मुंबईच्या समुद्रात तेल-गॅसचे विपुल भांडार सापडले, इंधनात भारत आत्मनिर्भर होणार ?
भारताला इंधनासाठी नेहमीच परकीय मदतीवर अवलंबून राहावे लागत असते. परंतू आता अरबी समुद्रात तेल आणि गॅसचे नवे साठे सापडल्याने भारताचा फायदा होणार आहे.
भारताला लागणाऱ्या एकूण इंधनापैकी बहुतांशी इंधन परदेशातून डॉलरमोजून आयात करावे लागते. मात्र, ओएनजीसीला मुंबई ऑफशोअरमध्ये इंधन आणि गॅसचे मोठे साठे सापडले आहे. या साठ्यातून प्रतिदिन हजारो लिटर्सचे इंधन काढता येईल असे म्हटले जात आहे. भारताची तेल तसेच नैसर्गिक गॅस कंपनी ओएनजीसीला (ONGC) Oil and Natural Gas Corporation मुंबईच्या ऑफशोर बेसिनमध्ये तेल आणि नैसर्गिक गॅसचा मोठा साठा सापडला आहे.या नव्या शोधामुळे देशातील घरगुती इंधनाच्या उत्पादनात वाढ होण्याचे संकेत मिळाले आहेत. त्यामुळे भारताची अन्य देशांवर अवलंबित्वाचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होणार आहे.
कुठे सापडला तेलाचा साठा?
ONGC ने Open Acreage Licensing Policy (OALP) अंतर्गत वाटलेल्या दोन ब्लॉक्समध्ये हे संशोधन केले आहे:
OALP-VI ब्लॉक MB-OSHP-2020/2 – येथे ‘सूर्यमणी’ नावाचा मोठा साठा सापडला आहे.
OALP-III ब्लॉक MB-OSHP-2018/1 – येथे ‘वज्रमणी’ नावाच्या साठ्याचा शोध लागला आहे.
किती होणार उत्पादन
सूर्यमणी साठ्यातून (MBS202HAA-1) जानेवारी-मार्च तिमाही दरम्यान केलेल्या संशोधनात प्रतिदिन 2,235 बॅरल तेल आणि 45,181 क्यूबिक मीटर गॅस उत्पादन होईल असा अंदाज निघाला आहे.त्यानंतर या तिमाहीत दुसऱ्या तेल विहीराची चाचणी घेण्यात आली. या दुसऱ्या तेल विहीरीतून किमान दर दिवसाला ४१३ बॅरल तेल आणि १५,१३२ क्युबिक मीटर गॅस उत्पादन होईल असे म्हटले जात आहे. व्रजमणी नावाच्या साठ्यातून अन्य एका विहीरीतून (MBS181HNA-1)प्रति दिन २,१२२ बॅरल तेल आणि ८३,१२० क्युबिक मीटर गॅसचे उत्पादन होईल असे म्हटले जात आहे.
मुंबईच्या ऑफशोरचे महत्व
मुंबईतील ऑफशोर भारतातील सर्वात मोठ्या तेल आणि गॅस साठ्या पैकी एक आहे. येथील बॉम्बे हाय,बसीन, हीरा, नीलम आणि पन्ना-मुक्ता सारख्या विहीरींतून देशाला इंधन पुरवठा केला जातो. सध्या बॉम्बे हायमधून प्रतिदिन १,३४,००० बॅरल तेल आणि १० मिलियन स्टँडर्ड क्युबिक मीटर गॅसचे उत्पादन होते.
KG बेसिनमध्ये यश
मुंबई ऑफशोरशिवाय, ONGC ने कृष्णा-गोदावरी (KG) बेसिनच्या ऑनलँड ब्लॉकमध्येही तेल आणि गॅसची नवे साठे शोधले आहे.येथील यंदापल्ली-1 विहीरीतून हायड्रोकार्बन असल्याचे प्राथमिक संकेत मिळाले आहेत.
आत्मनिर्भर भारताकडे एक पाऊल
भारताला लागणाऱ्या ८५ टक्के इंधन आणि गॅसपैकी पन्नास टक्के आयात करावा लागतो. ओएनजीसीच्या नव्या शोधाने देशातील इंधनाची गरज भागण्यास आणखी मदत होणार आहे. परंतू या साठ्याचा विकास आणि प्रत्यक्षात उत्पादन केव्हा सुरु होईल या संदर्भात किती वेळ लागेल याबाबत अद्याप स्पष्टता नाही.
