AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

LATEST NEWS महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

पंखा फिरत असताना धूळ खाली का पडत नाही? तुम्हाला आतापर्यंत कोणीही सांगितलं नसेल लॉजिक

उन्हाळ्यात वेगाने फिरणाऱ्या पंख्याच्या पात्यांवर धूळ कशी जमा होते आणि त्याचा हवेवर काय परिणाम होतो, यामागचे रंजक वैज्ञानिक कारण या लेखात वाचा.

Namrata Patil | Updated on: Apr 30, 2026 | 2:24 PM

उन्हाळ्यात घरातील पंखे दिवस-रात्र फिरत असतात. सतत हवेत फिरत असूनही काही दिवसांतच पात्यांच्या कडांवर काळ्या धुळीचा जाड थर जमा होतो. पण इतक्या वेगाने फिरणाऱ्या पंख्याच्या पात्यांवर धूळ नेमकी येते कुठून? याबद्दल आपण जाणून घेणार आहोत. — उन्हाळ्यात घरातील पंखे दिवस-रात्र फिरत असतात. सतत हवेत फिरत असूनही काही दिवसांतच पात्यांच्या कडांवर काळ्या धुळीचा जाड थर जमा होतो. पण इतक्या वेगाने फिरणाऱ्या पंख्याच्या पात्यांवर धूळ नेमकी येते कुठून? याबद्दल आपण जाणून घेणार आहोत.
1 / 6

जेव्हा पंखा हवेत फिरतो, तेव्हा पात्यांचे हवेसोबत घर्षण होते. यामुळे पात्यांवर एक प्रकारचा करंट (Static Charge) तयार होतो. हवेत फिरणारी धूळ या प्रभारामुळे पात्यांकडे खेचली जाते. एखाद्या चुंबकाप्रमाणे कडेला जाऊन चिकटते — जेव्हा पंखा हवेत फिरतो, तेव्हा पात्यांचे हवेसोबत घर्षण होते. यामुळे पात्यांवर एक प्रकारचा करंट (Static Charge) तयार होतो. हवेत फिरणारी धूळ या प्रभारामुळे पात्यांकडे खेचली जाते. एखाद्या चुंबकाप्रमाणे कडेला जाऊन चिकटते
2 / 6

तुम्हाला वाटेल पंख्याजवळ खूप वारा असतो, पण विज्ञानानुसार पात्यांच्या अगदी चिकटून असलेल्या हवेचा थर अतिशय संथ असतो. या थरात हवा फारशी हलत नाही, त्यामुळे धुळीचे बारीक कण तिथे आरामात जाऊन बसतात. त्यामुळे पंखा कितीही जोरात फिरला, तरी या थरातील धूळ बाहेर फेकली जात नाही. — तुम्हाला वाटेल पंख्याजवळ खूप वारा असतो, पण विज्ञानानुसार पात्यांच्या अगदी चिकटून असलेल्या हवेचा थर अतिशय संथ असतो. या थरात हवा फारशी हलत नाही, त्यामुळे धुळीचे बारीक कण तिथे आरामात जाऊन बसतात. त्यामुळे पंखा कितीही जोरात फिरला, तरी या थरातील धूळ बाहेर फेकली जात नाही.
3 / 6

आपल्याकडे हवेत ओलावा जास्त असतो. या ओलाव्यामुळे धूळ थोडी चिकट होते. एकदा का ही चिकट धूळ पात्यांवर बसली की, ती पंख्याच्या वेगानेही निघत नाही. उलट, त्यावर धुळीचे एकावर एक थर साचत जातात. — आपल्याकडे हवेत ओलावा जास्त असतो. या ओलाव्यामुळे धूळ थोडी चिकट होते. एकदा का ही चिकट धूळ पात्यांवर बसली की, ती पंख्याच्या वेगानेही निघत नाही. उलट, त्यावर धुळीचे एकावर एक थर साचत जातात.
4 / 6

पात्यांवर धूळ साचली की पंखा जड होतो आणि हवा कापण्याची त्याची ताकद कमी होते. परिणामी, पंखा पूर्ण वेगाने फिरूनही आपल्याला हवी तशी हवा मिळत नाही. त्यामुळे अधूनमधून पंखा पुसणे फायद्याचे ठरते. — पात्यांवर धूळ साचली की पंखा जड होतो आणि हवा कापण्याची त्याची ताकद कमी होते. परिणामी, पंखा पूर्ण वेगाने फिरूनही आपल्याला हवी तशी हवा मिळत नाही. त्यामुळे अधूनमधून पंखा पुसणे फायद्याचे ठरते.
5 / 6

त्यामुळे, यंदाच्या उन्हाळ्यात फक्त पंख्याच्या वेगाकडेच नाही, तर त्याच्या स्वच्छतेकडेही लक्ष द्या; जेणेकरून तुम्हाला मिळेल शुद्ध आणि भरपूर गार हवा मिळेल. — त्यामुळे, यंदाच्या उन्हाळ्यात फक्त पंख्याच्या वेगाकडेच नाही, तर त्याच्या स्वच्छतेकडेही लक्ष द्या; जेणेकरून तुम्हाला मिळेल शुद्ध आणि भरपूर गार हवा मिळेल.
6 / 6

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

35 वर्षांपासून लग्नात वाजतं हे गाणं, दर्दभरी असूनही प्रचंड सुपरहिट....

शतक एक विक्रम अनेक! शेफालीने जपान गाजवलं; एकाच सामन्यात 6 मोठे विक्रम.

कॅप्टन्सी गेल्यानंतर सूर्यासोबत काय घडलं?.

निळ्या साडीत प्रार्थनाचा दिलखेच अंदाज, मराठमोळ्या लुकमधील सौंदर्य....

गणेशोत्सवासाठी आयेशा खानचा मराठमोळा लूक, फोटोंनी चाहत्यांना भुरळ घातली.

राज घराण्यातील अभिनेत्री भाग्यश्री पटवर्धनची एकूण संपत्ती किती?.

79 रुपयांमध्ये डिमार्टचा धमाका, ही वस्तू खरेदी करण्यासाठी ग्राहकांची...

दीपिकाने घरात बनवली नमाज रुम; धर्मांतराच्या मुद्द्यावरून पुन्हा चर्चेत.

ऑस्करमध्ये गेलेला 'गोंधळ' कोणत्या OTT प्लॅटफॉर्मवर पाहता येणार?.

प्रत्येक एपिसोडमध्ये रहस्याचा थरार, या 4 थ्रिलर सीरिज चुकवू नका.

Visual Stories View more

करिश्मा कपूरचा नव्या लूकवर खिळल्या चाहत्यांच्या नजरा, फोटो व्हायरल

हाय स्लिट ड्रेसमध्ये श्वेता तिवारीचा क्लासी लूक, फोटोंवर खिळल्या चाहत्यांच्या नजरा

काळे मनुके कोणी खाऊ नये ?

काजोलच्या लेकीच्या दिलखेच अदा, चाहत्यांच्या खिळल्या नजरा

माजी क्रिकेटपटू सहवाग का बनला यमराज ?

बॉलिवूडची सौंदर्य क्वीन, गुलाबी साडीमधील ही अभिनेत्री कोण?

Most Read Stories

35 वर्षांपासून लग्नात वाजतं हे गाणं, दर्दभरी असूनही प्रचंड सुपरहिट....

चायना स्टंप असतील तर असंच होणार! क्रिक्रेट मॅचमधील तो व्हिडीओ तुफान...

इम्रान खान यांच्या बहिणीला थेट अटक, पोलिसांची तडकाफडकी कारवाई.

अभिनेत्रींचे विचित्र फोटो काढणाऱ्यांवर भडकला सलमान, थेट दिला सल्ला.

Latest Articles View more

35 वर्षांपासून लग्नात वाजतं हे गाणं, दर्दभरी असूनही प्रचंड सुपरहिट, श्रीदेवीच्या मोरनी डान्सने वेधलेलं सर्वांचं लक्ष

Cricket Video : चायना स्टंप असतील तर असंच होणार! क्रिक्रेट मॅचमधील तो व्हिडीओ तुफान व्हायरल, चेंडू स्टंपला लागला तरी...

पाकिस्तानात मोठ्या घडामोडी! इम्रान खान यांच्या बहिणीला थेट अटक, पोलिसांची तडकाफडकी कारवाई

अभिनेत्रींचे विचित्र फोटो काढणाऱ्यांवर भडकला सलमान, थेट दिला सल्ला, सर्वांकडून होतंय कौतुक

Transport Vehicle : रेल्वेत वाहन कसे घेऊन जायचे, नेमकी काय प्रोसेस असते? वाचा संपूर्ण प्रक्रिया!

व्हिडीओ View more

Mumbai Petrol Pump | पेट्रोल भरायला गेलात तर खिशात कॅश ठेवा! ...ह्या तारखेपासून UPI बंद करण्याचा पेट्रोल पंप चालकांचा इशारा

Akola : दुष्काळ आढावा बैठकीत अधिकारी मोबाईलमध्ये व्यस्त! कुणी WhatsApp, तर कुणी... प्रशासनाच्या संवेदनशीलतेवरच प्रश्नचिन्ह

Dharashiv Rain : दीड महिन्यांच्या प्रतीक्षेनंतर धाराशिवमध्ये पावसाची दमदार एन्ट्री! शेतकऱ्यांना दिलासा, मात्र...

Anand Dighe | धर्मवीर आनंद दिघेंची खास गाडी 25 वर्षांनी पुण्यात! गाडी पाहण्यासाठी शिवसैनिकांसह नागरिकांची मोठी गर्दी

Devendra Fadnavis | माझी चाल कासवाची नाही, पण प्रेरणा... टीकाकारांच्या दगडफेकीवर फडणवीसांचा पलटवार

Dattatray Bharne : शेतकऱ्यांनी कोणताही वेगळा विचार करू नये, पीक नुकसानीवर... दत्तात्रय भरणेंची मोठी ग्वाही

Nitesh rane | हे अत्यंत संवेदनशील प्रकरण आहे, रोज बोलणं... दिशा सालियन प्रकरणावर नितेश राणेंचं ट्विट चर्चेत

PM मोदींची मिमिक्री करणाऱ्या पुलकित मणींचा नोएडा शो रद्द; आता अंडरग्राऊंड... म्हणत सोशल मीडियावर पोस्ट

Sangali : 7 एकर शेती करपली, पत्नीचं मंगळसूत्र गहाण ठेवून... पावसाने दगा दिल्याने शेतकऱ्याच्या डोळ्यात अश्रू

Devendra Fadnavis : राहुल गांधींनी आता कॉमेडियन बनलं पाहिजे, मोदींच्या मिमिक्रीवर फडणवीसांचा जोरदार हल्लाबोल

मेन्यू

रिल्स

व्हिडीओ

फोटोगॅलरी