
अनेकदा लोकांना नखे चघळण्याची सवय असते. उत्स्फूर्तपणे ते हे करू लागतात. बरेच लोक या सवयीला सामान्य सवयी मानतात आणि त्याकडे दुर्लक्ष करतात. पण ही सवय चांगली नाही हे फार कमी लोकांना माहीत आहे. त्याचे दुष्परिणामही होतात. ही सवय दीर्घकाळापर्यंत आरोग्यास हानी पोहोचवू शकते. जेव्हा कोणी नखे चावतो तेव्हा नखांमध्ये जमा झालेली घाण, बॅक्टेरिया इत्यादी सहजपणे पोटात जातात आणि ती व्यक्ती खूप आजारी पडू शकते. नखे चावण्याची सवय पोटात संसर्ग होण्याचा सर्वाधिक धोका असतो कारण नखांमध्ये जमा झालेली घाण थेट पोटात जाते. यामुळे बॅक्टेरियाच्या संसर्गाचा धोका वाढतो. अनेकांना सवयीमुळे अतिसार, पोटदुखी, उलट्या यासारख्या समस्या होऊ शकतात. काही लोकांना नखे चावण्याची इतकी सवय होते की त्यांची नखे झिजतात. नखांच्या आजूबाजूलाही सूज येते .
अनेक वेळा जेव्हा व्यक्ती तणाव, चिंता यासारख्या समस्यांनी त्रस्त असते तेव्हा ही सवय वाढते. नखे चावण्याची सवय सोडण्यासाठी, जेव्हा आपण नखे चावायला सुरुवात करता तेव्हा प्रथम मूल्यांकन करा. हे उत्स्फूर्तपणे घडते की जेव्हा आपण तणावात असता, चिंताग्रस्त असता? कारण जाणून घेतल्याशिवाय उपाय शोधणे कठीण आहे. एकदा कारण कळले की कारण स्वतःच काढून टाकण्याचा प्रयत्न करा. तणाव इत्यादीमुळे जर तुम्ही असे करत असाल तर योग, ध्यानधारणेचा अवलंब करा. दीर्घ श्वास घ्या. जर तुम्ही विनाकारण हे करत राहिलात तर स्वत:ला ते करण्यापासून मनाई करा. जेव्हा जेव्हा तुम्ही तुमच्या तोंडात हात घालता तेव्हा लक्षात ठेवा की तुम्हाला ते करण्याची गरज नाही.
करा या सोप्या ट्रिक्स
– नखे लहान आणि स्वच्छ ठेवा जेणेकरून आपल्याला नखे चावावीशी वाटणार नाहीत.
– नखांवर कडू चव असलेले काहीतरी किंवा औषध लावा.
– आपले हात व्यस्त ठेवा. तणाव कमी करणारा बॉल, पेन किंवा लहान खेळणे वापरा.
– आवश्यक असल्यास, आपण समुपदेशक किंवा डॉक्टरांची मदत घेऊ शकता.
नखं खाण्याची सवय ही बहुतांश लोकांमध्ये, विशेषतः लहान मुलं आणि किशोरवयीन मुलांमध्ये दिसून येते. ही सवय बाहेरून साधी किंवा निरुपद्रवी वाटली तरी ती आरोग्याच्या दृष्टीने योग्य मानली जात नाही. नखांच्या खाली घाण, जंतू आणि बॅक्टेरिया साठलेले असतात. सतत नखं तोंडात घालल्यामुळे हे जंतू शरीरात प्रवेश करतात आणि पोटदुखी, जुलाब, जंतुसंसर्ग, तोंडाचे आजार किंवा सर्दी-खोकला यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. तसेच नखं खाण्यामुळे दातांची झीज होणे, हिरड्यांना इजा होणे आणि तोंडाच्या आतील त्वचेवर जखमा होण्याची शक्यता वाढते. काही वेळा ही सवय इतकी वाढते की नखं पूर्णपणे खराब होतात, नखांच्या कडा लालसर होतात आणि बोटांना सूज येते. त्यामुळे शारीरिक आरोग्यावर त्याचा नकारात्मक परिणाम होतो.
नखं खाण्याची सवय निर्माण होण्यामागे मुख्य कारणे ही मानसिक आणि भावनिक असतात. तणाव, चिंता, भीती, कंटाळा, एकटेपणा किंवा अस्वस्थता यामुळे अनेक जण नकळत नखं खायला लागतात. ही एक प्रकारची “नर्व्हस सवय” मानली जाते, जी मन शांत करण्याचा किंवा ताण कमी करण्याचा अयोग्य मार्ग ठरते. लहान मुलांमध्ये पालकांचे लक्ष वेधून घेणे, शाळेतील ताण किंवा असुरक्षितता ही कारणे असू शकतात. मोठ्यांमध्ये कामाचा ताण, आत्मविश्वासाची कमतरता किंवा सवयीचे व्यसन यामुळे ही सवय टिकून राहते. योग्य मार्गदर्शन, सकारात्मक संवाद आणि तणाव कमी करण्याच्या सवयी जसे की ध्यान, व्यायाम किंवा छंद जोपासणे यामुळे ही सवय कमी करता येते. त्यामुळे नखं खाण्याची सवय ही योग्य नसून ती शरीर आणि मन दोन्हींसाठी हानिकारक ठरू शकते, आणि वेळेत लक्ष दिल्यास ती सहजपणे सुधारता येऊ शकते.