AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Male Fertility Test: बाबा होण्याचं प्लॅनिंग करताय? पुरुषांनो, आधी ‘या’ महत्त्वाच्या आरोग्य तपासण्या करून घ्याच, नेमक्या कोणत्या टेस्ट कराव्यात?

Why Men Must Get Their Fertility Checked Too: मूल होण्यासाठी फक्त महिलांचीच नाही, तर पुरुषांचीही तपासणी गरजेची असते. पुरुषांनी काही चाचण्या नक्कीच करून घ्याव्यात.

Male Fertility Test: बाबा होण्याचं प्लॅनिंग करताय? पुरुषांनो, आधी 'या' महत्त्वाच्या आरोग्य तपासण्या करून घ्याच, नेमक्या कोणत्या टेस्ट कराव्यात?
Essential Tests Men Should Take Before Planning a Baby
| Updated on: Nov 22, 2026 | 10:50 PM
Share

जेव्हा एखादे जोडपे मूल होण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेते, तेव्हा ते सहसा एकत्र येतात. पतीला अनेकदा असे वाटते की गर्भधारणेपूर्वीच्या चाचण्या आणि तयारी केवळ स्त्रीसाठीच आवश्यक आहे. हे खरे नाही. मूल होण्याच्या नियोजनात पुरुषाचे आरोग्य आणि शुक्राणूंची गुणवत्ता तितकीच महत्त्वाची असते. शुक्राणू तयार होण्यासाठी आणि पूर्णपणे परिपक्व होण्यासाठी अंदाजे 74 दिवस लागतात. याचा अर्थ असा की, जे शुक्राणू आज अंड्याचे फलन करणार आहेत, त्यांची तयारी अंदाजे अडीच महिन्यांपूर्वीच सुरू झालेली असते.

या काळात, पुरुष काय खातो-पितो, तो धूम्रपान करतो की नाही, तो किती झोपतो आणि तो आपल्या आरोग्याची किती चांगली काळजी घेतो, यांसारख्या सर्व घटकांचा त्याच्या शुक्राणूंवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे अपत्यप्राप्तीचे नियोजन करण्यापूर्वी पुरुषांनी आपल्या आरोग्याकडे लक्ष दिले पाहिजे आणि काही महत्त्वाच्या चाचण्या करून घेतल्या पाहिजेत.

डॉक्टरांच्या मते, वीर्य तपासणी ही पुरुषांच्या प्रजनन क्षमतेच्या मूल्यांकनातील एक प्राथमिक आणि आवश्यक चाचणी आहे. यामध्ये शुक्राणूंची संख्या, त्यांची गतिशीलता आणि आकार मोजला जातो. म्हणजेच, शुक्राणूंची संख्या किती आहे, त्यापैकी किती योग्यरित्या हालचाल करत आहेत आणि किती सामान्य आकाराचे आहेत. हे तीन घटक शुक्राणूंच्या आरोग्याबद्दल महत्त्वपूर्ण माहिती देतात. केवळ सामान्य वीर्य तपासणीने प्रत्येक समस्या सुटत नाही.

काही प्रकरणांमध्ये, शुक्राणूंच्या डीएनएची देखील चाचणी केली जाते. डीएनए फ्रॅगमेंटेशन इंडेक्स शुक्राणूंमध्ये डीएनएचे किती नुकसान झाले आहे हे दर्शवतो. डीएनएच्या नुकसानीची उच्च पातळी फलनावर आणि भ्रूणाच्या विकासावर परिणाम करू शकते. गर्भपाताचा धोका वाढवू शकते, विशेषतः जर इतर अहवाल सामान्य असतील परंतु गर्भधारणा होण्यास समस्या येत असतील किंवा सुरुवातीचे गर्भ वारंवार नष्ट होत असतील.

चांगली बातमी ही आहे की शुक्राणूंमधील डीएनएचे नुकसान जीवनशैलीशी देखील जोडले जाऊ शकते आणि त्यात बदल करता येतो. शुक्राणूंना परिपक्व होण्यासाठी अंदाजे 74 दिवस लागतात, त्यामुळे या काळात आपल्या सवयींकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. जर पत्नी थॅलेसेमिया वाहक चाचणी करत असेल, तर पतीनेही ही चाचणी करून घ्यावी. जर दोन्ही जोडीदार थॅलेसेमियाच्या लक्षणांचे वाहक असतील, तर प्रत्येक गर्भधारणेत मुलाला थॅलेसेमिया मेजर होण्याचा धोका चारपैकी एक असतो.

याव्यतिरिक्त, दोन्ही जोडीदारांसाठी एसएमएसाठी वाहक तपासणी देखील केली जाऊ शकते. अशा चाचण्या जोडप्यांना मूल होण्याचे नियोजन करण्यापूर्वी त्यांच्या स्थितीबद्दल जाणून घेण्यास मदत करू शकतात. अपत्याचे नियोजन करण्यापूर्वी, पुरुषाने केवळ प्रजनन चाचण्यांवरच लक्ष केंद्रित करू नये. वजन, रक्तदाब, उपाशीपोटी रक्तातील साखर आणि औषधे यांचेही पुनरावलोकन करणे महत्त्वाचे आहे. अतिरिक्त वजनाचा टेस्टोस्टेरॉन आणि शुक्राणूंच्या गुणवत्तेवर परिणाम होऊ शकतो.

काही विशिष्ट औषधांचाही शुक्राणूंच्या गुणवत्तेवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे जर तुम्ही दीर्घकाळापासून कोणतेही औषध घेत असाल, तर तुमच्या डॉक्टरांना याची माहिती दिली पाहिजे. अपत्यप्राप्तीचे नियोजन करताना पुरुषांनी मद्यपानापासून दूर राहावे असा सल्ला दिला जातो. मद्यपानामुळे शुक्राणूंवर परिणाम होऊ शकतो, ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस वाढू शकतो आणि टेस्टोस्टेरॉनवरही परिणाम होऊ शकतो. सिगारेटसोबतच, हुक्का आणि शिशा यांनाही सुरक्षित पर्याय मानू नये.

धूम्रपानामुळे शुक्राणूंची संख्या, त्यांची हालचाल, आकार आणि डीएनए यांवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे, अपत्यप्राप्तीचे नियोजन करण्यापूर्वी धूम्रपान सोडणे हे एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जाते. शुक्राणूंच्या निर्मितीसाठी सामान्यपेक्षा किंचित कमी तापमानाची आवश्यकता असते. बराच वेळ मांडीवर लॅपटॉप ठेवून बसणे, खूप घट्ट अंतर्वस्त्रे घालणे, बराच वेळ गरम पाण्यात बसणे किंवा गरम गाडीत राहणे या सर्व गोष्टींचा शुक्राणूंच्या आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे बाळाचे नियोजन करताना या सवयी टाळणे उत्तम आहे.

झोपेची कमतरता आणि दीर्घकालीन तणावाचा पुरुषांच्या आरोग्यावरही परिणाम होऊ शकतो. सातत्याने सहा तासांपेक्षा कमी झोपल्याने किंवा नियमितपणे उशिरा झोपल्याने टेस्टोस्टेरॉन आणि शुक्राणूंच्या गुणवत्तेवर परिणाम होऊ शकतो. त्याचप्रमाणे, दीर्घकाळच्या तणावाचा शरीरातील हार्मोनल प्रणालीवर परिणाम होऊ शकतो, जी शुक्राणूंच्या निर्मितीमध्ये सहभागी असते. फॉलिक ॲसिड, झिंक, सेलेनियम, कोएन्झाइम Q10 आणि व्हिटॅमिन डी यांसारखे अँटिऑक्सिडंट्स पुरुषांच्या प्रजनन क्षमतेसाठी फायदेशीर मानले जातात, विशेषतः जेव्हा त्यांची कमतरता असते.

ऑक्सिडेटिव्ह ताण कमी करण्यास मदत करणे हा त्यांचा उद्देश आहे. तथापि, सप्लिमेंट्सना जीवनशैलीतील बदलांचा पर्याय मानू नये. ते घेण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे उत्तम. शुक्राणूंना पूर्णपणे परिपक्व होण्यासाठी अंदाजे 74 दिवस लागतात. त्यामुळे, अपत्यप्राप्तीचे नियोजन करण्याच्या सुमारे तीन महिने आधीपासून आपल्या सवयींवर लक्ष ठेवण्यास सुरुवात करणे फायदेशीर ठरू शकते. धूम्रपान आणि मद्यपान टाळणे, पुरेशी झोप घेणे, आपल्या वजनाचा आणि औषधांचा आढावा घेणे, तसेच आवश्यकतेनुसार वीर्य विश्लेषण आणि इतर चाचण्या करून घेणे ही एक चांगली तयारी ठरू शकते.

Follow Us
पदवीपेक्षा कौशल्याला महत्त्व! तरुणांना फडणवीसांचा मोलाचा संदेश; उल्हास
पदवीपेक्षा कौशल्याला महत्त्व! तरुणांना फडणवीसांचा मोलाचा संदेश; उल्हासनगरच्या विकासासाठीही मोठ्या घोषणा
गोव्याचा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर डंका! मांद्रे आणि गाल्जीबागा बीचला...
गोव्याचा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर डंका! मांद्रे आणि गाल्जीबागा बीचला प्रतिष्ठित ब्लू फ्लॅग पुरस्कार
माफी मागा, अन्यथा महाराष्ट्रात फिरू देणार नाही; आनंदराज आंबेडकरांना...
माफी मागा, अन्यथा महाराष्ट्रात फिरू देणार नाही; आनंदराज आंबेडकरांना राष्ट्रवादीचा इशारा!
वाशिममध्ये दुष्काळाचे सावट! 23 गोशाळांमधील चारा-पाणीटंचाईचे संकट
वाशिममध्ये दुष्काळाचे सावट! 23 गोशाळांमधील हजारो जनावरांवर चारा-पाणीटंचाईचे संकट
डिलिमिटेशन विधेयकावर सुप्रिया सुळे काय म्हणाल्या? एका वाक्यात दिलं...
Supriya Sule : डिलिमिटेशन विधेयकावर सुप्रिया सुळे काय म्हणाल्या? एका वाक्यात दिलं उत्तर
जळगाव महापालिकेच्या महासभेत राडा! इब्राहीम पटेल यांच्या वक्तव्याने...
जळगाव महापालिकेच्या महासभेत राडा! इब्राहीम पटेल यांच्या वक्तव्याने भाजप-ठाकरे गट आमनेसामने, नगरसेवकांचा सभात्याग
सेन्सॉर बोर्डाच्या अडवणुकीवर दिपाली सय्यद आक्रमक; 'महाराष्ट्र एपस्टाईन
सेन्सॉर बोर्डाच्या अडवणुकीवर दिपाली सय्यद आक्रमक; 'महाराष्ट्र एपस्टाईन फाईल्स'साठी आंदोलनाचा इशारा!
मोठी ऑफर की... 150 कोटींच्या आरोपावर भुजबळांचा संजय राऊतांना उलटसवाल
मोठी ऑफर की... 150 कोटींच्या आरोपावर भुजबळांचा संजय राऊतांना उलटसवाल; थेट...
अजितदादांवरील वक्तव्याने वाद पेटला! आनंदराज आंबेडकरांना विधान भोवलं
अजितदादांवरील वक्तव्याने वाद पेटला! आनंदराज आंबेडकरांना सुरज चव्हाणांचा थेट इशारा
सोनिया गांधींचं पुस्तक फाडणाऱ्यांना आशिष शेलारांचा खणखणीत टोला...
सोनिया गांधींचं पुस्तक फाडणाऱ्यांना आशिष शेलारांचा खणखणीत टोला; संजय राऊतांवरही साधला निशाणा!