नवरात्रीत केस आणि नखे का कापू नयेत? जाणून घ्या यामागची धार्मिक मान्यता
Navratri 2026: शारदीय नवरात्रीमध्ये नऊ दिवस देवीची पूजा करण्यासोबतच अनेक नियम पाळले जातात. यात केस, दाढी आणि नखे न कापण्याच्या मान्यतेचा समावेश आहे. नवरात्रीमध्ये केस आणि नखे कापण्यास मनाई का आहे, हे जाणून घेऊया

हिंदू धर्मात नवरात्रीचा सण देवी दुर्गेच्या पूजेसाठी खूप विशेष मानला जातो. या नऊ दिवसांच्या उत्सवात देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते. या काळात भक्त उपवास, पूजा आणि साधना करतात. यंदा शारदीय नवरात्री रविवार, ११ ऑक्टोबर रोजी सुरू होईल. नवरात्री दरम्यान पूजा आणि उपवासाशी संबंधित अनेक नियम पाळले जातात. असे मानले जाते की या नऊ दिवसांत भक्तांनी सात्विक जीवनशैलीचा अवलंब करावा आणि शरीर व मनाची शुद्धता राखावी. या परंपरांमध्ये नवरात्री दरम्यान केस, दाढी, मिशा किंवा नखे न कापण्याच्या श्रद्धेचा समावेश आहे. पण या नऊ दिवसांत केस आणि नखे कापण्यास मनाई का आहे? हा नियम फक्त उपवास करणाऱ्यांसाठी आहे की सर्वांनी तो पाळला पाहिजे? चला, या मागील धार्मिक श्रद्धा आणि त्यामागील कारणे जाणून घेऊया.
नवरात्रीमध्ये केस आणि नखे का कापू नयेत?
प्रचलित मान्यतेनुसार नवरात्रीच्या नऊ दिवसांत केस, दाढी किंवा नखे कापू नयेत. हे निषिद्ध मानले जाते. यामागे अनेक धार्मिक, आध्यात्मिक आणि व्यावहारिक कारणे आहेत. संयम आणि साधेपणा – नवरात्री हा आत्मसंयम, शिस्त आणि सात्विक जीवनाचा काळ आहे. केस किंवा नखे न कापणे हा आपले लक्ष बाह्य देखावा किंवा श्रृंगारवरून भक्ती आणि
ध्यानाकडे वळवण्याचा एक मार्ग आहे
ऊर्जेचे संतुलन – योगिक आणि आध्यात्मिक मान्यतेनुसार, केस आणि नखे शरीरातील ऊर्जेचे वाहक आहेत. असे मानले जाते की या नऊ दिवसांमध्ये सकारात्मक ऊर्जा सर्वोच्च पातळीवर असते आणि त्यांना कापल्याने शरीरातील ऊर्जेच्या प्रवाहात अडथळा येऊ शकतो. शुद्धता आणि पवित्रता – उपवास करणारे भक्त आपले शरीर आणि मन पूर्णपणे शुद्ध ठेवतात. केस आणि नखे कापणे हे या शारीरिक शुद्धीकरण आणि शिस्तीचा एक भाग मानले जाते. पारंपारिक आणि आरोग्यविषयक कारणे – प्राचीन काळी, आजच्या सारखी सुरक्षित साधने (जसे की ट्रिमर किंवा आधुनिक रेझर) नव्हती. त्या काळात केस किंवा नखे कापताना कापण्याचा, खरचटण्याचा किंवा संसर्ग होण्याचा धोका होता. उपवासादरम्यान रोगप्रतिकार शक्ती काही प्रमाणात कमी होत असल्यामुळेही ही परंपरा पाळली जात असे.
सामान्य माणसे केस कापू शकतात का?
जे उपवास करत नाहीत किंवा ज्यांची दिनचर्या सामान्य आहे, ते आवश्यक असल्यास केस कापू शकतात, यावर कोणतेही कठोर बंधन नाही. जर काही कामासाठी, नोकरीसाठी (जसे की पोलीस किंवा सैन्य) किंवा आरोग्याच्या कारणांसाठी केस काढणे किंवा दाढी करणे आवश्यक असेल, तर ते केले जाऊ शकते.
(डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)
