वाशिममध्ये पावसाने दडी मारली; सोयाबीन-तूर सुकू लागली! शेतकऱ्यांवर मोठं संकट, 4-5 दिवसांत पाऊस नाही तर…

वाशिम जिल्ह्यात मागील सुमारे पंचवीस ते तीस दिवसांपासून पावसाने पूर्णपणे दडी मारल्यामुळे खरीप हंगामातील पिकांवर गंभीर संकट ओढावले आहे. विशेषतः सोयाबीन आणि तूर यांसारख्या प्रमुख पिकांना सध्या पाण्याची नितांत आवश्यकता असताना, पावसाच्या अनुपस्थितीमुळे ही पिके सुकू लागली आहेत. मालेगाव तालुक्यातील पांगरे धनकुटे येथील शेतशिवारात पिकांची वाढ खुंटली असून, पाने गळून पडू लागली आहेत, ज्यामुळे शेतकरी मोठ्या आर्थिक अडचणीत सापडले आहेत.

यावर्षी सुरुवातीला चांगला पाऊस झाल्यामुळे शेतकऱ्यांनी मोठ्या उत्साहात पेरणी केली होती. मात्र, नागपंचमीच्या आसपासपासून पावसाने विश्रांती घेतल्याने शेतीत चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. सध्या अनेक पिके शेंगा धरण्याच्या अवस्थेत आहेत, ज्यामध्ये पाऊस अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो. पाण्याची उपलब्धता नसल्यामुळे शेंगांमधील दाणे भरण्याची प्रक्रिया पूर्ण होऊ शकत नाही, परिणामी उत्पादनात मोठी घट येण्याची शक्यता आहे. शेतकऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, पिकांची वाढ थांबली आहे आणि त्यांची गुणवत्ताही खालावू लागली आहे. यामुळे आर्थिक नुकसानीचा धोका वाढला आहे.

पांगरे धनकुटे येथील शेतकरी नंदकिशोर बाबा राठोड यांनी आपली व्यथा मांडली. त्यांच्या १० एकर शेतीपैकी, सोयाबीनचे ५० टक्के पीक सध्या वाळू लागले आहे. जर पुढील चार-पाच दिवसांत पाऊस झाला नाही, तर त्यांचे संपूर्ण १०० टक्के पीक नष्ट होईल अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली. “आम्ही मोठ्या मेहनतीने पिकांची लागवड केली, पण पावसाअभावी सर्व काही वाया जाण्याची शक्यता आहे. या नुकसानीमुळे कुटुंबाच्या उदरनिर्वाहाचा प्रश्न निर्माण झाला आहे,” असे राठोड यांनी सांगितले. त्यांनी शासनाकडे पीक विमा आणि तातडीने नुकसान भरपाई देण्याची मागणी केली आहे. तसेच, निसर्गालाही लवकरात लवकर पाऊस पाडण्याचे आवाहन केले आहे.

वाशिम जिल्ह्यातील प्रत्येक तालुक्यात अशीच बिकट परिस्थिती आहे. पावसाने खंड दिल्याने शेतकऱ्यांचे अतोनात नुकसान होत आहे, ज्यामुळे ते पूर्णतः आर्थिक संकटात सापडले आहेत. अनेक शेतकरी आता चिंतेत असून, त्यांच्या डोळ्यासमोर भविष्याची चिंता उभी राहिली आहे. कृषी विभागाकडूनही या परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखले जात असून, नुकसानीचा अंदाज घेतला जात आहे.

या गंभीर परिस्थितीमुळे शेतीवर अवलंबून असलेल्या हजारो कुटुंबांच्या जीवनावर परिणाम होणार आहे. जर येत्या चार-पाच दिवसांत समाधानकारक पाऊस न पडल्यास, अनेक शेतकऱ्यांचे शेतीतील पीक पूर्णतः नष्ट होण्याच्या मार्गावर आहे. यामुळे शेतकऱ्यांना मोठ्या प्रमाणात कर्जबाजारीपणाला सामोरे जावे लागू शकते. शासनाने याकडे गांभीर्याने लक्ष देऊन शेतकऱ्यांना तात्काळ मदत पुरवावी, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. अन्यथा, या दुष्काळसदृश्य परिस्थितीचे गंभीर आर्थिक आणि सामाजिक परिणाम दिसून येतील.