AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

LATEST NEWS महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

पंखा फिरत असताना धूळ खाली का पडत नाही? तुम्हाला आतापर्यंत कोणीही सांगितलं नसेल लॉजिक

उन्हाळ्यात वेगाने फिरणाऱ्या पंख्याच्या पात्यांवर धूळ कशी जमा होते आणि त्याचा हवेवर काय परिणाम होतो, यामागचे रंजक वैज्ञानिक कारण या लेखात वाचा.

Namrata Patil | Updated on: Apr 30, 2026 | 2:24 PM

उन्हाळ्यात घरातील पंखे दिवस-रात्र फिरत असतात. सतत हवेत फिरत असूनही काही दिवसांतच पात्यांच्या कडांवर काळ्या धुळीचा जाड थर जमा होतो. पण इतक्या वेगाने फिरणाऱ्या पंख्याच्या पात्यांवर धूळ नेमकी येते कुठून? याबद्दल आपण जाणून घेणार आहोत. — उन्हाळ्यात घरातील पंखे दिवस-रात्र फिरत असतात. सतत हवेत फिरत असूनही काही दिवसांतच पात्यांच्या कडांवर काळ्या धुळीचा जाड थर जमा होतो. पण इतक्या वेगाने फिरणाऱ्या पंख्याच्या पात्यांवर धूळ नेमकी येते कुठून? याबद्दल आपण जाणून घेणार आहोत.
1 / 6

जेव्हा पंखा हवेत फिरतो, तेव्हा पात्यांचे हवेसोबत घर्षण होते. यामुळे पात्यांवर एक प्रकारचा करंट (Static Charge) तयार होतो. हवेत फिरणारी धूळ या प्रभारामुळे पात्यांकडे खेचली जाते. एखाद्या चुंबकाप्रमाणे कडेला जाऊन चिकटते — जेव्हा पंखा हवेत फिरतो, तेव्हा पात्यांचे हवेसोबत घर्षण होते. यामुळे पात्यांवर एक प्रकारचा करंट (Static Charge) तयार होतो. हवेत फिरणारी धूळ या प्रभारामुळे पात्यांकडे खेचली जाते. एखाद्या चुंबकाप्रमाणे कडेला जाऊन चिकटते
2 / 6

तुम्हाला वाटेल पंख्याजवळ खूप वारा असतो, पण विज्ञानानुसार पात्यांच्या अगदी चिकटून असलेल्या हवेचा थर अतिशय संथ असतो. या थरात हवा फारशी हलत नाही, त्यामुळे धुळीचे बारीक कण तिथे आरामात जाऊन बसतात. त्यामुळे पंखा कितीही जोरात फिरला, तरी या थरातील धूळ बाहेर फेकली जात नाही. — तुम्हाला वाटेल पंख्याजवळ खूप वारा असतो, पण विज्ञानानुसार पात्यांच्या अगदी चिकटून असलेल्या हवेचा थर अतिशय संथ असतो. या थरात हवा फारशी हलत नाही, त्यामुळे धुळीचे बारीक कण तिथे आरामात जाऊन बसतात. त्यामुळे पंखा कितीही जोरात फिरला, तरी या थरातील धूळ बाहेर फेकली जात नाही.
3 / 6

आपल्याकडे हवेत ओलावा जास्त असतो. या ओलाव्यामुळे धूळ थोडी चिकट होते. एकदा का ही चिकट धूळ पात्यांवर बसली की, ती पंख्याच्या वेगानेही निघत नाही. उलट, त्यावर धुळीचे एकावर एक थर साचत जातात. — आपल्याकडे हवेत ओलावा जास्त असतो. या ओलाव्यामुळे धूळ थोडी चिकट होते. एकदा का ही चिकट धूळ पात्यांवर बसली की, ती पंख्याच्या वेगानेही निघत नाही. उलट, त्यावर धुळीचे एकावर एक थर साचत जातात.
4 / 6

पात्यांवर धूळ साचली की पंखा जड होतो आणि हवा कापण्याची त्याची ताकद कमी होते. परिणामी, पंखा पूर्ण वेगाने फिरूनही आपल्याला हवी तशी हवा मिळत नाही. त्यामुळे अधूनमधून पंखा पुसणे फायद्याचे ठरते. — पात्यांवर धूळ साचली की पंखा जड होतो आणि हवा कापण्याची त्याची ताकद कमी होते. परिणामी, पंखा पूर्ण वेगाने फिरूनही आपल्याला हवी तशी हवा मिळत नाही. त्यामुळे अधूनमधून पंखा पुसणे फायद्याचे ठरते.
5 / 6

त्यामुळे, यंदाच्या उन्हाळ्यात फक्त पंख्याच्या वेगाकडेच नाही, तर त्याच्या स्वच्छतेकडेही लक्ष द्या; जेणेकरून तुम्हाला मिळेल शुद्ध आणि भरपूर गार हवा मिळेल. — त्यामुळे, यंदाच्या उन्हाळ्यात फक्त पंख्याच्या वेगाकडेच नाही, तर त्याच्या स्वच्छतेकडेही लक्ष द्या; जेणेकरून तुम्हाला मिळेल शुद्ध आणि भरपूर गार हवा मिळेल.
6 / 6

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

चकल्या तेलात फुटू नयेत आणि कुरुम कुरुम होण्यासाठी नक्की फॉलो करा या.

माधुरीच्या 'कोण होणार करोडपती'च्या होस्टिंगवर संजय मोनेंची नाराजी.

मोबाईलचे इंटरनेट स्लो चालतंय, हे आहे मोठे कारण, नेटवर्क...

लक्ष्मीकांत बेर्डे यांचा शेवटचा चित्रपट कोणता? 'ही' छोटी भूमिका ठरली...

दिवाळीनिमित्त खास व्यक्तींना कोणती भेटवस्तू द्याय, जाणून घ्या लिस्ट.

धनत्रयोदशीच्या दिवशी या चार राशींचे नशीब पलटणार, तुमची रास आहे का?.

ऐश्वर्या रायचं 27 वर्ष जुनं गाणं! 7 गायकांच्या आवाजाने बनवलं सदाबहार;.

आता खरेदी करणं शक्यच नाही! सराफ बाजारात सोन्याच्या दरात उसळी.

रणबीर-आलियाच्या लेकीचं बॉलिवूडमध्ये पदार्पण, अवघ्या 4 वर्षात राहा....

3 वेळा नकार, अखेर मराठमोळ्या अभिनेत्याने हिंदी चित्रपटात गाजवलं मराठी.

Visual Stories View more

दिवाळीत कृतीचा हा लूक करा फॉलो, उठून दिलेस तुमचंही सौंदर्य

GK: 25000 दात असलेला प्राणी कोणता?

जेवणाचे हे पदार्थ पुन्हा गरम करुन खाणे धोकादायक, कोणते ते पाहा ?

चिया सीड्स खाल्ल्याने शरीराला मिळतात मोठे फायदे

थंडीत खजुर खाल्ल्याने शरीराला मिळतील चांगले फायदे ?

पोटात जडपणा जाणवत असेल तर काय करावे ?

Most Read Stories

शेतकऱ्यांच्या मदतीच्या घोषणा होतात, प्रत्यक्षात मदत मिळत नाही - आदित्य.

चकल्या तेलात फुटू नयेत आणि कुरुम कुरुम होण्यासाठी नक्की फॉलो करा या.

शिक्षणासाठी घरापासून दूर राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी सरकारचा निर्णय.

समृद्धी महामार्गावर दरोडेखोरांचा धुमाकूळ; सहा महिन्यांत 8 वेळा दगडफेक.

Latest Articles View more

चकल्या तेलात फुटू नयेत आणि कुरुम कुरुम होण्यासाठी नक्की फॉलो करा या टिप्स..

Student Allowance Hike: दिवाळीत विद्यार्थ्यांची चांदी! घरापासून दूर राहून शिक्षण घेणाऱ्यांसाठी सरकारचा मोठा निर्णय; कुणाला होणार फायदा?

Samruddhi Highway : समृद्धी महामार्गावर दरोडेखोरांचा धुमाकूळ; सहा महिन्यांत 8 वेळा दगडफेक, 5 वेळा लुटमार; प्रवाशांमध्ये भीती

VIDEO : हातात मूळा, गाजर.... भाजी मार्केटमध्ये मॉडेल्सचा अनोखा रॅम्पवॉक

Ashish Vidyarthi : उद्ध्वस्त झाल्यासारखं वाटलं...वयाच्या 55व्या वर्षी प्रसिद्ध अभिनेत्यानं घेतला घटस्फोट, 60व्या वर्षी केलं दुसरं लग्न, सांगितला प्रसंग

व्हिडीओ View more

Samruddhi Highway : समृद्धी महामार्गावर दरोडेखोरांचा धुमाकूळ; सहा महिन्यांत 8 वेळा दगडफेक, 5 वेळा लुटमार; प्रवाशांमध्ये भीती

Shivsena Hearing Case : शिवसेना सुनावणीत अपात्रतेचा पेच पुन्हा ऐरणीवर; पुढील सुनावणीकडे राज्याचं लक्ष

Shivsena : शिवसेना पक्षचिन्हाच्या सुनावणीत नवा ट्विस्ट; शिंदे गटाचे वकील ध्रुव मेहतांनी मांडला व्हीपचा महत्त्वाचा मुद्दा, म्हणाले...

Aaditya Thackeray : आमदार-खासदार विकत घ्यायला खोके भरून पैसे, शेतकऱ्यांना मदत करताना शेकडो अटी; आदित्य ठाकरेंचा सरकारवर हल्लाबोल

CM Devendra Fadnavis : दिवाळीआधी शेतकऱ्यांना दिलासा, खात्यांत 5 हजार रुपये जमा; मुख्यमंत्री फडणवीसांनी जाहीर केले महत्त्वाचे आकडे

Sharad Pawar : शरद पवारांना डिस्चार्ज मिळताच मोदींचा फोन; सुप्रिया आणि आम्ही देश सांभाळू, तुम्ही ठणठणीत राहा

Beed : बीडच्या शृंगेरी घाटात भीषण अपघात; ट्रक दरीत कोसळून पेटला, चालकाचा होरपळून मृत्यू

Manoj Jarange : मनोज जरांगेंच्या ऑडिओ क्लिपची अखेर चौकशी सुरू; विशेष समितीचं पत्र, जरांगे पुरावे देणार

Mahayuti : महायुतीत नाराजीनाट्य सुरूच; भाजपने शिवसेनेला डावलल्याचा आरोप, शीतल म्हात्रेंची पोस्ट चर्चेत

Pune Payal Zabare : पायल झांबरे प्रकरणात मोठी कारवाई; फरार सासू-सासरे पोलिसांच्या ताब्यात, पतीनंतर दोघांनाही अटक

मेन्यू

रिल्स

व्हिडीओ

फोटोगॅलरी