कैलासातील मानसरोवर यात्रा करताना कोणत्या नियमांचे पालन करावे?

भारतामध्ये असे अनेक धार्मिक स्थळ पाहायला मिळतात जिथे गेल्यामुळे तुम्हाला देवी देवतांचे आशिर्वाद प्राप्त होतात. कैलाश मानसरोवर यात्रा ही हिंदू धर्मातील सर्वात कठीण आणि पवित्र यात्रांपैकी एक मानली जाते. ही यात्रा केवळ शारीरिकच नाही तर मानसिक आणि आध्यात्मिक धैर्याचीही परीक्षा घेते. ही यात्रा तिबेटमध्ये (चीनच्या नियंत्रणाखाली) होत असल्याने, भारत सरकारच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने आणि चिनी अधिकाऱ्यांनी घालून दिलेल्या कठोर नियम आणि शर्तींचे पालन करावे लागते. मानसरोवरला जाणारे लोक भारतीय नागरिक असले पाहिजेत. परदेशी नागरिक आणि ओसीआय (भारताचे परदेशी नागरिक) कार्डधारक या प्रवासासाठी अर्ज करण्यास पात्र नाहीत.

जर तुमचे वय किमान 18 वर्षे आणि कमाल 70 वर्षे असेल तर तुम्ही प्रवास करण्यास पात्र आहात. तुमच्याकडे वैध भारतीय पासपोर्ट असणे आवश्यक आहे, जो प्रवास सुरू झाल्यापासून किमान 6 महिन्यांसाठी वैध असावा. सर्वात महत्त्वाची अट म्हणजे प्रवासी शारीरिकदृष्ट्या तंदुरुस्त असावा, कारण हा प्रवास उंच, खडबडीत आणि बर्फाळ मार्गांमधून जातो. काही धार्मिक स्थळांवर जाण्यापूर्वी काही विशेष गोष्टींची काळजी घ्यावी लागते. तुमच्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष केल्यास त्याचा तुमच्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो.

दिल्ली हार्ट अँड लंग इन्स्टिट्यूट सारख्या संस्था यात्रेपूर्वी अर्जदारांच्या कठोर वैद्यकीय चाचण्या घेतात. बॉडी मास इंडेक्स (BMI) 25 किंवा त्यापेक्षा कमी असावा (काही स्त्रोत 27 पर्यंत स्वीकारतात, परंतु त्यापेक्षा कमी असणे चांगले). उच्च रक्तदाब, मधुमेह, हृदयरोग, फुफ्फुसांच्या समस्या, अपस्मार, दमा किंवा इतर कोणत्याही गंभीर आरोग्य समस्या असलेल्या लोकांना सामान्यतः यात्रेसाठी अपात्र मानले जाते.

या गोष्टी लक्षात ठेवा….

कैलास मानसरोवर यात्रेसाठी फक्त ऑनलाइन अर्ज स्वीकारले जातात, जे परराष्ट्र मंत्रालयाच्या अधिकृत वेबसाइटवर (kmy.gov.in) केले जातात. अर्जदारांची संख्या उपलब्ध जागांपेक्षा खूपच जास्त असल्याने, अर्जदारांची निवड सहसा संगणकीकृत ड्रॉ किंवा लॉटरी प्रणालीद्वारे केली जाते. अर्ज करताना आणि प्रवासापूर्वी अनेक कागदपत्रे सादर करावी लागतात, ज्यात समाविष्ट आहे.

वैध भारतीय पासपोर्ट (पहिल्या आणि शेवटच्या पानाची प्रत)

पासपोर्ट आकाराचे रंगीत फोटो

100 रुपयांचा नोटरीकृत नुकसानभरपाई बाँड

आपत्कालीन परिस्थितीत हेलिकॉप्टरने बाहेर काढण्यासाठी प्रतिज्ञापत्र

मृत्यू झाल्यास चिनी हद्दीत मृतदेहाचे दहन करण्यासाठी संमती पत्र.

पॅन कार्ड, निवास प्रमाणपत्र, बँक खात्याचा तपशील (जर कोणतेही राज्य सरकार अनुदान देत असेल तर)

अर्जदारांना त्यांच्या पसंतीचा मार्ग लिपुलेख पास (उत्तराखंड) किंवा नाथू ला पास (सिक्कीम) यापैकी एक निवडावा लागेल. दोन्ही मार्गांचा कालावधी आणि अंदाजे खर्च वेगवेगळा आहे.

प्रवासादरम्यानचे नियम

सर्व प्रवाशांनी एकत्र प्रवास करणे आणि परतणे बंधनकारक आहे. उंचीवरील आजार (AMS) टाळण्यासाठी हळूहळू चढणे हा सर्वोत्तम मार्ग आहे. जर तुम्हाला थकवा जाणवत असेल तर विश्रांती घ्या. प्रवासादरम्यान मद्यपान आणि धूम्रपान पूर्णपणे टाळावे, कारण त्यामुळे उंचीवर गंभीर आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात. शरीर हायड्रेट ठेवण्यासाठी भरपूर पाणी प्या. हलके स्नॅक्स, कँडीज, ज्यूस इत्यादी सोबत ठेवण्याचा सल्ला दिला जातो.

सूचनांचे पालन करणे आवश्यक आहे

प्रवासादरम्यान आयटीबीपी (इंडो-तिबेटीयन बॉर्डर पोलिस) चे डॉक्टर आणि वैद्यकीय कर्मचारी उपलब्ध आहेत. त्यांच्या सल्ल्याचे पालन करणे बंधनकारक आहे. तिबेट चीनच्या अधीन असल्याने, चिनी अधिकाऱ्यांच्या (जसे की चिनी मार्गदर्शक किंवा सैन्य) सूचनांचे पालन करणे महत्वाचे आहे. विशेषतः कैलास पर्वताची परिक्रमा (कोरा) करताना. काही प्रकरणांमध्ये, 60 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या प्रवाशांना परिक्रमा करण्याची परवानगी दिली जाऊ शकत नाही. प्रवासादरम्यान, पवित्र स्थळे आणि नैसर्गिक वातावरणाची स्वच्छता आणि पावित्र्याची काळजी घेतली पाहिजे. कैलास मानसरोवर यात्रा ही एक आव्हानात्मक परंतु अत्यंत फलदायी अनुभव आहे. या नियमांचे पालन करूनच तुम्ही ही पवित्र यात्रा यशस्वीरित्या पूर्ण करू शकता.