Dussehra : महादेवाच्या या मंदिरांशी आहे रावणाचे कनेक्शन, अशी आहे पौराणिक कथा

मुंबई : भगवान शिवाची मंदिरे जगभर जगभर आहेत. भगवान शिवाची अनेक मंदिरे आहेत, जी पौराणिक काळाशी संबंधित आहेत. कर्नाटकातील मुरुडेश्वर महादेव मंदिराचा इतिहासही रामायण काळापासूनचा आहे. या शिवलिंगाच्या स्थापनेचा काळ मानला जातो जेव्हा रावण (Ravan) भगवान शिवाला प्रसन्न करून आत्मलिंग घेऊन लंकेला जात होता आणि देवांनी त्याला वाटेत थांबण्यास भाग पाडले होते, जिथे शिवलींग ठेवले होते, ते बैजनाथ ज्योतिर्लिंग मानले जाते. या शिवलिंगाची स्थापना दक्षिण भारतात झाली. उत्तरा कन्नड जिल्हा भारताच्या दक्षिणेकडील कर्नाटक राज्यात आहे, मुरुडेश्वर मंदिर या जिल्ह्याच्या भटकळ तालुक्यात आहे. हे मंदिर अरबी समुद्राच्या काठावर बांधले आहे. समुद्रकिनारा असल्याने येथील नैसर्गिक वातावरण सर्वांनाच भुरळ घालते.

कमलनाथ महादेव मंदिर

उदयपूरजवळील अवरगडच्या टेकड्यांवर वसलेले कमलनाथ मंदिर लंकापती रावणाने स्वतः स्थापन केले असे मानले जाते.  पौराणिक मान्यतेनुसार एकदा शिवाला प्रसन्न करण्यासाठी रावणाने कैलास पर्वतावर कठोर तपश्चर्या केली आणि लंकेत जाण्याचे वरदान मिळवले, पण एक अटही घातली की लंकेत जाण्यापूर्वी शिवलिंग जमिनीवर कुठेही ठेवले तर माझी स्थापना होईल. तेथे. यानंतर रावणाला चालताना थकवा जाणवू लागल्यावर त्याने शिवलिंग एका जागी ठेवले आणि विश्रांती घेण्यास सुरुवात केली. त्यानंतर त्यांनी शिवलिंग उचलण्याचा प्रयत्न केला असता ते उचलले नाही.

यानंतर रावणाला आपली चूक लक्षात आली आणि त्याने दररोज 100 कमळ अर्पण करून पूजा करण्यास सुरुवात केली. हे करायला बरीच वर्षे लागली. असे मानले जाते की जेव्हा त्यांची तपश्चर्या सफल होणार होती, तेव्हा एके दिवशी भगवान ब्रह्मदेवाने त्यांच्या 100 कमळांमधून एक फूल कमी केले. यानंतर रावणाला पूजेत एक फूल कमी पडल्यावर त्याने आपले मस्तक अर्पण केले.त्यावर प्रसन्न होऊन महादेवाने त्याच्या नाभीत अमृतकुंडाची स्थापना केली आणि महादेवाचे हे मंदिर कमलनाथ महादेव म्हणून ओळखले जाऊ लागले.

बाबा बैद्यनाथ धाम, देवघर

हिंदू मान्यतेनुसार, देशातील 12 ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेल्या देवघरमध्ये असलेल्या बाबा बैद्यनाथ मंदिराचाही रावणाशी संबंध आहे. त्याची कथाही कमलनाथ महादेव मंदिरासारखीच आहे. असे मानले जाते की येथून शिवलिंग मिळविण्यासाठी रावणाने खूप प्रयत्न केले होते, परंतु जेव्हा तो अपयशी ठरला तेव्हा त्याने रागाच्या भरात हे शिवलिंग पृथ्वीवर गाडले. यामुळेच बाबा वैद्यनाथांचा वरचा भाग लहान दिसतो.

रावणाने या देवीच्या मंदिराची स्थापना केली होती

श्रीलंकेतील त्रिकोनामाली नावाच्या ठिकाणी शंकरी देवीचे मंदिर आहे, ज्याला शक्तीपीठ मानले जाते. हिंदू मान्यतेनुसार या ठिकाणी सतीची पायघोळ म्हणजेच पोट आणि मांड्यामधला भाग पडला होता आणि रावणाने स्वतः देवीच्या या पाठीमागे एकदा मंदिरात बसवले होते. नवरात्रीच्या काळात या देवीच्या मंदिरात मोठ्या संख्येने भाविक येतात.

महादेवाचे मंदिर जिथे मंदोदरी पूजा करत असे

रावणच नव्हे तर त्याची पत्नीही महादेवाची मोठी भक्त होती. रावणासारखा ज्ञानी आणि पराक्रमी पती मिळावा म्हणून ज्या महादेवाच्या मंदिरात तिने अनेक दिवस तप केले होते, ते मंदिर सध्या मेरठमध्ये बिल्वेश्वरनाथ महादेवाच्या नावाने वसले आहे. असे मानले जाते की या मंदिरात शिवाची पूजा केल्याने एखाद्याला इच्छित जीवनसाथी मिळतो.

(वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे.याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)