुख्यमंत्री शिंदे यांनी या दर्ग्याबाबत नुकतेच निवेदन दिले असून त्यात त्यांनी शतकानुशतके जुना हाजी मलंग दर्गा मुक्त करण्यासाठी कटिबद्ध असल्याचे सांगितले. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे राजकारणात खळबळ उडाली आहे.
