FD बंद होणार? व्याजदरांचा ‘डाउनट्रेंड’ सुरू, जाणून घ्या
रिझर्व्ह बँकेने रेपो दर स्थिर ठेवला असला तरी मागील महिन्यांतील 100 बीपीएस कपातीचा परिणाम आता एफडीवर दिसणार आहे. व्याजदरात घसरण होण्याची शक्यता आहे.
एफडीमध्ये अधिक व्याज मिळवण्याची संधी आता हळूहळू संपुष्टात येताना दिसत आहे. रिझर्व्ह बँकेने आज च्या पतधोरण बैठकीत रेपो दर कायम ठेवला असला तरी गेल्या काही महिन्यांतील व्याजदरात कपातीचा परिणाम आता दिसू लागला आहे. आगामी काळात एफडीचे व्याजदर आणखी कमी होऊ शकतात.
रिझर्व्ह बँकेने फेब्रुवारी ते जून 2025 या कालावधीत सलग तीन वेळा रेपो दरात एकूण 100 बेसिस पॉईंट्सची कपात करून ती 6.5 टक्क्यांवरून 5.5 टक्क्यांवर आणली होती. बँकांनी अद्याप ही कपात एफडीदरात पूर्णपणे दिलेली नाही. त्यामुळे जर तुम्ही एफडीमध्ये गुंतवणूक करण्याचा विचार करत असाल तर ही योग्य वेळ असू शकते, कारण कमी परताव्याचा काळ लवकरच सुरू होऊ शकतो.
आणखी घसरण होऊ शकते का?
आरबीआय जेव्हा जेव्हा व्याजदर म्हणजेच रेपो दर ठरवते तेव्हा त्याचा सर्वात मोठा आधार किरकोळ महागाई दर असतो. गेल्या 8 महिन्यांपासून भारतातील महागाई सातत्याने कमी होत असून जून 2025 मध्ये ती केवळ 2.1 टक्क्यांवर आली आहे. गेल्या वर्षभरातील ही नीचांकी पातळी आहे. सामान्यत: जेव्हा महागाई कमी असते तेव्हा आरबीआयला व्याजदरात कपात करणे सोपे जाते.
पण यावेळी रिझर्व्ह बँक केवळ हा आकडा पाहून निर्णय घेणार नाही, कारण एवढी कमी महागाई आधीच अपेक्षित होती आणि ही बाब लक्षात घेऊन आधीच 100 बेसिस पॉईंटची कपात करण्यात आली आहे. आता येत्या काळात महागाई कोणत्या दिशेने जाते यावर आरबीआय पुढील निर्णय घेईल.
सरकारच्या 10 वर्षांच्या बाँडवर (बाँड यील्ड) मिळणारा परतावाही याचे संकेत देतो. जानेवारी 2025 मध्ये हा दर 6.84% होता, जो मे मध्ये 6.16% पर्यंत घसरला. तेव्हापासून तो 6.3 टक्क्यांच्या आसपास राहिला आहे. याचा अर्थ रिझर्व्ह बँक लवकरच कोणतीही नवीन कपात करेल असे बाजाराला वाटत नाही. मात्र, यापूर्वी कमी करण्यात आलेल्या दरांचा परिणाम हळूहळू बाजारात पोहोचणार आहे. म्हणजेच रिझर्व्ह बँकेने यापुढे कोणतीही नवी घोषणा केली नसली तरी बँका हळूहळू आपले कर्ज आणि एफडीचे व्याजदर कमी करत राहतील.
व्याजदर घसरत आहेत, एफडी गुंतवणूकदारांनी आता काय करावे?
आरबीआयने आतापर्यंत तीन वेळा रेपो दरात कपात केली आहे. स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या (एसबीआय) संशोधन अहवालानुसार येत्या काही महिन्यांत ठेवींच्या दरात आणखी घट होण्याची शक्यता आहे. अहवालात म्हटले आहे की, आर्थिक वर्ष 2026 मध्ये एकूण 100 बेसिस पॉईंट्स (1 टक्के) पर्यंत कपात शक्य आहे. अशा परिस्थितीत मुदत ठेवींमध्ये (FD) गुंतवणूक करणाऱ्यांनी आता आपल्या धोरणाचा फेरविचार करण्याची गरज आहे, जेणेकरून त्यांना कमी व्याजदरामुळे कमीत कमी तोटा सहन करावा लागेल आणि ते सध्याच्या संधींचा जास्तीत जास्त फायदा घेऊ शकतील.
आता जास्त व्याजदराने करा FD
सध्या काही बँका FD वर 7% ते 8% पर्यंत व्याज देत आहेत. येत्या काळात हे प्रमाण कमी होऊ शकते, पण त्यासाठी थोडा वेळ लागू शकतो. अशा परिस्थितीत आता दीर्घ मुदतीच्या एफडीसाठी जाणे शहाणपणाचे ठरू शकते.
तुम्ही स्मॉल फायनान्स बँकांमध्ये (SFB) एफडी करत असाल तर आपल्या ठेवींच्या संरक्षणाच्या दृष्टीने ती बँक किती विश्वासार्ह आहे हे तपासा. नेहमी लक्षात ठेवा की तुमची 5 लाख रुपयांची एफडी डिपॉझिट विमा संरक्षणाखाली येते.
शिडीचे धोरण अवलंबा: विशेषत: ज्येष्ठ नागरिकांसाठी
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी एफडी लॅडरिंग ही एक उत्तम रणनीती आहे. यामध्ये तुम्ही तुमची संपूर्ण रक्कम एका एफडीमध्ये गुंतवत नाही तर 1 वर्ष, 2 वर्ष, 3 वर्ष अशा वेगवेगळ्या टर्ममध्ये विभागून घ्या. याचा फायदा असा की, भविष्यात व्याजदर आणखी घसरले तर केवळ काही भागाचे कमी परताव्यावर नूतनीकरण होईल, उर्वरित एफडी अजूनही जुन्या, जास्त दराने चालतील. व्याजदर पुन्हा वाढल्यास त्यानुसार नवीन FD बुक करता येते. व्याजदरात झपाट्याने होणाऱ्या बदलांच्या या युगात परफेक्ट टाइमिंगपेक्षा स्मार्ट स्ट्रक्चरिंग अधिक महत्त्वाचे आहे.
चांगल्या परताव्यासाठी रोखे किंवा म्युच्युअल फंडासारखे पर्याय
रेपो दरात स्थिरता आल्याने लोकांचे नियोजन सोपे होते. होम आणि ऑटो लोनच्या ईएमआयमध्ये कोणताही बदल न झाल्याने बजेट सोपे आहे. मात्र, एफडीवरील व्याजदरात वाढ होणार नाही, त्यामुळे चांगल्या परताव्याच्या शोधात असलेल्यांना रोखे किंवा म्युच्युअल फंडासारख्या पर्यायांचा विचार करावा लागणार आहे.
