Chaturmas 2025 : चातुर्मास काळामध्ये कोणत्याही प्रकारचे शुभकार्य करणे अशुभ का मानले जाते? जाणून घ्या शास्त्रीय कारण

चातुर्मास हा चार महिन्यांचा काळ आहे ज्याला हिंदू धर्मात खूप महत्त्व आहे. हे आषाढ शुक्ल एकादशीपासून सुरू होते आणि कार्तिक शुक्ल एकादशीपर्यंत चालते. या काळात भगवान विष्णू योग निद्रामध्ये असल्याचे मानले जाते, त्यामुळे विवाह, गृहप्रवेश, मुंडन इत्यादी अनेक शुभ आणि मंगल कामे केली जात नाहीत. हा काळ आध्यात्मिक चिंतन, उपवास, पूजा आणि ध्यान यासाठी अधिक महत्त्वाचा मानला जातो. चातुर्मासात, भगवान विष्णू योग निद्रामध्ये जातात आणि जगाचे व्यवस्थापन करण्याची जबाबदारी भगवान शिव यांना सोपवतात. या दिवसांत भगवान विष्णूची पूजा केल्याने तुमच्या जीवनातील सर्व समस्या दूर होतात.

पंचांगानुसार, या वर्षी देवशयनी एकादशी ६ जुलै रोजी साजरी केली जाईल, म्हणजेच चातुर्मास ६ जुलैपासून सुरू होईल, जो 2 नोव्हेंबर 2025 रोजी संपेल. दुसऱ्या दिवशी, 2 नोव्हेंबर रोजी, सर्व शुभ कार्ये तुळशी विवाहाने पुन्हा सुरू होतील. श्रावण महिना हा भगवान शिवांना प्रिय मानला जाणारा चातुर्मासात येतो. हा काळ भक्ती आणि तपश्चर्येसाठी शुभ मानला जातो. धार्मिक श्रद्धेनुसार, या दिवशी उपवास केले जातात, ज्या अंतर्गत भक्त विशेष नियमांचे पालन करतात आणि त्यांचा आध्यात्मिक प्रवास वाढविण्यासाठी उपवास करतात.

धार्मिक मान्यतेनुसार, चातुर्मास हा तो काळ आहे जेव्हा भगवान विष्णू योगनिद्रामध्ये जातात. भगवान विष्णू हे शुभ आणि पवित्र कार्यांचे संरक्षक मानले जात असल्याने, त्यांच्या झोपेच्या वेळी ही कामे करणे योग्य मानले जात नाही. असे मानले जाते की या काळात भगवान विष्णूची ऊर्जा कमी होते, ज्यामुळे शुभ कर्मांचे फळ मिळत नाही. चातुर्मास विशेषतः पावसाळ्यात येतो. या काळात हवामान खूप दमट आणि जंतूंनी भरलेले असते, ज्यामुळे आरोग्याच्या समस्या वाढतात. प्रवास करणे देखील कठीण होते. अशा परिस्थितीत, लग्न आणि इतर शुभ समारंभ आयोजित करणे गैरसोयीचे असू शकते. चातुर्मास हा आध्यात्मिक चिंतन आणि ध्यानाचा काळ मानला जातो. या काळात लोक उपवास, पूजा आणि धार्मिक ग्रंथांच्या अभ्यासावर अधिक लक्ष केंद्रित करतात. म्हणून, या काळात सांसारिक आणि भौतिक सुखांशी संबंधित शुभ कार्यांना प्राधान्य दिले जात नाही. चातुर्मासात शुभ कार्यांवर बंदी घालण्याचे मुख्य कारण म्हणजे भगवान विष्णूंचा निद्राकाळ आणि या काळाचे आध्यात्मिक महत्त्व. जेव्हा भगवान विष्णू झोपेतून जागे होतात तेव्हा पुन्हा शुभ कार्य सुरू होतात.

या गोष्टी लक्षात ठेवा

शुभ कार्ये – चातुर्मासात लग्न, गृहप्रवेश, मुंडन, आणि इतर शुभ कार्ये करणे टाळावे.

तेलकट आणि मसालेदार पदार्थ – तेलकट, खारट, गोड किंवा कांदा किंवा लसूण आणि वांगी असलेले जेवण टाळावे.

हिरव्या भाज्या – हिरव्या भाज्या आणि मुळा खाणे टाळावे.

अंगीकृत वस्तू – अंथरुणावर झोपणे टाळावे, तसेच रागावणे आणि अहंकार करणे टाळावे.

अश्लील बोलणे – मोठ्यांचा अपमान होईल असे बोलणे टाळावे.

अशुभ रंग – निळे आणि काळ्या रंगाचे कपडे घालू नयेत.

विष्णू विश्रांती – चातुर्मासात भगवान विष्णू योगनिद्रेत असतात, म्हणून या काळात शुभ कार्ये करणे योग्य मानले जात नाही.

धार्मिक कार्ये – या काळात धार्मिक कार्यावर अधिक लक्ष केंद्रित केले जाते, जसे की ध्यान आणि तपस्या.

पवित्र नद्यांमध्ये स्नान – चातुर्मासात पवित्र नद्यांमध्ये स्नान करणे देखील चांगले मानले जाते.