Narali Purnima 2023 : या तारखेला साजरी होणार नारळी पौर्णिमा, असे आहे या सणाचे धार्मिक महत्त्व
नारळी पौर्णिमा महाराष्ट्र आणि लगतच्या कोकणी प्रदेशात मोठ्या उत्साहात आणि उत्साहात साजरी केली जाते. कोळी समाजातील लोकं समुद्रात प्रवास करताना होणार्या अनिष्ट घटना टाळण्यासाठी हा सण साजरा करतात.
मुंबई : नारळी पौर्णिमा (Narali Purnima 2023) सण हा समुद्र देव वरुण यांना समर्पित केलेला एक महत्त्वाचा सण आहे. नारळी पौर्णिमा हा हिंदू सण भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवरील कोळी समुदायाद्वारे मोठ्या उत्साहाने आणि आनंदाने साजरा केला जातो. हिंदू कॅलेंडरमधील श्रावण महिन्यातील पौर्णिमेला हा सण साजरा केला जातो आणि म्हणूनच याला श्रावण पौर्णिमा देखील म्हणतात. यावर्षी नारळी पौर्णिमा 31 ऑगस्ट 2023 रोजी येत आहे. नारळी या शब्दाचा अर्थ नारळ आणि पौर्णिमा म्हणजे पौर्णिमेचा दिवस. या दिवशी नारळ एक महत्त्वाचा उद्देश पूर्ण करतो. या सणादरम्यान लोकं समुद्राला नारळ अर्पण करतात. या दिवसानंतर वाऱ्याचा जोर आणि दिशा बलण्यासाठी कोळी बांधव समुद्र देवतेला आवाहन करतात.
नारळी पौर्णिमेचे महत्त्व
नारळी पौर्णिमा महाराष्ट्र आणि लगतच्या कोकणी प्रदेशात मोठ्या उत्साहात आणि उत्साहात साजरी केली जाते. कोळी समाजातील लोकं समुद्रात प्रवास करताना होणार्या अनिष्ट घटना टाळण्यासाठी हा सण साजरा करतात. हा सण महाराष्ट्रातील पावसाळी हंगामाचा शेवट आणि मच्छीमारांमध्ये मासेमारी आणि जल-व्यापाराची सुरुवात म्हणून चिन्हांकित करतो. अशाप्रकारे, मच्छीमार पाण्यात सुरळीत प्रवासासाठी समुद्र-देव वरुणाची प्रार्थना आणि पूजा करतात. नृत्य आणि गायन हा या उत्सवाचा अविभाज्य भाग आहे. नारळी पौर्णिमा हा सण येणारे वर्ष सुख, आनंद आणि संपत्तीने भरलेले असेल याचे सूचक आहे.
कोळी बांधव अशी साजरी करतात नारळी पौर्णिमा
उत्सवाच्या काही दिवस आधी, मच्छीमार त्यांच्या जुन्या मासेमारीच्या जाळ्या दुरुस्त करतात, त्यांच्या जुन्या बोटी रंगवतात किंवा नवीन बोटी विकत घेतात. मासेमारीची जाळी बनवतात. मग बोटी रंगीबेरंगी झालरांनी किंवा फुलांच्या हारांनी सजवल्या जातात.
उत्सवाच्या दिवशी कोळी बांधव समुद्र देव वरुणाची पूजा करतात आणि मासेमारीच्या समृद्ध हंगामासाठी देवाचे संरक्षण आणि आशीर्वाद घेतात.
महाराष्ट्र राज्यातील ब्राह्मण ‘श्रावणी उपकर्म’ करतात आणि या दिवशी कोणतेही धान्य न खाता उपवास करतात. दिवसभर फक्त नारळ खाऊन ते ‘फलाहार’ उपवास करतात.
सणाच्या दिवशी, नारळी भात यांसारखे पारंपारिक अन्न तयार केले जाते ज्यामध्ये नारळाचा समावेश असतो.
मच्छिमारांसाठी समुद्र देव आहे कारण ते त्यांच्या जगण्याचे साधन आहे. ते बोटींचीही पूजा करतात.
पूजा विधी पूर्ण केल्यानंतर, मच्छीमार त्यांच्या सुशोभित बोटीतून समुद्रात एक छोटासा प्रवास करून किनाऱ्यावर परततात आणि उर्वरित दिवस नाचण्यात आणि गाण्यात घालवतात.
(वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे.याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)
