EV चा वाढता वेग! 2027 पर्यंत जागतिक तेलाची मागणी लाखों बॅरलने घटणार; भारताची भूमिका महत्त्वाची

पर्यावरणपूरक इलेक्ट्रिक वाहनांचा वाढता स्वीकार इंधन बाजाराचे गणित बदलणार आहे. वाढत्या ईव्ही वापरामुळे आगामी काळात इंधनाची मागणी मोठ्या प्रमाणावर घटण्याचे संकेत एका रिपोर्टमधून मिळाले आहेत. विशेषतः भारतासारख्या विकसनशील देशांमध्ये ई-स्कूटर आणि ई-रिक्षांचा वापर वेगाने वाढत असल्यामुळे या जागतिक बदलाला मोठी गती मिळत असल्याचे समोर आले आहे.

नुकत्याच झालेल्या अमेरिका-इराण संघर्षाने जगाला कच्च्या तेलासाठी रडवले असेल, परंतु येत्या काही वर्षांत ही कथा पूर्णपणे बदलू शकते. जगभरात इलेक्ट्रिक वाहनांची (EV) लोकप्रियता वेगाने वाढत आहे. ईव्ही यापुढे केवळ एक नवीन वाहतूक तंत्रज्ञान नाही, तर जागतिक ऊर्जा बाजारपेठेत बदल घडवून आणणारी एक प्रमुख शक्ती म्हणून पाहिले जाते.

ग्लोबल इन्व्हेस्टमेंट बँक गोल्डमन सॅक्सच्या अहवालानुसार, जर इलेक्ट्रिक वाहनांची विक्री याच वेगाने वाढत राहिली तर 2027 पर्यंत जगातील तेलाच्या मागणीत मोठी घट होऊ शकते. ईव्हीच्या वाढत्या वाट्यामुळे 2027 पर्यंत तेलाची मागणी दररोज सुमारे 3.2 लाख बॅरलने कमी होऊ शकते, असा अंदाज या अहवालात व्यक्त करण्यात आला आहे.

रिपोर्टमध्ये असेही म्हटले आहे की, जर काही कारणास्तव जगात पुन्हा होर्मुझच्या सामुद्रधुनीसारखी परिस्थिती उद्भवली तर लोक आणि सरकारे वाढत्या प्रमाणात इलेक्ट्रिक वाहनांकडे वळू शकतात. अशा परिस्थितीत तेलाच्या मागणीतील घट आणखी वेगाने होऊ शकते.

वेगाने वाढणारा ईव्ही वाटा

रिपोर्टनुसार, जागतिक कार बाजारात ईव्हीचा वाटा गेल्या महिन्यात 26.1 टक्क्यांवर पोहोचला आहे. ही आतापर्यंतची सर्वोच्च पातळी आहे. याचा अर्थ असा की जगात विकल्या जाणाऱ्या प्रत्येक चारपैकी जवळजवळ एक कार इलेक्ट्रिक आहे. मात्र, रिपोर्टनुसार दोन अटी घातल्या जाऊ शकतात. पहिल्या प्रकरणात, जर ईव्हीची विक्री सध्याच्या पातळीवर स्थिर राहिली तर 2027 पर्यंत तेलाची मागणी रोज सुमारे 1.3 लाख बॅरलने कमी होऊ शकते. दुसऱ्या परिस्थितीत, जर इलेक्ट्रिक वाहनांची विक्री वाढत राहिली तर तेलाची मागणी दररोज 3.2 लाख बॅरलपर्यंत कमी होऊ शकते.

स्कूटर आणि बाईक भारतात मोठी भूमिका बजावत आहेत

रिपोर्टनुसार, भारत, चीन आणि व्हिएतनामसारख्या देशांमध्ये इलेक्ट्रिक दुचाकी आणि तीनचाकी वाहने सर्वाधिक विकली जातात. पेट्रोल आणि डिझेल वाहनांची जागा इलेक्ट्रिक स्कूटर, बाईक आणि ऑटो-रिक्षा घेत आहेत. तज्ञांचा असा विश्वास आहे की ही लहान ईव्ही वाहने तेलाचा वापर कमी करण्यात मोठी भूमिका बजावू शकतात. कारण या देशांतील लाखो लोक दररोज दुचाकीचा वापर करतात.

चीन आघाडीवर

जगातील सर्वात मोठ्या ईव्ही बाजारांमध्ये चीन आघाडीवर आहे. रिपोर्टनुसार, चीनमध्ये ईव्हीचा हिस्सा 11.4 टक्क्यांनी वाढला आहे. यावरून हे स्पष्ट होते की, इलेक्ट्रिक वाहनांचे उत्पादन आणि विक्री या दोन्ही क्षेत्रात चीनचे वर्चस्व सातत्याने वाढत आहे. जगातील 15 सर्वात मोठ्या ईव्ही बाजारांपैकी 12 मध्ये इलेक्ट्रिक वाहनांचा वाटा वाढत आहे. येत्या काही वर्षांत पेट्रोल आणि डिझेलच्या मागणीवर दबाव वाढू शकतो, हे यावरून दिसून येते. तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की जर ईव्ही तंत्रज्ञान आणि चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चर वेगाने विकसित होत राहिले तर भविष्यात तेलावरील अवलंबित्व आणखी कमी होऊ शकते.

भारतात ईव्हीचा वेगही वेगवान

भारताच्या इलेक्ट्रिक वाहन (EV) विक्रीनेही मे 2026 मध्ये एक नवीन विक्रम प्रस्थापित केला. मे 2026 मध्ये देशभरात एकूण 2.64 लाख इलेक्ट्रिक वाहनांची नोंदणी झाली, जी गेल्या वर्षीच्या तुलनेत 35 टक्के आणि एप्रिल 2026 पेक्षा 6 टक्के अधिक आहे. आता पेट्रोल आणि डिझेलच्या वाढत्या किमती, वाहतुकीचा कमी खर्च, इंधनाची बचत आणि चांगल्या चार्जिंग पायाभूत सुविधा यासारख्या कारणांमुळे खरेदीदार इलेक्ट्रिक वाहनांकडे आकर्षित होत आहेत. दुसऱ्या शब्दांत, भारतीय ईव्ही बाजार आता स्वावलंबी वाढीकडे वाटचाल करत आहे, जिथे ग्राहकांची खरी मागणी ही त्याची सर्वात मोठी ताकद बनत आहे.