सतत होणारी डोकेदुखी सामान्य समजू नका! ‘हा’ ठरू शकतो ब्रेन ट्युमरचा इशारा, वेळीच ओळखा लक्षणे

ब्रेन ट्युमरसारख्या गंभीर आजाराची सुरुवातीची लक्षणे इतकी सामान्य असतात की लोक अनेक महिने त्याकडे लक्ष देत नाहीत. विशेषतः सकाळी उठल्यावर डोके दुखणे, उलटी किंवा मळमळ होणे आणि दृष्टी धूसर होणे हे धोक्याचे संकेत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, निरोगी राहण्यासाठी आणि संभाव्य धोका टाळण्यासाठी या लक्षणांमधील फरक समजून घेणे गरजेचे आहे.

सध्याच्या धावपळीच्या आणि तणावपूर्ण जीवनशैलीत डोकेदुखी होणे अत्यंत सामान्य मानले जाते. अनेकदा लोक या त्रासाला मायग्रेन, ॲसिडिटी किंवा डोळ्यांचा थकवा समजून त्याकडे दुर्लक्ष करतात आणि स्वतःच्या मनाने पेनकिलर गोळ्या खातात. परंतु, वैद्यकीय तज्ज्ञांनी आणि जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) मार्गदर्शक तत्त्वांनी दिलेल्या इशाऱ्यांनुसार, वारंवार आणि सतत होणारी तीव्र डोकेदुखी हे ब्रेन ट्युमरचे सुरुवातीचे मुख्य लक्षण असू शकते. योग्य वेळी या लक्षणांची ओळख पटवून उपचार न केल्यास हा आजार गंभीर आणि जीवघेणा ठरू शकतो.

ब्रेन ट्युमरशी संबंधित शरीरात दिसणारे मुख्य धोक्याचे संकेत आणि महत्त्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

ब्रेन ट्युमरची डोकेदुखी कशी वेगळी असते? सामान्य डोकेदुखी आणि ब्रेन ट्युमरमुळे होणाऱ्या डोकेदुखीमध्ये काही मूलभूत फरक असतो. ट्युमरच्या रुग्णांना सकाळी उठल्या उठल्या तीव्र डोकेदुखी जाणवते रात्री झोपताना मेंदूतील दाब वाढल्यामुळे सकाळी हा त्रास अधिक होतो. तसेच, ही डोकेदुखी वेळोवेळी तीव्र होत जाते, खोकताना, शिंकताना किंवा अचानक खाली वाकल्यावर डोक्यातील वेदना अधिक वाढतात. जर कोणतीही पेनकिलर गोळी घेऊनही डोकेदुखी थांबत नसेल, तर त्वरित न्युरोलॉजिस्टचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

‘या’ 5 मुख्य लक्षणांकडे कधीही दुर्लक्ष करू नका मेंदूमध्ये ट्युमरची गाठ वाढत असताना शरीरात केवळ डोकेदुखीच नाही, तर इतरही अनेक न्यूरोलॉजिकल बदल पाहायला मिळतात. उलटी आणि मळमळ: सकाळी डोके दुखत असताना अचानक उलट्या होणे किंवा सतत मळमळल्यासारखे वाटणे. दृष्टी धूसर होणे: अचानक डोळ्यांसमोर अंधारी येणे, वस्तू दोन-दोन दिसणे किंवा दृष्टी कमी होणे. फेफरे किंवा झटके येणे: पूर्वी कधीही फिट्स येण्याचा इतिहास नसताना अचानक शरीराला झटके येणे किंवा चक्कर येून पडणे. तोल जाणे आणि अशक्तपणा: चालताना अचानक शरीराचा तोल जाणे, बोलताना जीभ अडखळणे किंवा शरीराच्या एका बाजूला (हात किंवा पायात) अचानक प्रचंड अशक्तपणा जाणवणे. स्वभावात बदल होणे: स्मरणशक्ती कमी होणे, रोजच्या साध्या गोष्टी विसरणे किंवा मानसिक एकाग्रता भंग होणे.

वेळीच निदान आणि उपचार आवश्यक जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) कर्करोग संशोधन संस्थेनुसार, सर्वच ब्रेन ट्युमर हे कॅन्सरचे नसतात; काही गाठी या सामान्य म्हणजेच ‘बेनाइन’ स्वरूपाच्या असतात, ज्या शस्त्रक्रियेद्वारे पूर्णपणे बऱ्या होऊ शकतात. परंतु, गाठ कोणत्याही प्रकारची असली तरी ती मेंदूतील महत्त्वाच्या नसांवर दाब निर्माण करते.

त्यामुळे वरील लक्षणे दिसल्यास डॉक्टर रुग्णाला MRI किंवा सीटी स्कॅन करण्याची शिफारस करतात. सुरुवातीच्या टप्प्यात निदान झाल्यास शस्त्रक्रिया, रेडिएशन थेरपी किंवा केमोथेरपीच्या मदतीने रुग्णाचा जीव यशस्वीरित्या वाचवता येतो.

(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)