दोन भावांची एकच पत्नी, जगातील ‘या’ 5 देशांमध्ये प्रथा, जाणून घ्या

हिमाचल प्रदेशातील सिरमौर जिल्ह्यात दोन भावांनी एकाच मुलीशी लग्न केले आहे. जुलै महिन्यात झालेल्या या लग्नाचे फोटो समोर आल्यानंतर सोशल मीडियावर त्याची चर्चा सुरू झाली होती. बऱ्याच लोकांना हे खूप विचित्र वाटले आहे.खरं तर जगाच्या एका मोठ्या भागात पुरुषाला एकापेक्षा जास्त बायका असणं सामान्य गोष्ट आहे, पण एका स्त्रीला एकापेक्षा जास्त नवरे असणं विचित्र वाटतं. मात्र ही प्रथा केवळ हिमाचलमध्येच नाही तर जगाच्या अनेक भागात आहे. ही प्रथा अजूनही किमान पाच देशांमध्ये अस्तित्वात आहे. अशाच पाच देशांची माहिती आम्ही तुम्हाला येथे देत आहोत.

नायजेरियात अनेक जमाती आहेत, ज्या बहुपत्नीत्वाला परवानगी देतात. विशेषत: उत्तर नायजेरियातील एरिगुआन समुदायात स्त्रियांना पारंपरिकपणे एकापेक्षा जास्त पती असतात. नायजेरियातील एरिग्वेमधील महिलांना एकापेक्षा जास्त पती असण्याची शक्यता होती. 1968 मध्ये त्यांच्या कौन्सिलने ते बेकायदेशीर ठरविल्यानंतर ते फारच कमी झाले आहे.

भारत, तिबेट आणि चीन

भारतातही काही जमातींमध्ये बहुपत्नीत्वाची प्रथा आहे. उत्तर भारतातील जौनसरबावर प्रदेशातील डोंगराळ भागात बहुपत्नीत्व प्रचलित आहे. हिमाचल प्रदेशातील किन्नौरमध्ये काही लोक त्याचे अनुसरण करतात. याखेरीज निलगिरीच्या टोडा जमाती, त्रावणकोरच्या नजनाद वेल्लाला आणि दक्षिण भारतातील नायर जातीत बहुपत्नीत्व अजूनही प्रचलित आहे.

तिबेट, नेपाळ, चीनच्या काही भागात राहणाऱ्या लोकांमध्ये बहुपत्नीत्वाची प्रथा आहे. साधारणपणे दोन भाऊ एकाच महिलेशी लग्न करतात. वेगवेगळ्या वडिलांच्या मुलांमध्ये आपल्या मालमत्तेचे वाटप होऊ नये म्हणून कुटुंबे देखील ही प्रथा पाळतात. 1988 मध्ये तिबेट विद्यापीठाने 753 तिबेटी कुटुंबांवर केलेल्या सर्वेक्षणात 13 टक्के कुटुंबे बहुपत्नीत्व पाळतात.

केनिया-दक्षिण अमेरिकेत दोन पती

केनियामध्ये 2013 मध्ये उघडकीस आलेल्या बहुपत्नीत्वाच्या प्रकरणाने जगाला प्रसिद्धी मिळवून दिली होती. दोन पुरुषांनी एकाच महिलेचा नवरा होण्याचा निर्णय घेतला होता. केनियाचे कायदे बहुपत्नीत्वावर स्पष्टपणे बंदी घालत नाहीत. असे करणाऱ्यांवर कायदेशीर कारवाई करता येत नाही. अशा केनियातील मसाई लोकांमध्ये बहुपत्नीत्वाची प्रथा आहे.

एका स्त्रीने एकापेक्षा जास्त पुरुषांशी विवाह करण्याची प्रथा ही दक्षिण अमेरिकेतही आहे. दक्षिण अमेरिकेतील जमातींमध्ये बहुपत्नीत्वाची प्रथा आहे. विशेषत: बोरोरो जमात बहुपत्नीत्वाचे पालन करीत आली आहे. अॅमेझॉनच्या 70 टक्के संस्कृती आणि तुपी-कवाहिब जमातींमध्ये एक स्त्री दोन भावांशी लग्न करते असे मानले जाते.