FD, SIP की VPF? उत्तम परतावा मिळवण्यासाठी कोणता गुंतवणुकीचा पर्याय आहे सर्वात बेस्ट; जाणून घ्या फरक!

भारतामध्ये सुरक्षित आणि चांगल्या परताव्यासाठी मुदत ठेव, एसआयपी आणि व्हीपीएफ हे तीन अत्यंत लोकप्रिय पर्याय मानले जातात. एफडीमध्ये गुंतवणूक पूर्णपणे सुरक्षित राहून निश्चित परतावा मिळतो, तर म्युच्युअल फंडमधील एसआयपीच्या माध्यमातून दीर्घकालीन गुंतवणुकीवर बाजारपेठेतील चढ-उतारानुसार अधिक नफा मिळवण्याची उत्तम संधी उपलब्ध असते.

एस. कुलकर्णी | Edited By: soneshwar.patil | Updated on: May 15, 2026 | 7:05 PM

नोकरीपेशा वर्गासाठी सरकारी सुरक्षा आणि कर बचतीचा विचार करता व्हीपीएफ हा एक उत्तम पर्याय ठरतो. गुंतवणूक करण्यापूर्वी या तीनही पर्यायांमधील जोखीम आणि मिळणारा फायदा समजून घेणे गरजेचे आहे, जेणेकरून ग्राहकांना त्यांच्या आर्थिक उद्दिष्टांनुसार योग्य ठिकाणी पैशांची बचत करून चांगला नफा मिळवता येईल.

जेव्हा भारतात गुंतवणूक करण्याचा विचार केला जातो तेव्हा लोक अनेकदा तीन लोकप्रिय पर्यायांची तुलना करतात – फिक्स्ड डिपॉझिट (एफडी), सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (एसआयपी) आणि व्हॉलंटरी प्रॉव्हिडंट फंड (व्हीपीएफ). हे तिन्ही गुंतवणूक पर्याय बर् यापैकी लोकप्रिय आहेत, परंतु त्यांचे काम करण्याचे मार्ग भिन्न आहेत आणि वेगवेगळ्या आर्थिक गरजांसाठी ते चांगले मानले जातात. त्यांच्याबद्दल योग्य माहिती आपल्याला आपल्या गरजांसाठी योग्य निवड करण्यात मदत करू शकते.

फिक्स्ड डिपॉझिट म्हणजे काय? फिक्स्ड डिपॉझिट म्हणजेच एफडी ही बँका आणि वित्तीय संस्थांद्वारे ऑफर केलेल्या सर्वात सुरक्षित गुंतवणूक योजनांपैकी एक मानली जाते. यामध्ये तुम्ही ठराविक रकमेची गुंतवणूक ठराविक कालावधीसाठी करता आणि त्यावर प्री-फिक्स्ड व्याज दर मिळवता.

एफडी भारतात बऱ्यापैकी लोकप्रिय आहेत कारण ते गुंतवणूकीवर निश्चित परतावा देतात आणि जोखीम खूप कमी आहे. बँक आणि गुंतवणुकीच्या कालावधीनुसार व्याजदर बदलतो. गुंतवणूकीची रक्कम विशिष्ट कालावधीसाठी लॉक केली जाते.

उदाहरण: एसबीआयच्या कॅल्क्युलेटरनुसार, जर तुम्ही 15 वर्षांसाठी 7.75% व्याजदराने एफडीमध्ये 10 लाख रुपयांची गुंतवणूक केली असेल तर: मॅच्युरिटी रक्कम: 30,63,791 रुपये एकूण नफा: 20,63,791 रुपये एसआयपी (सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन) म्हणजे काय?

एसआयपी हा म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करण्याचा एक मार्ग आहे, ज्यामध्ये आपण दरमहा एक निश्चित रक्कम गुंतवता. त्यात मोठ्या प्रमाणात पैसे गुंतवण्याची गरज नाही, परंतु नियमितपणे लहान रक्कम गुंतवली जाते.

एसआयपीच्या मदतीने तुम्ही बाजारातील चढ-उताराची चिंता न करता सतत गुंतवणूक करू शकता. दीर्घकाळापर्यंत, ते चांगले परतावा देऊ शकते, परंतु त्यात बाजारपेठेतील जोखीम देखील समाविष्ट आहे.

उदाहरण: जर तुम्ही 10 वर्षांसाठी दरमहा 10,000 रुपयांची गुंतवणूक केली आणि 12% अंदाजे परतावा मिळविला: एकूण गुंतवणूक: 12,00,000 रुपये एकूण नफा: 11,23,391 रुपये एकूण फंड मूल्य: 23,23,391 रुपये

व्हॉलंटरी प्रॉव्हिडंट फंड (व्हीपीएफ) म्हणजे काय? व्हीपीएफ हा कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधीचा (ईपीएफ) एक अतिरिक्त पर्याय आहे, जो पगारदार लोकांसाठी उपलब्ध आहे. यामध्ये, कर्मचारी त्यांच्या मूळ वेतन आणि महागाई भत्ता (डीए) च्या अनिवार्य 12% योगदानापेक्षा जास्त रक्कम जमा करू शकतात.

तुम्ही तुमच्या मूळ पगाराच्या 100% पर्यंत गुंतवणूक करू शकता आणि DA VPF मध्ये गुंतवू शकता. हे EPF सारखेच व्याज दर देते आणि हा सरकार-समर्थित सुरक्षित गुंतवणूक पर्याय आहे.

व्हीपीएफ पूर्णपणे ऐच्छिक असल्याने, कंपनीने त्यात योगदान देणे आवश्यक नाही. जर कर्मचारी सलग 5 वर्षे काम करत असेल तर गुंतवणूक आणि त्यावर मिळणारे व्याज करमुक्त असू शकते.

उदाहरण: जर तुमचा मूळ पगार दरमहा 50,000 रुपये असेल आणि तुम्ही व्हीपीएफमध्ये 20% योगदान देत असाल तर: मासिक गुंतवणूक: 10,000 रुपये 15 वर्षांतील एकूण गुंतवणूक: 18,00,000 रुपये जर सरासरी व्याज दर 8.25% मानला गेला तर: 15 वर्षांनंतर मॅच्युरिटी रक्कम: 35,62,389 रुपये एकूण नफा: 17,62,389 रुपये

या तीन गुंतवणूक पर्यायांचा उद्देश वेगळा आहे. योग्य निवड तुमची आर्थिक उद्दिष्टे, जोखीम घेण्याची क्षमता आणि भविष्यातील गरजांवर अवलंबून असते. त्यामुळे गुंतवणूक करण्यापूर्वी तुमची गरज आणि जोखीम घेण्याची क्षमता समजून घ्या.

(डिस्क्लेमर : या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)