महिलांनो हार्मोनल असंतुलनाकडे करयात दुर्लक्ष? वाढतील समस्या… जाणून घ्या डॉक्टर काय सांगतात

आजच्या धकाधकीच्या जीवनात अनेक आजार डोकंवर काढत आहेत… ज्याबद्दल आपण कधी ऐकलं देखील नसतं… ऑफिसचं काम, घराची जबाबदारी, मुलांची काळजी, ताण… यांसारख्या गोष्टींमुळे महिलांना स्वतःकडे लक्ष देण्यासाठी वेळच नसतो… अशात त्यांना अनेक समस्यांचा सामना करावा लागतो… जेव्हा कोणत्याही कारणास्तव हार्मोन्सची पातळी खूप जास्त किंवा खूप कमी होते तेव्हा त्याला हार्मोनल असंतुलन म्हणतात. या बदलांचे परिणाम हळूहळू दिसून येतात आणि बरेच लोक त्यांना सामान्य थकवा किंवा ताण समजून दुर्लक्ष करतात. पण, वेळेत लक्ष न दिल्यास, वजन वाढणे, अनियमित मासिक पाळी, त्वचेच्या समस्या आणि मानसिक चढ-उतार यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात.

हार्मोनल असंतुलन अनेक कारणांमुळे होऊ शकते. जीवनशैलीतील बदल हे सर्वात मोठे कारण आहे. खराब आहार, झोपेचा अभाव, सततचा ताण, गर्भधारणा, PCOS, रजोनिवृत्ती आणि थायरॉईड समस्या देखील हार्मोनल असंतुलन निर्माण करू शकतात. जास्त जंक फूड, साखरेचे पदार्थ, कमी शारीरिक हालचाल, लठ्ठपणा, जळजळ, जास्त औषधे, जास्त कॅफिन किंवा अल्कोहोल आणि अनियमित दिनचर्या या सर्वांमुळे हार्मोनल प्रणालीवर परिणाम होतो. प्लास्टिकमध्ये आढळणारी BPA सारखी पर्यावरणीय रसायने शरीराच्या अंतःस्रावी प्रणालीवर देखील परिणाम करतात.

आरएमएल हॉस्पिटलच्या सहाय्यक प्राध्यापक डॉ. सलोनी चढ्ढा म्हणतात की, हार्मोनल बदलांमुळे विविध लक्षणे उद्भवू शकतात. सर्वात सामान्य लक्षण म्हणजे सतत थकवा येणे, जरी तुम्ही पुरेशी झोप घेतली असली तरीही. अचानक वजन वाढणे किंवा कमी होणे हे देखील एक महत्त्वाचे लक्षण आहे.

महिलांमध्ये अनियमित मासिक पाळी, मुरुमे वाढणे, केस गळणे किंवा अवांछित केसांची वाढ. हे सर्व हार्मोनल समस्यांचे परिणाम असू शकतात. मूड स्विंग, चिडचिडेपणा, चिंता, नैराश्य यासारख्या भावनिक समस्या देखील हार्मोन्सशी संबंधित असू शकतात.

निद्रानाश, जास्त झोप येणे, भूकेत अचानक बदल, पचनाच्या समस्या, चेहऱ्यावर सूज येणे, वारंवार डोकेदुखी ही देखील महत्त्वाची लक्षणे आहेत. जर ही लक्षणे दीर्घकाळ टिकून राहिली तर तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.