International Womens Day : 8 मार्चलाच का साजरा करतात महिला दिन ? इतिहास, थीम आणि रंगांचे महत्त्व जाणून घ्या

International Womens Day: जागतिक महिला दिन हा केवळ शुभेच्छा देण्याचा दिवस नसून तो महिलांच्या प्रदीर्घ संघर्षाचा, त्यांच्या हक्कांच्या लढ्याचा आणि कर्तृत्वाचा सन्मान करण्याचा दिवस आहे. दरवर्षी 8 मार्च रोजी जगभरात हा दिवस उत्साहात साजरा केला जातो. पण या तारखेमागे एक मोठा ऐतिहासिक संदर्भ आहे. चला तर मग याविषयी जाणून घेऊया.

‘8 मार्च’ या तारखेचा इतिहास

8 मार्च ही तारीख निश्चित होण्यामागे प्रामुख्याने रशियातील महिलांचे आंदोलन कारणीभूत आहे.

न्यू यॉर्कमधील लढा (1908):  महिलांच्या संघर्षाची ठिणगी 1908 मध्ये न्यूयॉर्कमध्ये पडली. सुमारे 15,000 महिलांनी कामाचे तास कमी करणे, चांगले वेतन आणि मतदानाचा अधिकार या मागण्यांसाठी मोर्चा काढला होता.

आंतरराष्ट्रीय महिला परिषदेचा प्रस्ताव (1910):  जर्मनीच्या समाजवाद्या क्लारा झेटकिन यांनी कोपनहेगन येथे झालेल्या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत दरवर्षी महिला दिन साजरा करण्याचा प्रस्ताव मांडला, जो मान्य झाला.

रशियन क्रांती आणि 8 मार्च (1917):  पहिल्या महायुद्धाच्या काळात रशियातील महिलांनी 23 फेब्रुवारी 1917 रोजी (जुलियन कॅलेंडरनुसार) ‘ब्रेड अँड पीस’ (अन्न आणि शांतता) या मागणीसाठी ऐतिहासिक संप पुकारला. त्याकाळी रशियात वापरल्या जाणाऱ्या जुलियन कॅलेंडरमधील 23 फेब्रुवारी म्हणजे ग्रेगोरियन कॅलेंडरनुसार (जे आपण आज वापरतो) 8 मार्च ही तारीख होती.

अधिकृत मान्यता: रशियातील या आंदोलनानंतर 8 मार्च हा दिवस महिला दिन म्हणून ओळखला जाऊ लागला. पुढे 1975 मध्ये संयुक्त राष्ट्रांनी (UN) 8 मार्चला ‘आंतरराष्ट्रीय महिला दिन’ म्हणून अधिकृत मान्यता दिली.

महिला दिनाचे महत्त्व

हा दिवस महिलांना समाजात समान दर्जा मिळावा आणि त्यांच्या प्रगतीतील अडथळे दूर व्हावेत यासाठी समर्पित आहे.

कर्तृत्वाचा सन्मान: विज्ञान, कला, क्रीडा, राजकारण आणि समाजकारण अशा सर्वच क्षेत्रांत महिलांनी मारलेली भरारी साजरी केली जाते.

समानतेसाठी जागरुकता: वेतन समानता, शिक्षणाच्या संधी आणि कामाच्या ठिकाणी सुरक्षितता यांसारख्या मुद्द्यांवर चर्चा करून जनजागृती केली जाते.

महिला सक्षमीकरण: महिलांना त्यांच्या हक्कांची जाणीव करून देऊन त्यांना आत्मनिर्भर बनवण्यासाठी या दिवशी विविध उपक्रम राबवले जातात.

आज जरी महिला सर्व क्षेत्रांत आघाडीवर असल्या, तरी आजही लिंगभेद आणि अत्याचारासारखी आव्हाने पूर्णपणे संपलेली नाहीत. त्यामुळे 8 मार्च हा दिवस केवळ उत्सव म्हणून न पाहता, महिलांच्या अधिकारांसाठी सातत्याने प्रयत्न करण्याचा संकल्प करण्याचा दिवस आहे.