वंध्यत्वाची समस्या? हा ओटीपोटाचा क्षयरोग तर नाही… ही आहेत लक्षणे

आज काल क्षयरोग (TB) म्हटलं की, लोकांना केवळ फुफ्फुसांचा क्षयरोग एवढेच त्याची मर्यादा माहिती आहे. परंतु क्षयरोग हा केवळ फुफ्फुसांवरच आघात करत नाही, तर शरीराच्या इतर भागांवरही त्याचा प्रभाव पडत असतो. देशात फुफ्फुसांच्या क्षयरोगाचे रुग्ण सर्वाधिक असले तरी त्याचे दुष्परिणाम इतर अवयवांवर पडलेले रुग्णही आढळून येत असतात. क्षयरोगातीलच एक प्रकार म्हणजे ओटीपोटाचा क्षयरोग त्याला पेल्विक टीबी असेही म्हणतात. ‘पल्मोनरी टीबी’ (Pulmonary TB) हा एक संसर्गजन्य रोग मानला जातो. पण टीबी फक्त फुफ्फुसांवरच परिणाम करत नाही, तर इतर अवयवांवरही होऊ शकतो. इतर अवयवांवर होणाऱ्या टीबीला ‘एक्स्ट्रा पल्मोनरी टीबी’ म्हणतात. हा फुफ्फुसाच्या टीबीसारखा संसर्गजन्य नाही. सुमारे 20 ते 30 टक्के लोक अतिरिक्त पल्मोनरी टीबीचे बळी आहेत. पेल्विक टीबी हा अतिरिक्त फुफ्फुसाचा टीबी देखील आहे. सहसा लोक याकडे लक्ष देत नाहीत. त्यामुळे महिलांमध्ये वंध्यत्वाची (Infertility) समस्या निर्माण होत असते. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे सुमारे 10 ते 20 वर्षांपासून याबद्दल माहिती नाही. जेव्हा वंध्यत्वावर उपचार केले जातात तेव्हा तपासणीमध्ये या टीबीचे निदान होते.

ओटीपोटाचा क्षयरोग कसा होतो?

सामान्यतः क्षयरोगाचा फुफ्फुसांवर परिणाम होतो, परंतु त्याकडे दुर्लक्ष केल्यास तो रक्ताद्वारे शरीराच्या इतर भागांमध्ये पसरतो आणि त्यांनाही संसर्ग होऊ शकतो. जर टीबीचे जीवाणू प्रजनन मार्गात पोहोचले तर ओटीपोटाचा क्षयरोगाचा धोका वाढतो. फुफ्फुसाच्या आजाराने ग्रस्त असलेल्या रुग्णाच्या संपर्कात येण्याने याचा धोका वाढतो, एचआयव्हीमुळे, कमकुवत प्रतिकारशक्ती, कोणतीही औषधे किंवा अल्कोहोल घेणार्‍या स्त्रिया, किडनी किंवा फुफ्फुसाच्या आजाराने ग्रस्त असलेल्यांना हा क्षयरोग सहज होउ शकतो.

वंध्यत्व कसे येते?

ओटीपोटाच्या क्षयरोगाचा सर्वात जास्त परिणाम ‘फॅलोपियन ट्यूब’वर होतो. त्यामुळे अनेकवेळा या ट्युबमध्ये पाणी भरले जात असते. त्यामुळे महिला वंध्यत्वाला बळी पडतात. टीबीचे ‘बॅक्टेरिया फॅलोपियन ट्यूब’ बंद करतात, ज्यामुळे मासिक पाळीच्या अनेक समस्या निर्माण होत असतात. दरम्यान, ओटीपोटाच्या क्षयरोगाच्या लक्षणांबद्दल स्पष्टपणे काहीही सांगता येत नाही, परंतु ओटीपोटात दुखणे, असह्य पाठदुखी आणि अनियमित मासिक पाळी, कधीकधी ओटीपोटात दुखणे इत्यादी त्याची लक्षणे असू शकतात.

काय काळजी घ्यावी?

गुप्तांगाच्या स्वच्छतेची काळजी घ्यावी. वेळोवेळी शारीरिक तपासणी करून घ्या. क्षयरोगाला प्रतिबंध करणारे इंजेक्शन घ्यावे, रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करा, चांगला आहार व नियमित व्यायाम करावा.

Nawab Malik | घरुन उशी-गादी मागवली, ईडीच्या कोठडीत नवाब मलिकांची पहिली रात्र कशी गेली?

घटस्फोटानंतर बायकोशीच पुनर्विवाह, दुसऱ्यांदा लग्नानंतर ठाणेदाराने पत्नीला पळवलं, इंजिनिअर नवऱ्याचा आरोप

मुंबई महापालिका आयुक्त इक्बाल सिंह चहल यांच्या भावाची सोनू निगमला धमकी, काय आहे प्रकरण?