मोबाईल नंबर तुमचा आहे, तरीही ‘प्रुफ’ द्यावा लागेल, जाणून घ्या

आज आम्ही तुमच्या कामाची माहिती देणार आहोत. आतापर्यंत दिलेल्या नंबरचा खरा मालक कोण आहे हे शोधण्यासाठी कोणतीही एक सिस्टिम नव्हती. नंबरचा खरा मोलक कोण, हे कसं कळणार, याविषयी संभ्रम होता. पण आता एक उपक्रम आला आहे, याविषयी पुढे वाचा.

फोन नंबरशी संबंधित फसवणूक कमी करण्यासाठी भारत सरकारने एक नवीन उपक्रम सुरू केला आहे. वास्तविक, सरकार एक नवीन मोबाइल नंबर व्हॅलिडेशन प्लॅटफॉर्म म्हणजेच एमएनव्ही आणण्याच्या तयारीत आहे. या नवीन प्रणालीच्या मदतीने बँका, एनबीएफसी आणि फिनटेक कंपन्या ग्राहक त्यांना देत असलेला नंबर खरोखरच त्याचा आहे की नाही याची खात्री करू शकतील. आतापर्यंत दिलेल्या नंबरचा खरा मालक कोण आहे हे शोधण्यासाठी कोणतीही प्रणाली नाही. चला तर मग या नवीन एमएनव्ही प्लॅटफॉर्मबद्दल सविस्तरपणे जाणून घेऊया.

नवीन प्लॅटफॉर्मची आवश्यकता का आहे?

तुमच्या मनात प्रश्न निर्माण होऊ शकतो की, नवीन प्लॅटफॉर्मची आवश्यकता काय आहे? वास्तविक, आज जर एखादी व्यक्ती नवीन बँक खाते उघडायला गेली तर त्याला हा फोन नंबर माझा आहे याचा पुरावा द्यावा लागत नाही. लोक फसवणूकीच्या उद्देशाने उघडलेल्या बँक खात्यांशी चुकीचे फोन नंबर जोडतात. एमएनव्ही प्लॅटफॉर्ममुळे बँका, एनबीएफसी आणि फिनटेक कंपन्यांना त्यांच्या ग्राहकाचा फोन नंबर खरोखरच त्यांचा आहे की नाही हे शोधण्यात मदत होईल. डिजिटल फसवणुकीची वाढती प्रकरणे आणि फसवणूक करणाऱ्यांच्या नवीन पद्धती लक्षात घेता ही प्रणाली ही आजची सर्वात मोठी गरज आहे. यामुळे बँका आणि सरकारला बनावट खाती टाळण्यास मदत होईल.

या प्लॅटफॉर्मचे अनेक फायदे असले तरी एक वर्ग याला विरोध करत आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की यामुळे ग्राहकांच्या गोपनीयतेला हानी पोहोचू शकते. लोकांना भीती आहे की त्यांच्या वैयक्तिक माहितीचा गैरवापर होऊ शकतो. या व्यतिरिक्त, अनेक तज्ञांचे मत आहे की हा प्लॅटफॉर्म अल्पकालीन उपाय सिद्ध होईल कारण फसवणूक करणारे नवीन पद्धती शोधत असतात, मग एखादा प्लॅटफॉर्म त्यांना किती काळ हाताळू शकेल?

जागरूकता हीच खरी सुरक्षा

सरकारला हे देखील समजले आहे की केवळ तंत्रज्ञान प्लॅटफॉर्मद्वारे फसवणूक पूर्णपणे थांबवली जाऊ शकत नाही. यामुळेच आता ग्रामीण आणि प्रादेशिक भागात जनजागृती मोहीम राबवली जात आहे. या मोहिमांमध्ये लोकांना आपला मोबाईल नंबर, ओटीपी किंवा बँकेची माहिती कोणाशीही सामायिक करू नये, असे निर्देश दिले जात आहेत. तसेच, जर काही फसवणूक झाली असेल तर योग्य वेळी तक्रार कशी दाखल करावी याचीही माहिती दिली जात आहे.

तुला काय करायचं आहे?

जेव्हा जेव्हा ही नवीन प्रणाली लागू केली जाईल, तेव्हा ग्राहकाकडून ओटीपी विचारला जाईल की आपला फोन नंबर कुठेही सत्यापित करा. यासाठी आपल्याला आपल्या नंबरसोबत आपला आधार लिंक ठेवावा लागेल. तज्ञांचा असा विश्वास आहे की त्याद्वारे आपला नंबर सत्यापित करण्याची व्यवस्था केली जाईल. याव्यतिरिक्त, जे लोक अनेक नंबर वापरतात त्यांना किमान एक नंबर कायमस्वरुपी सक्रिय ठेवावा लागेल आणि त्यांच्यासोबत ठेवावा लागेल.