AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

LATEST NEWS महाराष्ट्र BUDGET मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

GK : नकाशात उत्तर दिशा नेहमी वरच्या बाजूलाच का असते?

Map Fact : नकाशात उत्तर दिशा नेहमी वरच्या बाजूला असणे ही केवळ एक पद्धत नसून त्यामागे मोठा इतिहास आणि वैज्ञानिक कारणे आहेत. याबाबत सविस्तर माहिती जाणून घेऊयात.

बापू गायकवाड | Updated on: Dec 20, 2025 | 9:54 PM

ध्रुवतारा : प्राचीन काळापासून खलाशी आणि प्रवाशांसाठी ध्रुवतारा हा दिशा शोधण्याचा सर्वात विश्वासार्ह मार्ग होता. तो नेहमी उत्तर दिशेला स्थिर असतो, म्हणून नकाशात उत्तराला प्राधान्य देणे सोयीचे झाले. — ध्रुवतारा : प्राचीन काळापासून खलाशी आणि प्रवाशांसाठी ध्रुवतारा हा दिशा शोधण्याचा सर्वात विश्वासार्ह मार्ग होता. तो नेहमी उत्तर दिशेला स्थिर असतो, म्हणून नकाशात उत्तराला प्राधान्य देणे सोयीचे झाले.
1 / 5

होकायंत्राचा शोध : होकायंत्राचा शोध लागल्यानंतर त्याची सुई नेहमी चुंबकीय उत्तर दिशा दर्शवते. नकाशा वाचताना होकायंत्राची दिशा आणि नकाशाची दिशा जुळावी म्हणून उत्तर वरच्या बाजूला ठेवली गेली. — होकायंत्राचा शोध : होकायंत्राचा शोध लागल्यानंतर त्याची सुई नेहमी चुंबकीय उत्तर दिशा दर्शवते. नकाशा वाचताना होकायंत्राची दिशा आणि नकाशाची दिशा जुळावी म्हणून उत्तर वरच्या बाजूला ठेवली गेली.
2 / 5

युरोपियन देशांच्या राजकारण : नकाशाशास्त्राचा आधुनिक विकास प्रामुख्याने युरोपियन देशांनी केला. युरोप उत्तर गोलार्धात असल्यामुळे, त्यांनी सोयीसाठी आणि स्वतःचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी उत्तर दिशा वर ठेवली. — युरोपियन देशांच्या राजकारण : नकाशाशास्त्राचा आधुनिक विकास प्रामुख्याने युरोपियन देशांनी केला. युरोप उत्तर गोलार्धात असल्यामुळे, त्यांनी सोयीसाठी आणि स्वतःचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी उत्तर दिशा वर ठेवली.
3 / 5

'मर्केटर' प्रोजेक्शन : 1569 मध्ये जेरार्डस मर्केटरने एक नकाशा बनवला जो सागरी प्रवासासाठी क्रांतीकारी ठरला. या नकाशात उत्तर दिशा वर होती, ज्यामुळे जहाजांना दिशा ठरवणे सोपे झाले. आजचे 'गुगल मॅप्स' देखील याच तत्त्वावर आधारित आहेत. — 'मर्केटर' प्रोजेक्शन : 1569 मध्ये जेरार्डस मर्केटरने एक नकाशा बनवला जो सागरी प्रवासासाठी क्रांतीकारी ठरला. या नकाशात उत्तर दिशा वर होती, ज्यामुळे जहाजांना दिशा ठरवणे सोपे झाले. आजचे 'गुगल मॅप्स' देखील याच तत्त्वावर आधारित आहेत.
4 / 5

जागतिक मान्यता : जगभरातील विविध देशांमधील नकाशांमध्ये सुसूत्रता असावी यासाठी एक मानक ठरवणे गरजेचे होते. आंतरराष्ट्रीय करार आणि शैक्षणिक सोयीसाठी उत्तर दिशा वर ठेवण्याचे सर्वमान्य झालेले आहे. — जागतिक मान्यता : जगभरातील विविध देशांमधील नकाशांमध्ये सुसूत्रता असावी यासाठी एक मानक ठरवणे गरजेचे होते. आंतरराष्ट्रीय करार आणि शैक्षणिक सोयीसाठी उत्तर दिशा वर ठेवण्याचे सर्वमान्य झालेले आहे.
5 / 5

Related Photo Gallery

विमानं चुकली, रुग्ण ताटकळले अन्.. मुंबई पुणे एक्सप्रेस वेची स्थिती काय.

'आई कुठे काय करते'मधल्या ईशाने दिला सुखद धक्का; होणारा नवरा कोण?.

आयुष्यात या गोष्टींपासून राहा नेहमी दूर, धाडस केलं की संकट आलंच!.

GK : वय वाढल्यावर केस पांढरे का होतात? म्हातारपणी शरीरात काय बदलतं?.

GK : भारताच्या कोणत्या राज्यातील लोक सर्वात जास्त दारू रिचवतात?.

GK : हे राज्य आहे पर्यटनाची राजधानी, दरवर्षी करोडोंची होते उलाढाल.

T20 WC स्पर्धेत कोणाचं पारडं जड? 20 संघांचं विजयाचं गणित समजून घ्या.

3 दिवसांनी सोन्याची मोठी मुसंडी, भाव थेट 5000 रुपयांनी वाढला!.

Gold Rate : सर्वात स्वस्त सोनं कुठं मिळतं? जाणून घ्या.

भारतातील एकमेव ट्रेन जी 12 राज्य ओलांडून जाते पुढे, 4 दिवसांमध्ये.....

Visual Stories View more

टुथपेस्टने झटपट साफ होतील घरातल्या या वस्तू

GK: या देशात सर्वात स्वस्तात एमबीबीएसचे शिक्षण घेता येते

जगातील सर्वात सुरक्षित एअरलाईन्स कंपनी कोणती ?

फोनमधून डिलीट झालेले फोटो असे परत मिळावा ?

पती किंवा बॉयफ्रेंड नव्हे, महिलांना कोणासोबत येते गाढ झोप पाहा

विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त 5 मोबाईल Apps पाहा

Most Read Stories

विमानं चुकली, रुग्ण ताटकळले अन्.. मुंबई पुणे एक्सप्रेस वेची स्थिती काय.

भारत-अमेरिकेमधील ट्रेड डीलचा शेतकऱ्यांना फायदा होणार -पीयूष गोयल.

‘कोरियन लवर गेम’मुळे गेला 3 मुलींचा जीव, काय आहे हा जीव घेणारा गेम?.

मुंबईतील बड्या बिल्डरविरोधात अ‍ॅट्रॉसिटी अंतर्गत गुन्हा दाखल.

Latest Articles View more

विमानं चुकली, रुग्ण ताटकळले अन्.. मुंबई पुणे एक्सप्रेस वेची स्थिती काय.

‘कोरियन लवर गेम’मुळे गेला 3 मुलींचा जीव, काय आहे हा जीव घेणारा गेम?.

मुंबईतील बड्या बिल्डरविरोधात अ‍ॅट्रॉसिटी अंतर्गत गुन्हा दाखल.

15 तास कार, टॅक्सी, बसून, पुणे–मुंबई महामार्गावरील वाहतूक अजूनही ठप्प.

आजचं राजकारण किळसवाणं, घृणास्पद झालंय! रोहित पवारांनी व्यक्त केली खंत.

व्हिडीओ View more

15 तास कार, टॅक्सी, बसून, पुणे–मुंबई महामार्गावरील वाहतूक अजूनही ठप्प.

आजचं राजकारण किळसवाणं, घृणास्पद झालंय! रोहित पवारांनी व्यक्त केली खंत.

विलीनीकरण कुठच्या पक्षाचं कुठल्या पक्षात? सुनील तटकरेंचा प्रश्न.

भाजप-राष्ट्रवादीचं सरकार दादांची इच्छा होती! तटकरेंचा मोठा खुलासा.

गॅस टँकर पलटी; पुणे-मुंबई द्रुतगती महामार्गावर वाहतूक कोंडी.

प्रत्येक मेसेजला उत्तर देणारे दादा.. अजित पवारांचा शेवटचा कॉल आला समोर.

त्यांच्या शपथविधीवर भाष्य करायचं नाही! शरद पवारांनी स्पष्टच सांगितलं.

देश विकायला काढताना मोदी कोणाशी बोलत होते? राऊतांचा खोचक प्रश्न.

गर्दीवेळी एक्स्प्रेसना नो एन्ट्री! मध्य रेल्वेचा निर्णय.

8:37 ला शेवटा तो फोन अन् 8:46 ला विमान अपघात! अजितदादांचं शेवटंच बोलणं.

मेन्यू

रिल्स

व्हिडीओ

फोटोगॅलरी