एका पायावर उभा असलेला पहिलाच पुतळा, जगातील सर्वात मोठ्या पुतळ्याचे अनावरण, अक्षरधाममध्ये जय्यत तयारी

नवी दिल्लीतील स्वामीनारायण अक्षरधाम हे सांस्कृतिक आणि राष्ट्रीय वारसा स्थळ म्हणून जगभरात प्रसिद्ध आहे. 26 मार्च रोजी हा ऐतिहासिक क्षण साक्षीला येणार आहे. 108 फूट उंच तपोमूर्ति श्रीनीलकंठवर्णी (भगवान स्वामीनारायण) या भव्य पुतळ्याचे उद्घाटन जागतिक BAPS संस्थेचे प्रमुख ब्रह्मानंदस्वरूप महंतस्वामी महाराज यांच्या पवित्र हस्ते होणार आहे. हे पुतळा पंचा-धातू (पाच धातू) पासून बनवलेले असून, एक पायवर ठामपणे उभे राहणारे जगातील पहिले इतके विशाल पुतळे आहे, जे भगवंताच्या कठोर तपस्याचे प्रतीक आहे. या कार्यक्रमासाठी भव्य तयारी जोरात सुरू आहे.

ब्रह्मानंद स्वामी महाराज 19 मार्च रोजी दिल्लीत दाखल झाले. त्यांच्या सन्मानार्थ 21 मार्च रोजी एक विशेष स्वागत समारंभ आयोजित करण्यात आला. रविवार, 22 मार्चच्या सकाळी पंचकुला आणि कुरुक्षेत्र येथील नवनिर्मित BAPS स्वामीनारायण मंदिरांसाठी मूर्ती प्रतिष्ठापनेचे विधी पार पडले, आणि स्वामिश्रींच्या उपस्थितीत सर्व संतांनी आणि भक्तांनी फुल होळी उत्सवाचा अद्भुत लाभ घेतला. 23 मार्च रोजी, येत्या सप्टेंबरमध्ये पॅरिस मंदिरात प्रतिष्ठा होणाऱ्या मूर्तीची पूजा करण्यात आली. या सोहळ्याला यूरोप, न्यूयॉर्क, दुबई, सिडनी, केप टाऊन आणि हाँगकाँगमधून हजारो भक्त येणार आहेत. युरोप, अमेरिका, आफ्रिका, ऑस्ट्रेलिया आणि आशिया पॅसिफिकमधील 300 संत आणि महंतांचीही यावेळी विशेष उपस्थिती लाभणार आहे.

तपस्वरूप श्रीनिलकंठवर्ण भगवान कोण आहेत ?

भगवान श्री स्वामीनारायण यांनी केवळ 11 वर्षांच्या वयातच घरत्याग करून लोकांच्या कल्याणासाठी 7 वर्षे भारताभ्रमण केले. 12,000 किलोमीटरहून अधिक आध्यात्मिक प्रवासात, त्यांनी उत्तरेकडील हिमालय, बद्रीनाथ-केदारनाथ, कैलास-मानसरोवर यांसह इतर अनेक तीर्थक्षेत्रांना भेटी दिल्या. नेपाळमधील मुक्तिनाथ, पूर्वेस कामाख्या देवी मंदिर, ओडिशातील पुरी येथील जगन्नाथ, दक्षिणेस रामेश्वरम, नाशिक आणि पंढरपूर, पश्चिमेस द्वारका आणि अशा इतर पवित्र स्थळांना भेटी दिल्या. या असामान्य प्रवासादरम्यान त्यांनी ‘नीलकंठ वर्णी’ हे नाव धारण केले.

पुतळ्याचे वैशिष्ट्ये काय?

* एका पायावर उभा असलेला हा कदाचित जगातील सर्वात मोठा (108 फूट) या प्रकारातील पुतळा आहे. तो 8 फूट उंच पायथ्यावर बसवण्यात आला आहे.

* त्याचे बांधकाम सुमारे एक वर्ष चालले आणि ते पंचधातूपासून बनवले गेले आहे, ज्यात मुख्यतः कांस्याचा वापर करण्यात आला आहे.

* हे अक्षरधामच्या कारागिरांच्या, सुमारे 50 कारागीर आणि इतर स्वयंसेवकांच्या महत्त्वपूर्ण प्रयत्नांमुळे तयार झाले.

* हे भगवान श्री स्वामीनारायण यांनी पुलहाश्रम (मुक्तिनाथ) येथे नीलकंठवरणी रूपात केलेल्या कठोर तपस्याचे मानवीकरण आहे, जिथे ते चार महिन्यांसाठी एका पायावर उभे राहिले.

• यामागील हेतू म्हणजे लोकांमध्ये तपस्या, त्याग, मैत्री, करूणा, सद्भावना, मानवसेवा, भक्ती आणि पूजा यांसारख्या सार्वत्रिक मूल्यांचा प्रसार करणे.

श्री नीलकंठ वर्णी मूर्ति प्रतिष्ठा महोत्सव

हा उत्सव 25 मार्चच्या सकाळी ‘श्री नीलकंठ वर्णी विश्व शांति महायज्ञ’ या यज्ञानिमित्त सुरू झाला. ही वैदिक विधी दिल्लीतील अक्षरधामच्या विशाल प्रांगणात षोडशोपचार पूजेद्वारे पार पडली. या विशेष प्रसंगी संस्थेचे 300 पेक्षा अधिक संत यूके, फ्रान्स, आफ्रिका, अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलियासारख्या देशांमधून जगभरातून आले. ब्रह्मानंद महंतस्वामी महाराज यांनी अक्षरधाम परिसरातील एकता प्रस्थापित होवो आणि जगभरातील युद्धे थांबो, अशी शुभेच्छा दिल्या. त्यांनी सर्वांमध्ये सद्भावना व मैत्रीपूर्ण संबंध वाढो, अशी प्रार्थना केली आणि जागतिक शांततेचा संदेश पोहोचविण्यासाठी पांढऱ्या कबुतरांना आकाशात सोडले. मुख्य प्रतिष्ठापना समारंभ 26 मार्च रोजी सकाळी 6 वाजता सुरू होईल, त्यानंतर औपचारिक उद्घाटन होईल.