हाय-टेक कार्सना सायबर धोका! ‘OTA’ सॉफ्टवेअर अपडेट्समुळे वाढली हॅकिंगची चिंता

आधुनिक वाहने आता केवळ मेकॅनिकल राहिलेली नसून ती इंटरनेट-कनेक्टेड गॅझेट्स बनली आहेत. OTA अपडेट्सच्या डिजिटल सुविधेमुळे डेटा चोरी आणि मालवेअर अटॅकचा धोका वाढला आहे. हॅकर्स कारमधील प्रगत प्रणालीशी छेडछाड करून ब्रेक किंवा स्टेअरिंगचे इलेक्ट्रॉनिक सिग्नल्स विस्कळीत करू शकतात, ज्यामुळे प्रवाशांच्या सायबर सुरक्षेचा आणि गोपनीयतेचा मोठा तांत्रिक प्रश्न निर्माण झाला आहे.

आजकाल स्मार्टफोनप्रमाणे कार देखील सतत अपडेट केल्या जात आहेत. यापूर्वी नवीन फीचर किंवा सॉफ्टवेअरची समस्या सोडवण्यासाठी कार सर्व्हिस सेंटरमध्ये न्यावी लागत होती, पण आता अनेक कंपन्या ओव्हर-द-एअर (ओव्हर-द-एअर किंवा ओटीए) तंत्रज्ञान वापरत आहेत. याच्या मदतीने कारचे सॉफ्टवेअर इंटरनेटच्या माध्यमातून घरी अपडेट केले जाऊ शकते.

गुगल, ऍपल आणि सॅमसंग सारख्या कंपन्या अनेक वर्षांपासून आपल्या स्मार्टफोनमध्ये ओटीए अपडेट देत आहेत. आता हे तंत्रज्ञान ऑटोमोबाईल क्षेत्रातही वेगाने लोकप्रिय होत आहे. टेस्लाने प्रथम 2012 मध्ये आपल्या मॉडेल एस कारसाठी ओटीए अद्यतने ऑफर करण्यास सुरवात केली. यानंतर अनेक मोठ्या कार कंपन्यांनीही हे तंत्रज्ञान स्वीकारले आहे.

‘हे’ फीचर ओटीए अपडेट देते ओटीए अपडेटचे सर्वात मोठे फीचर म्हणजे कार मालकाला किरकोळ सॉफ्टवेअर समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी किंवा नवीन फीचर मिळविण्यासाठी सर्व्हिस सेंटरला वारंवार भेट देण्याची गरज नाही. इंटरनेटच्या माध्यमातून कंपनी नवीन सॉफ्टवेअर थेट कारमध्ये पाठवते. यामुळे वेळ आणि खर्च दोन्हीची बचत होते. तथापि, सायबर सुरक्षा तज्ञांचे म्हणणे आहे की या तंत्रज्ञानाचे बरेच फायदे आहेत, परंतु त्याशी संबंधित काही गंभीर धोके आहेत.

सायबर गुन्हेगारांकडून धोका तज्ज्ञांच्या मते, जर एखाद्या कारचे सॉफ्टवेअर इंटरनेटशी कनेक्ट असेल तर त्याला हॅकर्स आणि सायबर गुन्हेगारांकडूनही लक्ष्य केले जाऊ शकते. अशा परिस्थितीत, वाहनाचा डेटा चोरीला जाणे, सिस्टम हॅक होणे किंवा कारच्या काही डिजिटल सिस्टममध्ये छेडछाड होण्याचा धोका वाढू शकतो. सीएनबीसीच्या अहवालानुसार, ही केवळ डेटा सुरक्षेची बाब नाही. जर एखाद्या परदेशी हॅकरला चालत्या वाहनाच्या नियंत्रण प्रणालीमध्ये प्रवेश मिळाला तर तो राष्ट्रीय सुरक्षेलाही धोका ठरू शकतो. या कारणामुळे अनेक देश या तंत्रज्ञानाबाबत सावध आहेत.

‘या’ देशांमध्ये केलेली तपासणी रिपोर्टनुसार, गेल्या वर्षी नॉर्वेमध्ये केलेल्या तपासणीत असे आढळले आहे की बसच्या बॅटरी आणि पॉवर सिस्टममध्ये प्रवेश मोबाइल नेटवर्कद्वारे शक्य आहे. सैद्धांतिकदृष्ट्या, निर्माता एकतर दूरस्थपणे बस थांबवू शकतो किंवा थांबवू शकतो, असे रिपोर्टमध्ये म्हटले आहे.

हा रिपोर्ट समोर आल्यानंतर ब्रिटन आणि डेन्मार्कसारख्या देशांनीही आपल्या देशातील ओटीए तंत्रज्ञानाच्या सुरक्षेची चौकशी सुरू केली. तज्ञांचा असा विश्वास आहे की भविष्यातील कनेक्टेड आणि सॉफ्टवेअर-चालित कारमध्ये ओटीए अद्यतने हे एक अत्यंत आवश्यक तंत्रज्ञान असेल. परंतु यासोबतच मजबूत सायबर सुरक्षा, सुरक्षित सॉफ्टवेअर आणि नियमित देखरेख देखील तितकीच महत्त्वाची असेल.