Form 16 शिवाय इन्कम टॅक्स रिटर्न 2025 कसे भरावे? सोपे मार्ग जाणून घ्या

इन्कम टॅक्स रिटर्न भरण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. काही वेळा करदात्यांना Form 16 वेळेत मिळत नसल्याने ही प्रक्रिया गुंतागुंतीची वाटू शकते. Form 16 हा नियोक्त्याने कर्मचाऱ्यांना दिलेला महत्त्वाचा दस्तऐवज आहे, ज्यामध्ये ITR दाखल करण्यासाठी आवश्यक असलेले वेतन, कर यासारख्या इतर महत्त्वपूर्ण माहिती असते. पण प्रश्न असा आहे की, Form 16 शिवाय इन्कम टॅक्स रिटर्न 2025 भरता येईल का? तर उत्तर होय, आपल्याकडे Form 16 नसतानाही आपण आपला ITR 2025 भरू शकता. जाणून घ्या यासाठी तुम्हाला कोणत्या कागदपत्रांची गरज भासणार आहे आणि तुम्हाला काय करावं लागेल.

Form 16 काय आहे आणि करदात्यांसाठी ते का आवश्यक आहे?

Form 16 शिवाय इन्कम टॅक्स रिटर्न 2025 कसे भरावे, त्याआधी जाणून घेऊया Form 16 काय आहे. हे नियोक्त्याने कर्मचाऱ्यांना दिलेले TDS प्रमाणपत्र आहे. जी आर्थिक वर्ष संपल्यानंतर दिली जाते. यामध्ये कर्मचाऱ्यांचे वेतन, TDS ची रक्कम, सूट आणि वजावटी, पॅन आणि इतर करविषयक माहिती असते.

आपण फ्रीलान्सर किंवा स्वयंरोजगार करणारी व्यक्ती असाल किंवा Form 16 जारी न करणाऱ्या कंपनीत काम करत असाल तर आपण फॉर्म 16 शिवाय ITR दाखल करू शकता.

Form 16 शिवाय ITR भरण्याचा पर्यायी मार्ग

1. Form 16 AS वापरा

ज्या करदात्यांकडे Form 16 नाही ते देखील Form 16 AS द्वारे ITR दाखल करू शकतात. प्राप्तिकर विभागाच्या वेबसाइटवरून हा फॉर्म डाऊनलोड करता येईल. त्यात नियोक्ताकडून मिळणारे उत्पन्न आणि TDS, अ‍ॅडव्हान्स टॅक्स किंवा सेल्फ असेसमेंट टॅक्स किंवा त्याच्या बँकेतून किंवा इतर स्त्रोतांमधून कापलेल्या इतर उत्पन्नाच्या स्त्रोतांची माहिती असते.

2. बँक स्टेटमेंट आणि सॅलरी स्लिप

करदाते त्यांच्या बँक स्टेटमेंट आणि वेतन स्लिपद्वारे देखील ITR दाखल करू शकतात. या दोन कागदपत्रांच्या माध्यमातून तुम्हाला आर्थिक वर्षातील तुमचे एकूण उत्पन्न, वजावट आणि इतर आर्थिक व्यवहारांची माहिती मिळेल. ज्याच्या आधारे तुम्ही ITR दाखल करू शकता.

3. गुंतवणूक आणि वजावटीचे प्रमाणपत्र

आर्थिक वर्षात केलेल्या गुंतवणुकीची आणि इतर वजावटींची कागदपत्रे गोळा करा. ITR मधून सूट मिळण्याचा दावा करण्यासाठी या कागदपत्रांची आवश्यकता असेल.

4. वार्षिक माहिती प्रणाली (AIS)

वार्षिक माहिती प्रणालीमध्ये आपल्या सर्व आर्थिक गोष्टींचा तपशील देखील असतो. जसे की पगारातून मिळणारे उत्पन्न, व्याजातून मिळणारे उत्पन्न, शेअर बाजारातील व्यवहार, TDS आणि TCS ची माहिती. इन्कम टॅक्स पोर्टलवरून तुम्ही ते डाऊनलोड करू शकता. Form 16 AS आणि AIS क्रॉस-चेक करा. हे सुनिश्चित करते की आपले उत्पन्न आणि TDS ची माहिती योग्य आहे.

5. फ्रीलान्सर्ससाठी देखील ‘हा’ एक उपाय

तुम्ही फ्रीलान्सर किंवा स्वयंरोजगार व्यक्तींच्या श्रेणीत येत असाल तर आपल्याला Form 16 ची आवश्यकता भासणार नाही. त्याऐवजी ग्राहकाकडून मिळालेल्या देयकांच्या पावत्या गोळा कराव्या लागतील. बँक स्टेटमेंटमधून मिळणाऱ्या उत्पन्नाचा हिशोब करावा लागेल. याशिवाय कार्यालयीन भाडे, इंटरनेट बिल आदी सर्व प्रकारच्या व्यावसायिक शुल्कांची नोंद ठेवावी लागणार असून, त्याचा वापर वजावटीसाठी केला जाणार आहे.

Form 16 शिवायही इन्कम टॅक्स रिटर्न 2025 भरणे अवघड नाही, हे आता तुम्हाला समजले असेलच. आपल्याकडे फक्त पर्यायी कागदपत्रे असणे आवश्यक आहे जेणेकरून आपण आरामात ITR दाखल करू शकाल.

(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)