उपवासाचे नेमके फायदे काय?

चैत्र नवरात्र 2023 चे उपवास आणि रमजान 2023 चे उपवास सुरू होत आहेत. वेगवेगळ्या धर्मात या दोन गोष्टी अत्यंत पवित्र मानल्या जातात. वैज्ञानिकही हा काळ आरोग्याच्या दृष्टीने खूप फायदेशीर मानतात. ते म्हणतात की, नवरात्रीचे उपवास आणि रमजानमध्ये उपवास केल्याने अनेक आजारांपासून मुक्ती मिळू शकते. नवरात्र आणि रमजान दरम्यान उपवास करणे हा एक प्रकारचा इंटरमिटेंट फास्टिंग आहे. हार्वर्ड मेडिकल स्कूलचे डॉक्टर आणि शास्त्रज्ञ बऱ्याच संशोधनानंतर असा निष्कर्ष काढला आहे की इंटरमिटेंट फास्टिंग केल्याने बरेच मोठे फायदे मिळतात, त्यांच्याबद्दल ऐकून आपल्याला उपवास किंवा उपवास करावासा वाटेल.

हार्वर्डच्या म्हणण्यानुसार इंटरमिटेंट फास्टिंग करताना आपण केव्हा आणि किती खात आहात यावर नियंत्रण ठेवावे लागते. यामध्ये तुम्हाला दिवसातील काही वेळ खावे लागते आणि काही वेळ स्वत:ला उपाशी ठेवावे लागते. नवरात्र आणि रमजानचे उपवासही अशा प्रकारे ठेवले जातात, ज्यामुळे आपण त्यांना इंटरमिटेंट फास्टिंग मानू शकता.

हार्वर्डमधील एक पोषण संचालक म्हणतात की उपवासामुळे रक्तातील साखरेची पातळी कमी होते, त्यानंतर शरीर ऊर्जा म्हणून आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या चरबीचा वापर करण्यास सुरवात करते. याच्या मदतीने शरीरातील अतिरिक्त चरबी कमी होऊ लागते.

नवरात्रीत उपवास आणि रमजानमध्ये उपवास करण्याचे फायदे

सणासुदीच्या काळात उपवास केल्याने आपल्याला उच्च रक्तदाब नियंत्रित राहण्यास मदत होते. तसेच हृदयाचे ठोके ही योग्य असतात. इन्सुलिनचा वापर वाढतो. घाणेरडे कोलेस्टेरॉल कमी होते. चांगले कोलेस्टेरॉल वाढते. इतकंच नाही तर स्मरणशक्ती ही सुधारू लागते. लक्षात ठेवा की जर तुम्ही मोठे असाल किंवा तुम्हाला हृदयरोग, बीपी, मधुमेहाचा त्रास असेल तर नवरात्र-रमजान कोणताही उपवास ठेवण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.