सावधान! E20 पेट्रोलमुळे खरंच खराब होऊ शकते तुमची कार? ARAI च्या रिपोर्टमधून समोर आलं धक्कादायक सत्य
देशात सध्या E20 पेट्रोलच्या वापरावर मोठी चर्चा सुरू असतानाच वाहन उत्पादक क्षेत्रातून एक अत्यंत महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. गाड्यांचे मायलेज आणि इंजिन टेस्ट करणाऱ्या 'ARAI' या अधिकृत संस्थेच्या अहवालानुसार, E20 पेट्रोलमुळे जुन्या गाड्यांच्या इंजिनमधील काही नाजूक भागांचे नुकसान होऊ शकते, ज्यामुळे वाहनधारकांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
रिपोर्टनुसार, ज्या जुन्या कार केवळ E10 पेट्रोलसाठी डिझाइन केल्या आहेत, त्यांच्या फ्युएल सिस्टममधील रबरचे पाईप आणि पार्ट्स E20 पेट्रोलमुळे वेळेनुसार खराब होऊ शकतात. दिलासादायक बाब म्हणजे गाड्यांचे धातूचे (Metal) पार्ट्स आणि टू-व्हीलर्सना या इंधनामुळे कोणतीही मोठी समस्या निर्माण होत नसल्याचे या चाचणीत स्पष्ट झाले आहे.
देशभरात E20 पेट्रोलवरून गदारोळ सुरू आहे. अनेक वाहनमालक यामुळे नुकसान होत असलेल्या वाहनांबाबत प्रश्न उपस्थित करत आहेत, तर सरकार म्हणते की मिश्रित पेट्रोल पूर्णपणे सुरक्षित आहे. दरम्यान, ऑटोमोटिव्ह रिसर्च असोसिएशन ऑफ इंडियाच्या (ARAI) अहवालात एक मोठा खुलासा झाला आहे. हा अहवाल सार्वजनिक करण्यात आला नसला तरी टाइम्स ऑफ इंडियाच्या वृत्तानुसार, सरकार आणि वाहन उत्पादक कंपन्यांनी या अहवालाच्या आधारे E20 पेट्रोल लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
अहवालानुसार, E10 पेट्रोलसाठी बनवलेल्या जुन्या कारमध्ये वापरल्या जाणार् या रबराचे काही भाग जसे की होसेस, गॅस्केट, सील आणि ओ-रिंग्ज दीर्घकाळापर्यंत प्रभावित होऊ शकतात. असे भाग कालांतराने खराब होऊ शकतात आणि ते बदलण्याची आवश्यकता असू शकते. मात्र, धातूपासून बनवलेल्या भागांवर कोणताही नकारात्मक परिणाम झाल्याचे या अहवालात स्पष्टपणे नमूद करण्यात आले आहे.
चाचणीच्या तासांचे परिणाम काय होते?
एआरएआयने चारचाकी वाहनांवर विविध चाचण्या घेतल्या. यापैकी एका बीएस-4 इंजिनने ई20 पेट्रोलवर माफक कामगिरी केली. त्याच वेळी, बीएस-6 टर्बोचार्ज्ड इंजिनमध्ये सुमारे 265 तासांच्या चाचणीनंतर काही समस्या समोर आल्या. याशिवाय दोन वेगवेगळ्या कार कंपन्यांनी इंजिन चाचण्याही केल्या. एका कंपनीला 400 तासांच्या चाचणीत कोणतीही समस्या आढळली नाही, तर दुसर् या कंपनीच्या इंजिनमध्ये एकत्रित 809 तासांच्या चाचणीनंतर एक्झॉस्ट व्हॉल्व्हमध्ये थर्मो-मेकॅनिकल निकामी झाली.
तथापि, तज्ञांचे म्हणणे आहे की ही समस्या केवळ E20 पेट्रोलमुळे असू शकत नाही. साधारणत: इंजिनची ताकद तपासण्यासाठी सुमारे 2,000 तासांच्या चाचण्या केल्या जातात, त्यामुळे कोणत्याही एका निकालाच्या आधारे निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही.
मायलेजवर काय परिणाम होईल?
दुसरीकडे, तीन वेगवेगळ्या दुचाकी कंपन्यांनी केलेल्या चाचण्यांमध्ये कोणतीही मोठी समस्या आढळली नाही. रिपोर्टनुसार, E20 पेट्रोलवर बाईक आणि स्कूटरची कामगिरी सामान्य होती. याशिवाय स्टार्टिंग, रनिंग आणि प्रदूषणाच्या पातळीत कोणताही गंभीर बदल झाला नाही. तथापि, E20 पेट्रोल वापरताना इंधनाचा वापर सुमारे 2 टक्के ते 6 टक्क्यांपर्यंत वाढू शकतो, याकडे अहवालात निदर्शनास आणून देण्यात आले आहे. म्हणजेच, काही वाहनांमध्ये मायलेज थोडे कमी असू शकते. हा फरक प्रत्येक वाहनात बदलू शकतो.
देशात E20 पेट्रोलची अंमलबजावणी
एप्रिल 2025 पासून देशभरात E20 पेट्रोल लागू करण्यात आले आहे. आता पेट्रोल पंपांवर मिळणाऱ्या सामान्य पेट्रोलमध्ये 20 टक्के इथेनॉल मिसळले जाते. सरकार भविष्यात E22, E25, E27 आणि E30 सारख्या अधिक इथेनॉल युक्त इंधनांसाठी देखील तयारी करत आहे. त्यामुळे जुन्या वाहन मालकांची चिंता वाढली आहे. विशेषतः, 2012 पूर्वी बनवलेल्या वाहनांबद्दल आणि एप्रिल 2023 पूर्वी तयार केलेल्या अनेक मॉडेल्सबद्दल प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत, कारण ते सुरुवातीपासूनच E20 पेट्रोलनुसार डिझाइन केलेले नव्हते.
मोठ्या कंपन्यांनी काय दावा केला?
मारुती सुझुकी, टोयोटा, ह्युंदाई, हिरो मोटोकॉर्प, टीव्हीएस मोटर आणि बजाज ऑटो यासारख्या देशातील आघाडीच्या वाहन निर्मात्यांनी सातत्याने म्हटले आहे की त्यांच्या ई-20-सपोर्टेड वाहनांवर अनेक वर्षे चाचणी घेण्यात आली आहे आणि सामान्य देखभाल वाहनांमध्ये ई20 पेट्रोल सुरक्षित आहे. कंपन्यांचा असा दावा आहे की त्यांच्या सर्व्हिस रेकॉर्डमध्ये E20 मुळे इंजिन किंवा इतर भाग खराब झाल्याचा कोणताही मोठा पुरावा नाही.
सरकारचे म्हणणे आहे की, E20 पेट्रोलमुळे कच्च्या तेलाची आयात कमी होण्यास, परकीय चलनाची बचत होण्यास, प्रदूषण कमी होण्यास आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढण्यास मदत होईल. परंतु दुसरीकडे, अनेक वाहन मालकांना अजूनही जुन्या वाहनांचे मायलेज आणि दीर्घायुष्य याबद्दल चिंता आहे. अशा परिस्थितीत E20 पेट्रोलबाबत अजूनही चर्चा सुरू आहे.
