जेवणाची योग्य वेळ कोणती? पंतप्रधान मोदींकडूनच जाणून घ्या

आपले अन्न केवळ पोट भरण्यासाठी नाही, तर शरीराला ऊर्जा आणि पोषण देण्यासाठी आहे. योग्य गोष्टी, योग्य वेळी, योग्य पद्धतीने खाल्ल्याने शरीर निरोगी तर राहतेच, शिवाय मानसिकदृष्ट्याही बरे वाटते. पण आजच्या धावपळीच्या जीवनात लोक स्वत:ची काळजी घेणे विसरले आहेत. विद्यार्थी असो वा प्रौढ, प्रत्येकाची खाण्याची वेळ बदलली आहे. अशावेळी योग्य वेळी अन्न न खाल्ल्यानेही आजार होऊ शकतात. दरम्यान, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ‘परीक्षा पे चर्चा’ दरम्यान विद्यार्थ्यांशी खाण्याच्या योग्य वेळेबद्दल संवाद साधला.

या संभाषणादरम्यान पंतप्रधान मोदींनी जेवण केव्हा आणि कसे खावे याबद्दलही सांगितले. ते म्हणाले की, अनेकवेळा लोक पटकन अन्न खातात, तर अन्न नेहमी आरामात आणि चांगले चघळले पाहिजे. यासोबतच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मुलांना विचारले की, त्यांनी काय खाऊ नये? त्यावर मुलांनी जंक फूड, जास्त तेलकट पदार्थ आणि पिठापासून बनवलेल्या गोष्टी टाळाव्यात असे सांगितले. तसेच जेवणाची योग्य वेळ कोणती, यावरही यावेळी चर्चा झाली.

जेवणाची योग्य वेळ कोणती?

मुलांशी संवाद साधताना पंतप्रधान मोदींनी शेतकऱ्यांचे उदाहरण देत सांगितले की, ते सकाळी 8.30 वाजल्यापासून खाऊन-पिऊनच शेतात जातात आणि तिथेच दुपारचे जेवण करतात. मग संध्याकाळी घरी आल्यावर सूर्यास्तापूर्वी संध्याकाळी 6-7 वाजेपर्यंत जेवण करतात. त्याचबरोबर पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, आपणही एक एक घोट पाणी प्यावे. खरं तर लोक अनेकदा घाईघाईत पाणी पितात, ही चांगली सवय नाही.

दरम्यान, आयुर्वेदिक तज्ज्ञ डॉ. किरण गुप्ता यांच्याकडून जाणून घेणार आहोत की, अन्न खाण्याची योग्य वेळ कोणती आणि पद्धत कोणती? या प्रश्नांची उत्तरे देताना डॉ. गुप्ता म्हणाले की, प्रत्येक व्यक्तीने सकाळी 8 ते 9 या वेळेत नाश्ता करावा. तसेच दुपारच्या जेवणाबद्दल बोलायचे झाले तर 12 ते 2 या वेळेत खाऊ शकता. याशिवाय रात्रीचे जेवण सूर्यास्तापूर्वी करावे. याचा अर्थ असा की आपण संध्याकाळी 6 ते 7 च्या दरम्यान खावे. यामुळे शरीराला अनेक फायदे होतात. लवकर अन्न खाल्ल्याने तुमची पचनशक्तीही योग्य राहते.

रात्रीचे जेवण लवकर केल्याने काय फायदे होतात?

डॉ. गुप्ता म्हणाले की, संध्याकाळी लवकर खाण्याची सवय आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर आहे. यामुळे पचनक्रिया सुधारतेच शिवाय वजन नियंत्रित राहण्यास आणि चांगली झोप येण्यास ही मदत होते. चला तर मग जाणून घेऊया संध्याकाळी 6-7 वाजता डिनर करण्याच्या फायद्यांबद्दल.

पचनसंस्था मजबूत: रात्रीचे जेवण लवकर खाल्ल्याने अन्न पचण्यास पुरेसा वेळ मिळतो. जेव्हा आपण खूप उशीरा जेवतो तेव्हा पचनसंस्थेला अन्न पचविण्यासाठी जास्त मेहनत घ्यावी लागते, ज्यामुळे अ‍ॅसिडिटी, गॅस आणि बद्धकोष्ठता यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात.

वजन कमी करण्यास मदत : रात्री उशीरा खाल्ल्यास शरीर त्या अन्नाचे ऊर्जेमध्ये रूपांतर करण्याऐवजी चरबीच्या स्वरूपात साठवते. पण जर तुम्ही 6-7 वाजता जेवण केले तर शरीर ते चांगले पचवते आणि चयापचय वेगवान राहते, ज्यामुळे वजन कमी होण्यास मदत होते.

झोपण्यापूर्वी खाल्ल्यास झोपेतही शरीराची पचनसंस्था काम करत राहते, ज्यामुळे झोपेत व्यत्यय येतो. रात्रीचे जेवण लवकर केल्याने अन्न पूर्णपणे पचते, ज्यामुळे गाढ आणि निवांत झोप येते.

हृदयाच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर : रात्री उशीरा खाल्ल्याने कोलेस्टेरॉल आणि रक्तदाबाचा धोका वाढतो, ज्यामुळे हृदयरोगाची शक्यता वाढते. लवकर अन्न खाल्ल्याने रक्तातील साखर आणि रक्तदाब नियंत्रणात राहतो, ज्यामुळे हृदयाशी संबंधित आजारांचा धोका कमी होतो.

रक्तातील साखर नियंत्रणात राहते : 6-7 वाजता खाल्ल्यास शरीरातील इन्सुलिनची पातळी रात्रभर स्थिर राहते, ज्यामुळे मधुमेहाचा धोका कमी होतो. रात्री उशीरा खाल्ल्याने रक्तातील साखर वाढू शकते, ज्यामुळे मधुमेह होऊ शकतो.

अ‍ॅ.सिडिटी आणि गॅसची समस्या नाही : उशीरा अन्न खाल्ल्याने अ‍ॅसिडिटी, गॅस आणि पोट फुगू शकते. अन्न लवकर खाल्ले तर अन्न सहज पचते आणि पोटाच्या समस्यांपासून आराम मिळतो.

ऊर्जा आणि ताजेपणा राहतो : जर आपण रात्रीचे जेवण लवकर केले तर सकाळी उठल्यावर शरीर हलके आणि ऊर्जावान वाटते. रात्री उशीरा खाल्ल्याने सकाळी जडपणा जाणवतो, ज्यामुळे दिवसभर सुस्ती येते.

शरीराचे जैविक घड्याळ बरोबर: आपल्या शरीरात एक जैविक घड्याळ असते, जे दिवस आणि रात्रीनुसार काम करते. जेव्हा आपण सूर्यास्त झाल्यानंतर जास्त वेळ खात नाही तेव्हा शरीर नैसर्गिकरित्या डिटॉक्स होते आणि पचनसंस्था सुरळीत पणे कार्य करते.

रात्रीचे जेवण लवकर करण्याची सवय कशी लावावी?

• रोज संध्याकाळी 6 ते 7 च्या दरम्यान खाण्याची सवय लावा.
• रात्रीचे जेवण हलके आणि संतुलित असावे, जसे की डाळ-भात, भाजी-रोटी, सूप किंवा खिचडी.
• रात्रीच्या जेवणानंतर 10 ते 15 मिनिटे चालावे जेणेकरून पचनक्रिया चांगली होईल.
• रात्री जड, तळलेले, भाजलेले आणि गोड पदार्थ टाळा.

संध्याकाळी 6 ते 7 या वेळेत जेवण करण्याची सवय लावली तर तुमची पचनसंस्था मजबूत होईल, वजनावर नियंत्रण राहील, हृदय निरोगी राहील आणि झोप चांगली येईल. याशिवाय अन्न नेहमी चांगले चघळले पाहिजे. चटकन अन्न खाण्याची सवय आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकते. पटकन अन्न खाल्ल्याने गॅस, अ‍ॅ.सिडिटी, पोटदुखी आणि बद्धकोष्ठता यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात.

(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)