आयटीआर भरूनही ‘हे’ काम केले नाही तर रिटर्न ठरेल अमान्य; 30 दिवसांचा नियम नक्की जाणून घ्या!
आयकर परतावा (ITR) केवळ फाईल करून करदात्यांची जबाबदारी संपत नाही, तर त्यानंतर 30 दिवसांच्या आत त्याचे ई-व्हेरिफिकेशन करणे बंधनकारक आहे. जर तुम्ही दिलेल्या मुदतीत ही प्रक्रिया पूर्ण केली नाही, तर आयकर विभाग तुमचा रिटर्न अमान्य (Invalid) घोषित करू शकतो. त्यामुळे दंडात्मक कारवाई टाळण्यासाठी हा नियम समजून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
करदात्यांनी आयटीआर फाईल केल्यानंतर ई-व्हेरिफिकेशन करणे हा प्रक्रियेचा सर्वात महत्त्वाचा टप्पा आहे. आयकर विभागाच्या नियमांनुसार, फाईल केल्यापासून 30 दिवसांच्या आत व्हेरिफिकेशन न झाल्यास तुमचे रिटर्न भरलेच नाही असे मानले जाईल. यामुळे तुमचे रिफंड अडकू शकतात आणि तुम्हाला विलंबाबद्दल मोठा दंड किंवा नोटीसचा सामना करावा लागू शकतो.
प्राप्तिकर विवरणपत्र म्हणजेच आयटीआर भरण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. जर तुम्ही अद्याप आयटीआर भरला नसेल तर आयटीआर दाखल करण्याची शेवटची तारीख असल्याने 31 जुलैपूर्वी आयटीआर भरणे तुमच्यासाठी महत्वाचे आहे. याशिवाय जर तुम्ही आयटीआर भरला असेल तर आयटीआर भरल्यानंतर 30 दिवसांच्या आत त्याची ई-व्हेरिफाय करणे आवश्यक आहे. जर ही प्रक्रिया निर्धारित वेळेत पूर्ण झाली नाही तर आयकर विभाग तुमचा रिटर्न अवैध मानू शकतो. तसेच, परतावा मिळण्यापासून इतर कर-संबंधित कामांवर त्याचा परिणाम होऊ शकतो. आयटीआर ई-व्हेरिफिकेशन का आवश्यक आहे ते समजून घेऊया.
आयटीआर फाईलची अंतिम मुदत सर्व प्रथम, आम्ही तुम्हाला सांगू इच्छितो की आर्थिक वर्ष 2025-26 साठी आयकर रिटर्न भरण्याची शेवटची तारीख 31 जुलै 2026 आहे. करदाते प्राप्तिकर विभागाच्या ई-फायलिंग पोर्टलला भेट देऊन पॅन आणि पासवर्डच्या मदतीने आयटीआर दाखल करू शकतात. प्रथमच रिटर्न भरणाऱ्यांना प्रथम पॅन, आधार आणि इतर आवश्यक माहितीसह नोंदणी करावी लागेल. शेवटच्या क्षणी, वेबसाइटवर अधिक रहदारी किंवा तांत्रिक समस्या असू शकतात. अशा परिस्थितीत आपला आयटीआर वेळेत दाखल करा.
आयटीआर दाखल केल्यानंतर ई-पडताळणी आवश्यक केवळ आयटीआर भरणे पुरेसे नाही. भरल्यानंतर 30 दिवसांच्या आत विवरणपत्राची ई-पडताळणी करणे बंधनकारक आहे. आपण असे न केल्यास, आयकर विभाग आपला परतावा अपूर्ण किंवा अवैध मानू शकतो. अशा परिस्थितीत तुमचा टॅक्स रिफंड अडकू शकतो आणि रिटर्नच्या प्रक्रियेलाही विलंब होऊ शकतो. आपण ई-फायलिंग पोर्टलच्या आयटीआर-व्ही विभागाला भेट देऊन आपल्या आयटीआरची ई-पडताळणी स्थिती तपासू शकता
आयटीआर ई-व्हेरिफिकेशन कसे करावे? आयकर विभागाच्या ई-फायलिंग पोर्टलवर लॉग इन करा ई-व्हेरिफाय रिटर्न पर्यायावर क्लिक करा आपला पॅन, मूल्यांकन वर्ष आणि पोचपावती क्रमांक प्रविष्ट करा लॉग इन केल्यानंतर, माय अकाउंटवर जा आणि ई-व्हेरिफाय रिटर्न निवडा अद्याप पडताळणी न झालेले विवरणपत्र स्क्रीनवर दिसेल संबंधित आयटीआरसमोर ई-व्हेरिफाय वर क्लिक करा
यानंतर, आपण खालीलपैकी कोणत्याही मार्गाने ई-व्हेरिफिकेशन करू शकता- विद्यमान इलेक्ट्रॉनिक सत्यापन कोड (ईव्हीसी) वापरा नवीन EVC व्युत्पन्न करून सत्यापित करा आधार ओटीपीद्वारे पडताळणी पूर्ण करा
एकदा प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर, आपल्याला स्क्रीनवर एक पावती प्राप्त होईल आणि माहिती आपल्या नोंदणीकृत ईमेलवर देखील पाठविली जाईल. ई-फायलिंग पोर्टल व्यतिरिक्त, करदाते इतर माध्यमांद्वारे आयटीआर सत्यापित करू शकतात, ते खालीलप्रमाणे आहेत:
नेट बँकिंग आधार ओ.टी.पी. बँक खाते किंवा डिमॅट खात्याद्वारे ईव्हीसी निवडक बँकांच्या एटीएममधून तयार केलेल्या ईव्हीसीद्वारे
दुसरा कोणी तुमचा आयटीआर व्हेरिफाय करू शकेल का? होय, जर तुम्ही अधिकृत स्वाक्षरीकर्ता किंवा प्रतिनिधी करदात्याला अधिकृत केले असेल तर ते तुमच्या वतीने ई-पडताळणी देखील करू शकतात. यासाठी इतर सर्व वैध पद्धती वापरल्या जाऊ शकतात, जसे की-
आधार ओ.टी.पी. नेट बँकिंग ईव्हीसी बँक किंवा डिमॅट खात्यातून ईव्हीसी
यशस्वी ई-पडताळणीनंतर, ट्रान्झॅक्शन आयडीसह एक पुष्टीकरण संदेश स्क्रीनवर दिसेल. तसेच, आयकर विभागाद्वारे आपल्या ई-फायलिंग पोर्टलवर नोंदणीकृत ईमेल आयडीवर एक पुष्टीकरण ईमेल देखील पाठविला जाईल. जर अधिकृत प्रतिनिधीने पडताळणी केली असेल तर पुष्टीकरण ईमेल प्रतिनिधी आणि करदाता दोघांच्याही नोंदणीकृत ईमेलवर पाठविला जाईल.
30 दिवसांत ई-व्हेरिफिकेशन झाले नाही तर काय होईल? जर तुम्ही निर्धारित मुदतीत आयटीआरची ई-व्हेरिफाय केली नाही तर प्राप्तिकर विभाग तुमचे रिटर्न दाखल केलेले नाही असे समजू शकते. याचा अर्थ असा आहे की आयटीआर न भरणार् या व्यक्तीप्रमाणेच आपल्याला त्याच समस्यांचा सामना करावा लागू शकतो जसे की परताव्यात विलंब, इतर कर-संबंधित बाबींमध्ये त्रास आणि लागू नियमांनुसार कारवाई.
तथापि, जर काही कारणास्तव, ई-पडताळणी वेळेवर केली गेली नसेल तर आपण विलंब माफ करण्यासाठी अर्ज करू शकता. उशीराचे कारण सांगावे लागेल. जर आयकर विभागाने तुमची विनंती मान्य केली तर ई-व्हेरिफिकेशन वैध मानले जाईल आणि तुमचा आयटीआर वैध मानला जाईल.
30 दिवसांत ई-व्हेरिफिकेशन झाले नाही तर काय होईल? जर तुम्ही निर्धारित मुदतीत आयटीआरची ई-व्हेरिफाय केली नाही तर प्राप्तिकर विभाग तुमचे रिटर्न दाखल केलेले नाही असे समजू शकते. याचा अर्थ असा आहे की आयटीआर न भरणार् या व्यक्तीप्रमाणेच आपल्याला त्याच समस्यांचा सामना करावा लागू शकतो जसे की परताव्यात विलंब, इतर कर-संबंधित बाबींमध्ये त्रास आणि लागू नियमांनुसार कारवाई.
तथापि, जर काही कारणास्तव, ई-पडताळणी वेळेवर केली गेली नसेल तर आपण विलंब माफ करण्यासाठी अर्ज करू शकता. उशीराचे कारण सांगावे लागेल. जर आयकर विभागाने तुमची विनंती मान्य केली तर ई-व्हेरिफिकेशन वैध मानले जाईल आणि तुमचा आयटीआर वैध मानला जाईल.
(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)
