इराण युद्ध हारणार? आणखी एका बड्या नेत्याची हत्या; भयंकर हल्ल्यात… इस्त्रायने कसा गेम केला?
इस्माईल खतीब यांना केवळ एक गुप्तचर अधिकारीच नव्हे, तर जागतिक स्तरावर एक धोकादायक रणनीतिकार मानले जात होते. अमेरिकेने २०२२ पासून त्यांच्यावर आणि त्यांच्या मंत्रालयावर निर्बंध लादले होते.
अमेरिका-इज्रायलशी युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर इराणला आणखी एक मोठा धक्का बसला आहे. इज्रायलने दावा केला आहे की, तेहरानमध्ये केलेल्या हवाई हल्ल्यात इराणचे खुफिया मंत्री इस्माइल खातिब यांचा मृत्यू झाला आहे. खातिब यांचा मृत्यू ईरानसाठी मोठा धक्का मानला जात आहे, कारण यापूर्वीच इजरायलने शीर्ष सुरक्षा प्रमुख अली लारीजानी आणि रिव्होल्यूशनरी गार्डच्या बासिज फोर्सचे प्रमुख जनरल गुलाम रजा सुलेमानी यांना लक्ष्य केले होते.
इस्माइल खातिब कोण होते?
इस्माइल खातिब यांना फक्त एक गुप्त अधिकारी नव्हे तर जागतिक स्तरावर धोकादायक रणनीतिकार म्हणून ओळखले जात होते. २०२२ मध्ये अमेरिकेने त्यांच्यावर गंभीर निर्बंध लादले होते. अमेरिकन ट्रेझरी विभागानुसार, खातिब हे सायबर नेटवर्क चालवत होते जे अमेरिका आणि त्याच्या मित्र राष्ट्रांविरुद्ध जासुसी आणि रॅन्समवेअर हल्ल्यांमध्ये सामील होते.
इराणमध्ये ‘दमनाचे मास्टरमाइंड’
खातिब यांच्यावर अल्बानियाच्या सरकारच्या वेबसाइट्स हॅक करून गोपनीय कागदपत्र लीक करण्याचा आणि तेथील नागरिकांची खासगी माहिती सार्वजनिक करण्याचा आरोप होता. त्यांच्या मंत्रालयाने इराणमध्ये मानवाधिकार कार्यकर्ते, पत्रकार आणि धार्मिक अल्पसंख्यकांवर क्रूर दमन चक्र चालवले होते, असे सांगितले जाते.
इज्रायलचे अणुबॉम्बचे रहस्य चोरले!
खातिब यांचे नाव गेल्या वर्षी जूनमध्ये चर्चेत आले होते, जेव्हा त्यांनी दावा केला की इराणने इज्रायलच्या अणुबॉम्बच्या कार्यक्रमाशी संबंधित अनेक संवेदनशील कागदपत्रे चोरले आहेत. इज्रायलने या दाव्याची कधीही पुष्टी केली नाही. खातिब यांनी हे कागदपत्र इज्रायलच्या सोरेक न्यूक्लियर रिसर्च सेंटरशी संबंधित असल्याचे सांगितले. तेल अवीवपासून सुमारे २० किलोमीटर अंतरावर असलेल्या या सेंटरला इज्रायलमध्ये न्यूक्लियर सायन्सची सेंट्रल लॅब म्हणून ओळखले जाते.
विरोध प्रदर्शन दाबण्यात महत्त्वाची भूमिका
इज्रायल डिफेन्स फोर्स (IDF) ने सोशल मीडियावर पोस्ट करून दावा केला की, इराणमधील अलीकडील विरोध प्रदर्शने दाबण्यात खातिब यांची मोठी भूमिका होती. त्यांच्या इशाऱ्यावर मोठ्या प्रमाणात लोकांना अटक करण्यात आली, हत्या करण्यात आल्या. IDF ने खातिब यांच्यावर जगभरात इज्रायली आणि अमेरिकी नागरिकांविरुद्ध दहशतवादी कारवाया चालवल्याचा आरोपही केला आहे.
IDF च्या म्हणण्यानुसार, २०२२-२३ मध्ये महसा अमिनीच्या मृत्यूनंतर उद्भवलेल्या राष्ट्रव्यापी विरोध प्रदर्शने क्रूरपणे दाबण्यात त्यांची महत्त्वाची भूमिका होती. इराणच्या खुफिया मंत्रालयाकडे अत्याधुनिक क्षमता आहेत, ज्या जगभरात विशेषतः इज्रायली आणि इराण नागरिकांविरुद्ध निगराणी, जासुसी आणि गुप्त अभियान राबवण्यात मोठी भूमिका बजावतात.
कोण होते इस्माइल खातिब
इस्माइल खातिब यांचा जन्म १९६० किंवा १९६१ मध्ये दक्षिण खुरासान प्रांतात झाला. ते शिया धर्मगुरू होते आणि १९८० च्या दशकात इराण-इराक युद्धादरम्यान रिव्होल्यूशनरी गार्ड (IRGC) मध्ये सेवा केली होती. युद्धादरम्यान ते जखमीही झाले होते. IDF नुसार, २०२१ मध्ये सुप्रीम लीडर अयातुल्ला अली खामेनेई यांनी त्यांना इंटेलिजेंस मिनिस्टर म्हणून नियुक्त केले होते.
