हिन्दी News9 ಕನ್ನಡ తెలుగు বাংলা ગુજરાતી ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
LATEST NEWS महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

पंखा फिरत असताना धूळ खाली का पडत नाही? तुम्हाला आतापर्यंत कोणीही सांगितलं नसेल लॉजिक

उन्हाळ्यात वेगाने फिरणाऱ्या पंख्याच्या पात्यांवर धूळ कशी जमा होते आणि त्याचा हवेवर काय परिणाम होतो, यामागचे रंजक वैज्ञानिक कारण या लेखात वाचा.

| Updated on: Apr 30, 2026 | 2:24 PM
Share
उन्हाळ्यात घरातील पंखे दिवस-रात्र फिरत असतात. सतत हवेत फिरत असूनही काही दिवसांतच पात्यांच्या कडांवर काळ्या धुळीचा जाड थर जमा होतो. पण इतक्या वेगाने फिरणाऱ्या पंख्याच्या पात्यांवर धूळ नेमकी येते कुठून? याबद्दल आपण जाणून घेणार आहोत.

उन्हाळ्यात घरातील पंखे दिवस-रात्र फिरत असतात. सतत हवेत फिरत असूनही काही दिवसांतच पात्यांच्या कडांवर काळ्या धुळीचा जाड थर जमा होतो. पण इतक्या वेगाने फिरणाऱ्या पंख्याच्या पात्यांवर धूळ नेमकी येते कुठून? याबद्दल आपण जाणून घेणार आहोत.

1 / 6
जेव्हा पंखा हवेत फिरतो, तेव्हा पात्यांचे हवेसोबत घर्षण होते. यामुळे पात्यांवर एक प्रकारचा करंट (Static Charge) तयार होतो. हवेत फिरणारी धूळ या प्रभारामुळे पात्यांकडे खेचली जाते. एखाद्या चुंबकाप्रमाणे कडेला जाऊन चिकटते

जेव्हा पंखा हवेत फिरतो, तेव्हा पात्यांचे हवेसोबत घर्षण होते. यामुळे पात्यांवर एक प्रकारचा करंट (Static Charge) तयार होतो. हवेत फिरणारी धूळ या प्रभारामुळे पात्यांकडे खेचली जाते. एखाद्या चुंबकाप्रमाणे कडेला जाऊन चिकटते

2 / 6
तुम्हाला वाटेल पंख्याजवळ खूप वारा असतो, पण विज्ञानानुसार पात्यांच्या अगदी चिकटून असलेल्या हवेचा थर अतिशय संथ असतो. या थरात हवा फारशी हलत नाही, त्यामुळे धुळीचे बारीक कण तिथे आरामात जाऊन बसतात. त्यामुळे पंखा कितीही जोरात फिरला, तरी या थरातील धूळ बाहेर फेकली जात नाही.

तुम्हाला वाटेल पंख्याजवळ खूप वारा असतो, पण विज्ञानानुसार पात्यांच्या अगदी चिकटून असलेल्या हवेचा थर अतिशय संथ असतो. या थरात हवा फारशी हलत नाही, त्यामुळे धुळीचे बारीक कण तिथे आरामात जाऊन बसतात. त्यामुळे पंखा कितीही जोरात फिरला, तरी या थरातील धूळ बाहेर फेकली जात नाही.

3 / 6
आपल्याकडे हवेत ओलावा जास्त असतो. या ओलाव्यामुळे धूळ थोडी चिकट होते. एकदा का ही चिकट धूळ पात्यांवर बसली की, ती पंख्याच्या वेगानेही निघत नाही. उलट, त्यावर धुळीचे एकावर एक थर साचत जातात.

आपल्याकडे हवेत ओलावा जास्त असतो. या ओलाव्यामुळे धूळ थोडी चिकट होते. एकदा का ही चिकट धूळ पात्यांवर बसली की, ती पंख्याच्या वेगानेही निघत नाही. उलट, त्यावर धुळीचे एकावर एक थर साचत जातात.

4 / 6
पात्यांवर धूळ साचली की पंखा जड होतो आणि हवा कापण्याची त्याची ताकद कमी होते. परिणामी, पंखा पूर्ण वेगाने फिरूनही आपल्याला हवी तशी हवा मिळत नाही. त्यामुळे अधूनमधून पंखा पुसणे फायद्याचे ठरते.

पात्यांवर धूळ साचली की पंखा जड होतो आणि हवा कापण्याची त्याची ताकद कमी होते. परिणामी, पंखा पूर्ण वेगाने फिरूनही आपल्याला हवी तशी हवा मिळत नाही. त्यामुळे अधूनमधून पंखा पुसणे फायद्याचे ठरते.

5 / 6
त्यामुळे, यंदाच्या उन्हाळ्यात फक्त पंख्याच्या वेगाकडेच नाही, तर त्याच्या स्वच्छतेकडेही लक्ष द्या; जेणेकरून तुम्हाला मिळेल शुद्ध आणि भरपूर गार हवा मिळेल.

त्यामुळे, यंदाच्या उन्हाळ्यात फक्त पंख्याच्या वेगाकडेच नाही, तर त्याच्या स्वच्छतेकडेही लक्ष द्या; जेणेकरून तुम्हाला मिळेल शुद्ध आणि भरपूर गार हवा मिळेल.

6 / 6
Follow Us
LIVETV
Visual Stories View more
तुतीची फळे खाल्ल्याने शरीरात काय बदल होतात ?
तुतीची फळे खाल्ल्याने शरीरात काय बदल होतात ?
Airtel चा भन्नाट फॅमिली प्लान, चालतील दोन सिम आणि चिक्कार सुविधा
Airtel चा भन्नाट फॅमिली प्लान, चालतील दोन सिम आणि चिक्कार सुविधा
सौंदर्य आणि फिटनेस क्वीन, फोटोमधील ही मराठी अभिनेत्री कोण?
सौंदर्य आणि फिटनेस क्वीन, फोटोमधील ही मराठी अभिनेत्री कोण?
किती सुंदर दिसतेय.., मराठी अभिनेत्रीच्या लुकने लावलं सर्वांना वेड
किती सुंदर दिसतेय.., मराठी अभिनेत्रीच्या लुकने लावलं सर्वांना वेड
13 वर्षांनंतर 'फँड्री'मधील शालू कशी दिसते? नवीन लुकने वेधलं लक्ष
13 वर्षांनंतर 'फँड्री'मधील शालू कशी दिसते? नवीन लुकने वेधलं लक्ष
नकली क्यूआर कोडला कसे ओळखाल, खाते रिकामे होण्यापासून असे वाचवा..
नकली क्यूआर कोडला कसे ओळखाल, खाते रिकामे होण्यापासून असे वाचवा..
व्हिडीओ View more
7 खासदार फुटणार? चर्चांना उधाण; ठाकरेंनी स्पष्टच सांगितलं, ते खासदार..
मोठी बातमी! 7 खासदार फुटणार? चर्चांना उधाण; उद्धव ठाकरेंनी स्पष्टच सांगितलं, ते खासदार....
महागाईचा तडाखा सुरूच! CNG-PNG दरात तिसऱ्यांदा मोठी वाढ
Fuel Price Hike | महागाईचा तडाखा सुरूच! CNG-PNG दरात तिसऱ्यांदा मोठी वाढ, सर्वसामान्य हैराण!
ठाकरेंच्या गटात फटाफुटीच्या चर्चांदरम्यान खासदाराचं सर्वात मोठं विधान,
ठाकरेंच्या गटात फटाफुटीच्या चर्चांदरम्यान खासदाराचं मोठं विधान, मी दिल्लीला...
हे काय? भाजप नेत्याने चालवली बस, स्टेअरिंग हातात घेताच मोठा अपघात...
हे काय? भाजप नेत्याने चालवली बस, स्टेअरिंग हातात घेताच मोठा अपघात... पहा VIDEO
ठाकरेंचे खासदार तळ्यात की मळ्यात आदित्य ठाकरेंच्या त्या विधानची सगळीकड
ठाकरेंचे खासदार तळ्यात की मळ्यात आदित्य ठाकरेंच्या त्या विधानची सगळीकडे चर्चा!
उद्धव ठाकरेंचा आमदारांना थेट आदेश, खासदार बंडखोरीच्या चर्चेनंतर घेतला
उद्धव ठाकरेंचा आमदारांना थेट आदेश, खासदार बंडखोरीच्या चर्चेनंतर घेतला मोठा निर्णय, 22 तारखेला...
पुन्हा 14 जून! सुशांतने जीवन संपवलं त्याच दिवशी संचिता गेली... भावानेच
पुन्हा 14 जून! सुशांतने जीवन संपवलं त्याच दिवशी संचिता गेली... भावानेच केला धक्कादायक खुलासा
खासदारांनी साथ सोडली की नाही? उद्धव ठाकरेंच्या प्रतिक्रियेवरून सगळंच
खासदारांनी साथ सोडली की नाही? उद्धव ठाकरेंच्या प्रतिक्रियेवरून सगळंच समजलं, पहा...
पहिले कानाखाली मारली, नंतर कॉलर खेचली, अभिजीत दिपकेसोबत काय घडलं?Video
पहिले कानाखाली मारली, नंतर कॉलर खेचली, अभिजीत दिपकेसोबत काय घडलं? पहिला Video समोर
ठाकरे गटात फूट की अफवा?; संजय राऊतांनी दिलं सर्वात मोठं उत्तर, म्हणाले
ठाकरे गटात फूट की अफवा?; संजय राऊतांनी दिलं सर्वात मोठं उत्तर, म्हणाले....