रक्त न काढता करा रक्त तपासणी, AI तंत्रज्ञानामुळे क्रांतिकारी बदल

आता आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (AI) माध्यमातून सुया आणि ब्लेडशिवाय रक्ताची चाचणी केली जाणार आहे. फेस स्कॅनद्वारेच रक्त तपासणी शक्य आहे. इतकंच नाही तर फेस स्कॅनच्या माध्यमातूनही तुमच्या शरीराची अनेक महत्त्वाची माहिती मिळू शकते.

हे सर्व AI च्या माध्यमातून शक्य झाले आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्समुळे हेल्थ मॉनिटरिंगमध्ये क्रांतिकारक बदल होणार आहेत. केवळ फेस स्कॅनद्वारे 20 सेकंदात तुमची आरोग्य स्थिती समोर येईल.

केवळ कॅमेऱ्याने आरोग्य तपासणी क्विक वाइटल नावाचे AI बेस्ड अ‍ॅप आता हेल्थ मॉनिटरिंग करण्याच्या पद्धतीत बदल करणार आहे. हे अ‍ॅप 2024 मध्ये लाँच करण्यात आले होते आणि हैदराबादमधील सरकारी रुग्णालय ‘निलोफर’ मध्ये प्रथम वापरले गेले होते. येथे गर्भवती महिलांमध्ये लोहाची कमतरता म्हणजेच अशक्तपणा तपासण्यासाठी याचा वापर करण्यात आला, ज्याचे उत्कृष्ट परिणाम दिसून आले.

‘हे’ उपकरण कसे कार्य करते? या उपकरणाच्या तंत्राला फोटोप्लेथिस्मोग्राफी (PPG) म्हणतात. जेव्हा तुम्ही चांगल्या प्रकाशात चेहरा स्कॅन करता तेव्हा हे अ‍ॅप फोनच्या कॅमेऱ्यातून परावर्तित होणारा प्रकाश टिपते. त्यानंतर अल्गोरिदमच्या मदतीने हृदयाचे ठोके, श्वास आणि रक्तप्रवाहाशी संबंधित सिग्नल वाचून हेल्थ रिपोर्ट किंवा आरोग्य अहवाल तयार केला जातो.

20 सेकंदात शरीराच्या अनेक भागांची तपासणी हे अ‍ॅप 20 सेकंदात शरीराच्या अनेक महत्त्वाच्या भागांची माहिती शेअर करेल. चला तर मग जाणून घेऊया हे अ‍ॅप कोणती माहिती देणार आहे. रक्तदाब, हिमोग्लोबिनची पातळी, हृदयगती, ऑक्सिजन सॅच्युरेशन (SP 2), श्वासोच्छवासाचा, तणाव पातळी, कोलेस्ट्रॉल, हृदय गती व्यवहार्यता (HEV) यासह सहानुभूतीपूर्ण आणि पॅरासिम्पेथेटिकबद्दल माहिती देखील शेअर केली जाईल.

ग्रामीण भागात वरदान भारतासारख्या देशात जिथे अनेक भागात रक्त तपासणीची सुविधा किंवा प्रयोगशाळा नाहीत, तिथे हे तंत्रज्ञान वरदान ठरू शकते. महाराष्ट्रातील आदिवासी भागातही याची अंमलबजावणी करण्याचा विकासकांचा विचार आहे. येत्या काळात प्राथमिक आरोग्य केंद्रे, शाळा आणि आरबीएसके, आरकेएसके आदी शासकीय आरोग्य कार्यक्रमांशी ते जोडले जाऊ शकते.

आई आणि मुलाच्या आरोग्यावर होणारे परिणाम भारतात दर 10 पैकी 4 महिला अ‍ॅनिमियाग्रस्त आहेत. अशा वेळी रक्त न घेता स्वस्तात आणि वेगाने तपासणी केल्यास वेळीच उपचार शक्य होऊ शकतात. डॉक्टरांचा असा विश्वास आहे की हे साधन आरोग्य सेवा क्षेत्रात क्रांती घडवू शकते, विशेषत: गर्भवती महिला आणि लहान मुलांसाठी.

लवकरच ‘हे’ तंत्रज्ञान संपूर्ण देशात वापरले जाणार आता महाराष्ट्रात या अ‍ॅपचा विस्तार करण्यात येत आहे. लवकरच 5 वर्षांखालील 1,000 मुलांवर क्लिनिकल ट्रायल होणार आहे, ज्यामध्ये त्याच्या परिणामांची तुलना पारंपरिक रक्त चाचण्यांशी केली जाईल. सर्व काही सुरळीत राहिल्यास हे तंत्रज्ञान देशभरातील आरोग्य तपासणीची सर्वात सोपी आणि स्वस्त पद्धत ठरू शकते.

डेटा सुरक्षेची हमी होय, या अ‍ॅपच्या माध्यमातून तुमचा डेटा पूर्णपणे सुरक्षित असेल. खरं तर डिजिटल आरोग्यामध्ये प्रायव्हसी ही मोठी चिंतेची बाब आहे. क्विक व्हिटल्स अ‍ॅपच्या डेव्हलपर्सचा दावा आहे की, हे अ‍ॅप पूर्णपणे सुरक्षित आहे. सर्व डेटा एन्क्रिप्टेड स्वरूपात सुरक्षित स्टोरेजमध्ये संग्रहित केला जातो आणि केवळ अधिकृत आरोग्य प्रदातेच त्यात प्रवेश करू शकतात.