क्रेडिट रिपोर्टवरून कसा ठरवला जातो तुमचा ‘क्रेडिट स्कोर’? जाणून घ्या बँकेची सोपी गणितं
कोणत्याही व्यक्तीला कर्ज किंवा क्रेडिट कार्ड देण्यापूर्वी बँका त्याचा आर्थिक इतिहास तपासतात. यासाठी 'क्रेडिट रिपोर्ट' अत्यंत महत्त्वाचा दुवा मानला जातो. या रिपोर्टचे विश्लेषण करून बँक ग्राहकाचा 'क्रेडिट स्कोर' कसा निश्चित करते आणि त्यावरून तुमची कर्ज मिळण्याची पात्रता कशी ठरवली जाते, याची संपूर्ण माहिती या लेखात देण्यात आली आहे.
तुम्हाला सहज कर्ज मिळणार की नाही, हे पूर्णपणे तुमच्या क्रेडिट स्कोरवर अवलंबून असते. मात्र, हा स्कोर नक्की कसा तयार होतो, हे अनेकांना माहीत नसते. बँक तुमच्या जुन्या कर्जाची परतफेड आणि व्यवहारांची नोंद असलेला क्रेडिट रिपोर्ट तपासून हा स्कोर ठरवते. हा स्कोर ठरवण्याची नेमकी प्रक्रिया काय आहे, ते आपण समजून घेऊया. जेव्हा बँक एखाद्या व्यक्तीला कर्ज देते तेव्हा बँक प्रथम त्या व्यक्तीच्या क्रेडिट स्कोअरवर लक्ष देते, ज्याच्या आधारे बँक ग्राहकांना कर्ज देते. गृहकर्ज, कार कर्ज किंवा वैयक्तिक कर्ज किंवा इतर कोणत्याही प्रकारचे कर्ज घेण्यापूर्वी बँका आणि वित्तीय संस्था प्रथम क्रेडिट स्कोअर आणि क्रेडिट रिपोर्ट तपासतात. क्रेडिट स्कोअर ही एक आकडेवारी आहे जी कर्जाची परतफेड करताना तुम्ही किती विश्वासार्ह आहात हे दर्शविते.
आता येथे बऱ्याच लोकांच्या मनात हा प्रश्न येतो की बँका क्रेडिट रिपोर्ट पाहून क्रेडिट स्कोअर कसा ठरवतात आणि कोणत्याही व्यक्तीच्या कर्जाच्या पात्रतेबद्दल कसे शोधतात? आज आम्ही तुम्हाला याबद्दल सांगणार आहोत. चला जाणून घेऊया सविस्तर माहिती.
पेमेंट रेकॉर्ड
क्रेडिट स्कोअर निश्चित करण्यात एखाद्या व्यक्तीचा पेमेंट इतिहास सर्वात महत्वाची भूमिका बजावतो. जर तुम्ही तुमच्या कर्जाचा EMI आणि क्रेडिट कार्डची बिले वेळेवर परतफेड केली तर ती तुमची आर्थिक शिस्त दर्शवते. त्याच वेळी, देयकास उशीर करणे किंवा हप्ता गमावणे आपल्या स्कोअरवर परिणाम करू शकते. वेळेवर पैसे भरणे चांगले क्रेडिट स्कोअर राखण्यास मदत करते.
क्रेडिट युटिलायझेशन रेशो
क्रेडिट युटिलायझेशन रेशो म्हणजे आपण आपल्या उपलब्ध क्रेडिट मर्यादेपैकी किती वापरत आहात. जर आपण आपल्या क्रेडिट मर्यादेचा सर्व किंवा बहुतेक वारंवार वापर केला तर हे सूचित करते की आपण क्रेडिटवर अधिक अवलंबून आहात. आपले क्रेडिट प्रोफाइल मजबूत ठेवण्यासाठी तज्ञ सामान्यत: मर्यादित आणि संतुलित पद्धतीने क्रेडिट मर्यादा वापरण्याची शिफारस करतात.
क्रेडिट इतिहासाचा कालावधी
आपला क्रेडिट इतिहास जितका जुना असेल तितका तो चांगला मानला जाईल. दीर्घ क्रेडिट इतिहास बँका आणि वित्तीय संस्थांना आपले आर्थिक वर्तन अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यास अनुमती देतो. अनावश्यकपणे जुने क्रेडिट कार्ड किंवा कर्ज खाती बंद केल्याने कधीकधी आपल्या क्रेडिट स्कोअरवर परिणाम होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत, चांगल्या नोंदीसह जुनी खाती ठेवणे फायदेशीर ठरू शकते.
विविध गृह कर्ज
गृह कर्ज आणि कार कर्ज आणि क्रेडिट कार्ड किंवा वैयक्तिक कर्ज सारख्या असुरक्षित कर्जाचा संतुलित वापर देखील आपला स्कोअर सुधारू शकतो. हे दर्शविते की आपण विविध प्रकारच्या आर्थिक जबाबदाऱ्या हाताळण्यास सक्षम आहात. मात्र, अधिक कर्ज घेतल्याने आर्थिक ताण वाढू शकतो.
