Dhantrayodashi 2026: सोने-चांदीच नाही, धनत्रयोदशीला धणे खरेदी करण्यालाही आहे खास महत्त्व; जाणून घ्या कारण
Diwali 2026: धनत्रयोदशीला सोने, चांदी खरेदी करण्यासोबतच अख्खे धणे खरेदी करण्याचीही खास परंपरा आहे. अनेक घरांमध्ये धनत्रयोदशीला आणलेले धणे दिवाळीपर्यंत जपून ठेवले जातात आणि पूजेनंतर तिजोरीत ठेवले जातात किंवा मातीत पेरले जातात. धणे खरेदी करण्यामागील धार्मिक महत्त्व आणि ही परंपरा नेमकी काय आहे, जाणून घेऊया.
हिंदू धर्मात धनत्रयोदशीच्या सणाला विशेष महत्त्व आहे. दरवर्षी कार्तिक महिन्यातील कृष्ण पक्षातील त्रयोदशी तिथीला धनत्रयोदशी साजरी केली जाते. यंदा ६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी शुक्रवारी हा सण साजरा केला जाणार आहे. या दिवशी भगवान धन्वंतरी, देवी लक्ष्मी आणि भगवान कुबेर यांची पूजा केली जाते. तसेच सोने, चांदी, आणि नवीन वस्तू खरेदी करणे शुभ मानले जाते. तुम्हाला माहीत आहे का की धनत्रयोदशीला अख्खे धणे खरेदी करण्याचीही खास परंपरा आहे? एवढेच नाही तर अनेक घरांमध्ये हे धणे दिवाळीपर्यंत जपून ठेवले जातात. पूजेनंतर ते तिजोरीत ठेवले जातात किंवा मातीत पेरले जातात. या परंपरेमागे कोणत्या धार्मिक मान्यता आहेत, जाणून घेऊया.
धनत्रयोदशीला अख्खे धणे का खरेदी केले जातात?
धन आणि समृद्धीचे प्रतीक
धणे या शब्दामध्येच ‘धन’ हा शब्द आहे. त्यामुळे धण्याला धन, वैभव आणि समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार, धनत्रयोदशीला अख्खे धणे खरेदी करून घरी आणल्याने देवी लक्ष्मीची कृपा कायम राहते आणि कुटुंबात सुख-समृद्धी नांदते.
देवी लक्ष्मी आणि कुबेराशी संबंध
धनत्रयोदशीच्या संध्याकाळी देवी लक्ष्मी, भगवान गणेश आणि कुबेर देव यांची पूजा केली जाते. या पूजेमध्ये अख्ख्या धण्याचाही समावेश केला जातो. पूजेमध्ये धणे अर्पण केल्याने देवी लक्ष्मी प्रसन्न होते आणि घरात धनधान्याची कमतरता भासत नाही, अशी धार्मिक मान्यता आहे.
प्रगती आणि विकासाचे प्रतीक
धण्याचे एक छोटेसे बी मातीत पेरल्यानंतर त्याचे हिरव्यागार रोपट्यात रूपांतर होते. त्यामुळे धण्याला जीवनातील प्रगती, विकास आणि समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते. धनत्रयोदशीला धणे खरेदी करणे हे घरातील उन्नती आणि आनंदाचे संकेत मानले जातात.
गूळ-धण्याचा प्रसाद
देशातील अनेक भागांमध्ये धनत्रयोदशीच्या दिवशी अख्खे धणे आणि गूळ एकत्र करून प्रसाद तयार केला जातो. हा प्रसाद देवाला अर्पण केल्यानंतर कुटुंबातील सदस्यांना आणि इतर लोकांनाही वाटला जातो. धार्मिक मान्यतेनुसार, गूळ-धण्याचा प्रसाद जीवनात गोडवा, आनंद आणि प्रेम टिकवून ठेवण्याचे प्रतीक आहे.
धनत्रयोदशीला खरेदी केलेल्या धण्यांचे काय करावे?
तिजोरीत ठेवा धनत्रयोदशीच्या पूजेनंतर थोडेसे अख्खे धणे लाल कापडात बांधून किंवा स्वच्छ डबीत ठेवून तिजोरीत अथवा पैसे ठेवण्याच्या जागी ठेवू शकता. असे केल्याने घरात सुख-समृद्धी टिकून राहते आणि देवी लक्ष्मीची कृपा मिळते, अशी मान्यता आहे. अनेक कुटुंबांमध्ये दिवाळीच्या रात्री धणे तिजोरीत ठेवण्याची परंपरा आहे.
दिवाळीनंतर मातीत पेरा
धनत्रयोदशीला खरेदी केलेल्या धण्यांमधील काही दाणे दिवाळीनंतर गोवर्धन पूजेच्या दिवशी किंवा इतर शुभ दिवशी कुंडीत अथवा अंगणातील मातीत पेरले जातात. धण्याच्या बियांचे हिरवेगार रोपटे तयार होणे हे घरातील प्रगती, उन्नती आणि आनंदाचे शुभ संकेत मानले जातात.
स्वयंपाकात वापरा
पूजेसाठी ठेवलेल्या धण्यांव्यतिरिक्त उरलेले अख्खे धणे स्वयंपाकात मसाला म्हणून वापरू शकता. अशा प्रकारे धनत्रयोदशीला खरेदी केलेल्या धण्यांचा धार्मिक परंपरेसोबतच रोजच्या कामातही उपयोग होतो.
धनत्रयोदशीला धणे आणल्याने काय होते?
धार्मिक मान्यतेनुसार, धनत्रयोदशीला अख्खे धणे खरेदी करून पूजेमध्ये त्यांचा समावेश केल्याने घरात धनधान्य आणि सुख-समृद्धी येते. तसेच आर्थिक अडचणी दूर होणे, कर्जातून मुक्ती मिळणे आणि संपत्तीत वाढ होणे यांसाठीही या परंपरेला महत्त्व दिले जाते.
