Marathi News Photo gallery Why we speak Swaha during homa havan see significance mythology and importance in Hindu Rituals
यज्ञ-हवन करताना स्वाहा का म्हटले जाते? शब्दामागे दडलीय मोठी शक्ती… अनेकांना माहिती नाही कारण
स्वाहा देवी यज्ञातील आहुती देवांपर्यंत पोहोचवते आणि मंत्रांना अधिक शक्ती देते. तिचा उच्चार करणे प्रत्येक धार्मिक विधीसाठी आवश्यक आहे, कारण तो नम्रता आणि समर्पणाचे प्रतीक आहे.
हिंदू धर्मातील अनेक देवी-देवता असले तरी त्या प्रत्येक देवतेचे स्वतःचे असे महत्त्व आहे. ज्याप्रमाणे मंत्रोच्चाराशिवाय कोणतीही पूजा अपूर्ण मानली जाते, त्याचप्रमाणे स्वाहा या शब्दाचा उच्चार केल्याशिवाय कोणताही यज्ञ किंवा हवन पूर्ण होत नाही.
1 / 10
स्वाहा ही केवळ एक औपचारिक संज्ञा नसून, ती एक शक्तिशाली देवी आहे. त्यामुळे आज आपण स्वाहा शब्द का उच्चारला याबद्दल तिच्या महत्त्वाविषयी आणि तिच्याशी संबंधित दंतकथांबद्दल जाणून घेणार आहोत.
2 / 10
पौराणिक कथांनुसार, स्वाहा देवी ही अग्निदेवांची पत्नी आहे. 'स्वाहा' या शब्दाची व्युत्पत्ती 'सु' आणि 'आहा' या दोन संस्कृत शब्दांवरून झाली आहे. 'सु' म्हणजे 'योग्यप्रकारे' किंवा 'चांगल्या प्रकारे' आणि 'आहा' म्हणजे 'पोचणे'. अशा प्रकारे, 'स्वाहा'चा शाब्दिक अर्थ 'योग्य प्रकारे पोचवलेले' असा होतो.
3 / 10
देवी स्वाहाबद्दल अनेक कथा प्रचलित आहेत. काही पौराणिक ग्रंथांनुसार, ती दक्ष प्रजापतीची कन्या आहे, तर काही ठिकाणी तिला निसर्गातील एक घटक असलेल्या अग्नीचीच शक्ती मानले जाते. ती यज्ञ आणि हवनात अर्पण केलेल्या आहुतींना थेट देवांपर्यंत पोहोचवण्याचे माध्यम आहे.
4 / 10
प्रत्येक यज्ञ आणि धार्मिक विधीमध्ये 'स्वाहा'चा उच्चार करणे अनिवार्य मानले जाते. यामागे अनेक आध्यात्मिक आणि पारंपरिक कारणे आहेत. वैदिक काळात, यज्ञ हे देवांना अन्न अर्पण करण्याचे माध्यम मानले जात असे. जेव्हा आपण मंत्रांसह 'स्वाहा' असा उच्चार करून अग्नीमध्ये काहीही अर्पण करतो, तेव्हा ते अर्पण थेट संबंधित देवतेपर्यंत पोहोचते.
5 / 10
स्वाहा देवी हे देवांचे अन्न वाहून नेणारे माध्यम आहे. प्रत्येक मंत्राच्या शेवटी 'स्वाहा' जोडल्याने तो मंत्र अधिक प्रभावी आणि देवांना स्वीकारार्ह बनतो. तिच्या नावाचा उच्चार केल्याने मंत्रांना शक्ती प्राप्त होते.
6 / 10
स्वाहा ही अग्निदेवांची पत्नी असल्यामुळे, तिच्या नावाचा जप केल्याने अग्निदेव प्रसन्न होतात. त्यामुळे कोणताही धार्मिक विधी यशस्वी होतो. 'स्वाहा'चा उच्चार केवळ धार्मिक विधींपुरता मर्यादित नाही, तर त्याला खोलवर आध्यात्मिक आणि मानसिक महत्त्वही आहे.
7 / 10
'स्वाहा'चा उच्चार करताना आपण आपला अहंकार बाजूला ठेवून, आपण जे काही अर्पण करत आहोत ते एका सर्वोच्च शक्तीला समर्पित करत आहोत हे स्वीकारतो. ही कृती नम्रतेची भावना दर्शवते.
8 / 10
त्यामुळे देवी स्वाहा हे केवळ एक नाव नसून, ती मानवी भक्ती आणि देवांच्या कृपा यामधील मध्यस्थी म्हणून काम करते. तिच्या नावाचा उच्चार केल्याशिवाय कोणताही यज्ञ अपूर्ण मानला जातो. ती पवित्र यज्ञाला पूर्णत्व प्रदान करते.
9 / 10
( डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)
