AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

LATEST NEWS महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

GK : नकाशात उत्तर दिशा नेहमी वरच्या बाजूलाच का असते?

Map Fact : नकाशात उत्तर दिशा नेहमी वरच्या बाजूला असणे ही केवळ एक पद्धत नसून त्यामागे मोठा इतिहास आणि वैज्ञानिक कारणे आहेत. याबाबत सविस्तर माहिती जाणून घेऊयात.

बापू गायकवाड | Updated on: Dec 20, 2025 | 9:54 PM

ध्रुवतारा : प्राचीन काळापासून खलाशी आणि प्रवाशांसाठी ध्रुवतारा हा दिशा शोधण्याचा सर्वात विश्वासार्ह मार्ग होता. तो नेहमी उत्तर दिशेला स्थिर असतो, म्हणून नकाशात उत्तराला प्राधान्य देणे सोयीचे झाले. — ध्रुवतारा : प्राचीन काळापासून खलाशी आणि प्रवाशांसाठी ध्रुवतारा हा दिशा शोधण्याचा सर्वात विश्वासार्ह मार्ग होता. तो नेहमी उत्तर दिशेला स्थिर असतो, म्हणून नकाशात उत्तराला प्राधान्य देणे सोयीचे झाले.
1 / 5

होकायंत्राचा शोध : होकायंत्राचा शोध लागल्यानंतर त्याची सुई नेहमी चुंबकीय उत्तर दिशा दर्शवते. नकाशा वाचताना होकायंत्राची दिशा आणि नकाशाची दिशा जुळावी म्हणून उत्तर वरच्या बाजूला ठेवली गेली. — होकायंत्राचा शोध : होकायंत्राचा शोध लागल्यानंतर त्याची सुई नेहमी चुंबकीय उत्तर दिशा दर्शवते. नकाशा वाचताना होकायंत्राची दिशा आणि नकाशाची दिशा जुळावी म्हणून उत्तर वरच्या बाजूला ठेवली गेली.
2 / 5

युरोपियन देशांच्या राजकारण : नकाशाशास्त्राचा आधुनिक विकास प्रामुख्याने युरोपियन देशांनी केला. युरोप उत्तर गोलार्धात असल्यामुळे, त्यांनी सोयीसाठी आणि स्वतःचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी उत्तर दिशा वर ठेवली. — युरोपियन देशांच्या राजकारण : नकाशाशास्त्राचा आधुनिक विकास प्रामुख्याने युरोपियन देशांनी केला. युरोप उत्तर गोलार्धात असल्यामुळे, त्यांनी सोयीसाठी आणि स्वतःचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी उत्तर दिशा वर ठेवली.
3 / 5

'मर्केटर' प्रोजेक्शन : 1569 मध्ये जेरार्डस मर्केटरने एक नकाशा बनवला जो सागरी प्रवासासाठी क्रांतीकारी ठरला. या नकाशात उत्तर दिशा वर होती, ज्यामुळे जहाजांना दिशा ठरवणे सोपे झाले. आजचे 'गुगल मॅप्स' देखील याच तत्त्वावर आधारित आहेत. — 'मर्केटर' प्रोजेक्शन : 1569 मध्ये जेरार्डस मर्केटरने एक नकाशा बनवला जो सागरी प्रवासासाठी क्रांतीकारी ठरला. या नकाशात उत्तर दिशा वर होती, ज्यामुळे जहाजांना दिशा ठरवणे सोपे झाले. आजचे 'गुगल मॅप्स' देखील याच तत्त्वावर आधारित आहेत.
4 / 5

जागतिक मान्यता : जगभरातील विविध देशांमधील नकाशांमध्ये सुसूत्रता असावी यासाठी एक मानक ठरवणे गरजेचे होते. आंतरराष्ट्रीय करार आणि शैक्षणिक सोयीसाठी उत्तर दिशा वर ठेवण्याचे सर्वमान्य झालेले आहे. — जागतिक मान्यता : जगभरातील विविध देशांमधील नकाशांमध्ये सुसूत्रता असावी यासाठी एक मानक ठरवणे गरजेचे होते. आंतरराष्ट्रीय करार आणि शैक्षणिक सोयीसाठी उत्तर दिशा वर ठेवण्याचे सर्वमान्य झालेले आहे.
5 / 5

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

निवडणुकीतील पराभवानंतर आता कसं वाटतंय? प्रश्न ऐकताच ट्रम्प सटकले!.

आजचा दिवस कसा, 4 राशींसाठी प्रगतीचं द्वार खुलं होणार, वाचा राशीभविष्य.

शतक झळकावत भारताला हरवणारा पाकिस्तानचा हमजा जहूर कोण?.

आता होणार पेट्रोल, डिझेल स्वस्त? सरकारने तो ऐतिहासिक निर्णय घेऊन टाकला.

Gift Tax : दिवाळीचं गिफ्ट घेताय? सावधान! जाणून घ्या कायदा अन्यथा....

लाल साडीमध्ये खुललं श्वेता तिवारीचं मनमोहक सौंदर्य, दिवाळीला खास फोटो.

शिट्या तर सोडाच, त्यांनी माझ्यावर दगडं मारली; कारण... वर्षा उसगावकर.

पप्पा पप्पा काय करते? केवळ चिडवाचिडवीवरून सुरु झालं अन्....

दादा कोंडकेंबद्दल अशोक सराफ स्पष्टच काय म्हणाले?.

जास्त वेळ न घालवता छान रांगोळी काढायची आहे? 'या' सोप्या ठिपक्यांच्या ड.

Visual Stories View more

औरंगजेब त्याच्या बेगमवर नाही तर या सुंदर तवायफवर प्रेम करायचा

GK: 25000 दात असलेला प्राणी कोणता?

GK : देशाची सर्वात छोटी नदी कोणती ?

या देशात थेट इमारतीतून जाते रेल्वे, पाहा कुठे ?

भीमाशंकरच्या वृक्षतोडीच्या चर्चेदरम्यान शिवरायांची जुनी शिकवण पुन्हा चर्चेत

'मुघल हरम'च्या रहस्यमय विहिरींचं गूढ काय? महिलांसोबत असं काही घडायचं की... रहस्यमय विहिरींची भयानक कहाणी

Most Read Stories

हरल्यानंतर कसं वाटतंय? पत्रकारांचा प्रश्न येताच ट्रम्प यांची कलटी.

4,00,000 पाहुणे, बक्षीस म्हणून थार, या शाही विवाहाची का होतेय चर्चा?.

निवडणुकीतील पराभवानंतर आता कसं वाटतंय? प्रश्न ऐकताच ट्रम्प सटकले!.

लता-सुमन यांनी एकत्र गायलेले एकमेव गाणे, कोणता आवाज लताचा कळणे कठीण....

Latest Articles View more

4,00,000 पाहुणे, बक्षीस म्हणून थार, देशातील या शाही विवाहाची का होतेय चर्चा? खर्च इतका की...

Donald Trump : निवडणुकीतील पराभवानंतर आता कसं वाटतंय? पत्रकाराचा प्रश्न ऐकताच डोनाल्ड ट्रम्प सटकले!

हरल्यानंतर कसं वाटतंय ट्रम्प ? पत्रकारांनी प्रश्न विचारताच ट्रम्प यांचा काढता पाय...

Diwali Fire Incidents: दिवाळीत फटाक्यांचा कहर! ठिणग्यांनी कुठे घरं-दुकानं पेटली, तर कुठे ऊसशेती जळाली; महाराष्ट्रात किती नुकसान झालं?

मधहोश रात्रीचं ऑलटाईम हिट मराठी रोमँटिक गाणं, प्रेमात पडलेलं कपल फक्त ऐकत राहतं

व्हिडीओ View more

पुण्यात वंचित बहुजन आघाडीची काळी दिवाळी! चटणी-भाकरी खाऊन सरकारचा निषेध, शेतकऱ्यांसाठी अनुदानाची मागणी

NCP Merger : सिलसिला बैठकांचा निर्णय विलीनीकरणाचा? पार्थ पवारांची पुन्हा एकदा सिल्व्हर ओकवर बैठक

Omraje Nimbalkar : दोन्ही शिवसेना एकत्र... विलीनीकरणाच्या चर्चांबाबत ओमराजे निंबाळकरांचं मोठं विधान

पंतप्रधान मोदींवर बोलताना शिंदे गटातील नेत्याची जीभ घसरली; असं काय म्हणाले?

दिवाळीच्या मंगलपर्वावर परळी वैजनाथ मंदिरात भाविकांची अलोट गर्दी; हर हर महादेवचा जयघोष!

नक्षलवाद्यांची आर्थिक कंबर मोडली! मोदींनी सांगितली सरकारच्या कठोर निर्णयांची Inside Story

नाशिक TCS प्रकरणात मोठी अपडेट! इम्तियाज जलील, मतीन पटेल यांच्यासह 11 जणांविरोधात पुरवणी दोषारोपपत्र दाखल

मोठी बातमी! फळबागा वाचवण्यासाठी फडणवीसांचा मोठा निर्णय; बोअरवेल वापरण्याची...

मुख्यमंत्र्यांच्या शेतकरी दिवाळीवर संजय राऊतांचा सवाल; 5000 रुपयांत कशी साजरी होणार दिवाळी?

दुष्काळाने शेतकरी हतबल! जनावरे विकण्याची वेळ, रोहित पवार पाहणीसाठी गेले असताना शेतकऱ्यान मांडली व्यथा

मेन्यू

रिल्स

व्हिडीओ

फोटोगॅलरी