कधी आहे मीन संक्रांतीचा ? जाणून घ्या शुभ मुहूर्त आणि योग्य पूजा विधी

ज्योतिषशास्त्रात भगवान सूर्याचे वर्णन ग्रहांचा राजा म्हणून केले गेले आहे. सूर्यदेव एका राशीतून दुसर् या राशीत एका विशिष्ट वेळी संक्रमण करतो. यालाच सूर्याचा राशी बदल असे म्हणतात. जेव्हा भगवान सूर्य एका राशीतून दुसर् या राशीत प्रवेश करतात तेव्हा संक्रांतीचा पवित्र सण साजरा केला जातो. सध्या भगवान सूर्य त्यांचे पुत्र शनिदेव कुंभ राशीत गोचर करत आहेत. लवकरच तो कुंभ राशीतून मीन राशीत प्रवेश करेल. त्यानंतर मीना संक्रांतीचा उत्सव साजरा केला जाईल. प्रत्येक संक्रांतीप्रमाणे मीना संक्रांतीला स्नान, ध्यान, पूजा, दान इत्यादींना विशेष महत्त्व मानले जाते. मात्र, सूर्य गुरूच्या मीन राशीत प्रवेश करताच खर्मसदेखील स्थापित केले जातील. खरमासमध्ये शुभ व शुभ कार्य निषिद्ध आहे, परंतु पूजापाठ व इतर धार्मिक विधींत कोणतेही बंधन नाही.

अशा परिस्थितीत यावर्षी मीना संक्रांत कधी साजरी केली जाईल ते जाणून घेऊया? तसेच त्याची शुभ मुहूर्त आणि पूजा पद्धत जाणून घ्या. मीन संक्रांती हा हिंदू धर्मातील एक महत्त्वाचा सौर सण आहे. या दिवशी सूर्य Pisces राशीत प्रवेश करतो, त्यामुळे या दिवसाला मीन संक्रांती असे म्हणतात. हिंदू पंचांगानुसार या संक्रांतीपासून ऋतू बदलाची सुरुवात मानली जाते आणि धार्मिक दृष्टीने हा दिवस पुण्यदायी समजला जातो. या दिवशी केलेले दान, जप आणि स्नान विशेष फलदायी मानले जाते. मीन संक्रांतीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून पवित्र नदीत किंवा घरी गंगाजल मिसळून स्नान करणे शुभ मानले जाते.

स्नानानंतर सूर्यदेवाला अर्घ्य द्यावे आणि प्रार्थना करावी. या दिवशी दानधर्माला विशेष महत्त्व असते, त्यामुळे गरीबांना अन्न, कपडे किंवा धान्य दान करणे पुण्यकारक मानले जाते. काही ठिकाणी तीळ, गूळ आणि अन्नदान करण्याची प्रथा आहे. तसेच मंदिरात जाऊन देवदर्शन करणे, जप-तप करणे आणि शांत मनाने पूजा करणे हेही या दिवसाचे महत्त्वाचे धार्मिक आचरण आहे. सारांशतः मीन संक्रांती हा आध्यात्मिक शुद्धी, दान आणि सूर्यपूजेचा दिवस मानला जातो. या दिवशी केलेली पूजा आणि सत्कर्मे जीवनात सकारात्मक ऊर्जा आणि पुण्य मिळवून देतात असे मानले जाते. ज्योतिषीय गणनेनुसार, पिता, कीर्ती आणि आत्मा यांचा घटक सूर्यदेव 15 मार्च रोजी दुपारी 01:08 वाजता शनीच्या कुंभ राशीतून निघून मीन राशीत प्रवेश करेल. अशा परिस्थितीत उदय तिथीनुसार यावर्षी 15 मार्च रोजी मीना संक्रांतीचा सण साजरा केला जाणार आहे. यामुळे खरमासही सुरू होईल. मीना संक्रांतीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून प्रथम एखाद्या पवित्र नदीत स्नान करावे किंवा पाण्यात गंगाजल मिसळून स्नान करावे. यानंतर सूर्योदयाच्या वेळी तांब्याच्या भांड्यात पाणी, काही कुंकूर, लाल फुले आणि अक्षत घालून भगवान सूर्यदेवाला अर्घ्य द्या. अर्घ्य देताना सूर्य मंत्राचा जप करत रहा. यानंतर सूर्य चालीसा आणि आदित्य हृदय स्तोत्राचे पठण करा. शेवटी, कापूर किंवा तुपाच्या दिव्याने सूर्यदेवतेची आरती करावी.

मीना संक्रांती 2026 शुभ मुहूर्त

मीणा संक्रांतीला सकाळी ०६ वाजून ४१ मिनिटांनी दुपारी १२ वाजून ४० मिनिटांनी मुहूर्त असेल.

महापुण्यकाळ सकाळी 06:41 ते 08:41 पर्यंत असेल.

शुभ मुहूर्त पहाटे 01.08 ते मध्यरात्री पर्यंत असेल.

या शुभ काळात स्नान, ध्यान, पूजा, नामजप, तपश्चर्या आणि दान इत्यादी करता येतात.