प्रथिनांच्या कमतरतेची लक्षणं काय? कोणते आजार होतात? जाणून घ्या A टू Z माहिती…

आजच्या धावपळीच्या जीवनात लोक त्यांच्या खाण्यापिण्याच्या सवयींकडे लक्ष देऊ शकत नाहीत. विशेषतः जेव्हा प्रथिनेयुक्त पदार्थ खाण्याचा विचार येतो तेव्हा बरेच लोक त्याकडे दुर्लक्ष करतात. लोकांना असे वाटते की प्रथिनांशिवायही आपले शरीर वेगाने विकसित होईल आणि एकूण आरोग्य चांगले राहील, परंतु असे नाही. प्रथिनांच्या कमतरतेमुळे शरीरात अनेक गंभीर आजार होऊ शकतात. प्रथिनांची कमतरता का होते, त्याची लक्षणे कोणती आहेत आणि कोणत्या आजारांमुळे धोका वाढतो.

प्रथिने हे आपल्या शरीरासाठी एक महत्त्वाचे पोषक तत्व आहे. हे स्नायू, हाडे, त्वचा, केस आणि हार्मोन्स तयार करण्यास मदत करते. आपली रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत ठेवण्यासाठी, दुखापतींमधून लवकर बरे होण्यासाठी आणि शरीराची दुरुस्ती करण्यासाठी प्रथिने देखील खूप महत्वाची आहेत. शरीराला दररोज प्रति किलो वजनासाठी अंदाजे 0.8 ते 1 ग्रॅम प्रथिने आवश्यक असतात.

शरीरामध्ये प्राथिन्यांची कमतरता कशी होते?

संतुलित आहाराचा अभाव – नोएडातील कैलाश हॉस्पिटलच्या मेडिसिन विभागाचे वरिष्ठ डॉक्टर मानस चॅटर्जी म्हणतात की जे लोक फक्त कार्बोहायड्रेट्स किंवा जंक फूडवर अवलंबून असतात, त्यांच्या आहारात प्रथिनांचे प्रमाण खूप कमी असते. यामुळे त्यांचा शरीर विकास थांबतो. अशा परिस्थितीत, प्रथिनेयुक्त पदार्थांचा आहारात समावेश करावा.

शाकाहारी आहार – बरेच शाकाहारी लोक डाळी, सोया, दूध इत्यादी पुरेसे प्रथिनेयुक्त पदार्थ खाऊ शकत नाहीत. त्यांना वाटते की डाळी, दूध किंवा दुग्धजन्य पदार्थ खाल्ल्याशिवाय आपले शरीर निरोगी राहील, परंतु हे अजिबात खरे नाही. जर तुम्ही प्रथिनेयुक्त अन्न खाऊ शकत नसाल तर तुमचे मोठे नुकसान होऊ शकते.

पचन समस्या – काही लोकांना पचनसंस्थेशी संबंधित समस्या असतात ज्यामुळे शरीर प्रथिने योग्यरित्या शोषू शकत नाही.

क्रॅश डायटिंग किंवा वजन कमी करण्याचा आहार – वजन कमी करण्यासाठी लोक आवश्यकतेपेक्षा कमी कॅलरीज वापरतात, ज्यामुळे प्रथिनांची कमतरता निर्माण होते.

प्रथिनांच्या कमतरतेमुळे होणारे आजार

आरोग्य तज्ञांच्या मते , प्रथिनांच्या कमतरतेमुळे शरीरात अनेक समस्या उद्भवू शकतात. अशा परिस्थितीत, तुम्ही दररोज तुमच्या आहारात काही प्रथिनेयुक्त पदार्थांचा समावेश करावा. प्रथिनांच्या कमतरतेमुळे या आजारांचा धोका वाढतो.

स्नायू कमकुवतपणा

प्रथिनांच्या कमतरतेमुळे शरीरातील स्नायू कमकुवत होऊ लागतात. यामुळे लवकर थकवा येतो आणि शरीर सुस्त राहते.

कमकुवत रोगप्रतिकारक शक्ती

प्रथिनांच्या मदतीने, शरीर रोगांशी लढण्यासाठी अँटीबॉडीज तयार करते. कमतरतेमुळे, वारंवार होणारे सर्दी आणि संसर्ग सामान्य होतात.

केस गळणे आणि त्वचेच्या समस्या

प्रथिनांच्या कमतरतेमुळे केस कोरडे, कमकुवत आणि पातळ होतात. याशिवाय, त्वचा निर्जीव आणि कोरडी होऊ शकते.

मुलांमध्ये वाढ खुंटणे

जर मुलांना पुरेसे प्रथिने मिळाली नाहीत तर त्यांची उंची आणि वजन प्रभावित होते. मानसिक विकास देखील मंदावू शकतो.

जळजळ आणि जखमा बरे होण्यास उशीर

प्रथिनांच्या कमतरतेमुळे शरीरात, विशेषतः हात आणि पायांमध्ये सूज येऊ लागते. जखमा किंवा जखमा देखील लवकर बऱ्या होत नाहीत.

यकृत आणि मूत्रपिंडांवर परिणाम

प्रथिनांची तीव्र कमतरता दीर्घकाळ राहिल्यास यकृत आणि मूत्रपिंडाच्या कार्यावर परिणाम होऊ शकतो.

प्रथिनांच्या कमतरतेची लक्षणे

प्रथिनांच्या कमतरतेमुळे आपल्या शरीरात अनेक लक्षणे दिसू लागतात. विशेषतः मुलांवर याचा वाईट परिणाम होतो. मुलांची वाढही थांबते. प्रथिनांच्या कमतरतेमुळे आरोग्यावर कोणती लक्षणे पडतात ते जाणून घेऊया. सतत थकवा जाणवणे, भूक न लागणे, केस गळणे, वजन कमी होणे, कोरडी त्वचा, वारंवार आजारी पडणे ही याची कारणे असू शकतात.

प्रथिनांची गरज कशी पूर्ण करावी?

प्रथिनांच्या कमतरतेवर मात करण्यासाठी, तुमच्या आहारात काही गोष्टींचा समावेश करणे महत्वाचे आहे. जर तुम्ही प्रथिनेयुक्त अन्न खाल्ले तर तुमचे शरीर पूर्णपणे निरोगी राहील. कोणते प्रथिनेयुक्त पदार्थ घ्यावेत ते जाणून घेऊया. जसे दूध, दही, चीज. तुमच्या आहारात अंडी आणि मासे (जर तुम्ही मांसाहारी असाल तर), डाळी आणि हरभरा, सोया आणि टोफू, शेंगदाणे, बदाम आणि अक्रोड, ओट्स आणि क्विनोआ यासारखे पदार्थ समाविष्ट करा.