कर्ज घेताय का? PR Card लागेल, कसे काढावे? ऑनलाईन आणि ऑफलाईन पद्धत जाणून घ्या

तुम्ही गृहकर्ज किंवा मालमत्तेवर कर्ज घेण्याचा विचार करतो, तेव्हा बँका अनेक कागदपत्रांची मागणी करतात. ग्रामीण भागात जसा ‘7/12 उतारा’ महत्त्वाचा असतो, तसाच शहरी भागात ‘मालमत्ता पत्रक’ (Property Card/PR Card) हा सर्वात महत्त्वाचा कायदेशीर दस्तऐवज मानला जातो.

अनेकदा या कागदपत्राअभावी कर्जाची प्रक्रिया रखडते. त्यामुळे, हे कार्ड नेमके काय आहे आणि त्याचे महत्त्व काय, हे समजून घेणे आवश्यक आहे.

1. मालमत्ता पत्रक (Property Card) म्हणजे काय?

मालमत्ता पत्रक हे शहरी भागातील जमिनीच्या मालकी हक्काचा अधिकृत पुरावा देणारे सरकारी दस्तऐवज आहे. महाराष्ट्र सरकारच्या ‘भूमी अभिलेख’ (Land Records) विभागाद्वारे हे कार्ड दिले जाते. ज्या जमिनींचे सिटी सर्व्हे (City Survey) झाले आहेत, अशा सर्व शहरी मालमत्तांची नोंद या कार्डावर असते. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, तुमच्या शहरी जमिनीची किंवा घराची ही एक प्रकारची ‘ओळखपत्रिका’ आहे.

प्रॉपर्टी कार्डमध्ये मालमत्तेशी संबंधित अत्यंत महत्त्वाची माहिती नमूद केलेली असते.

2. कार्डावर कोणती माहिती असते?

मालकाचे नाव: जमिनीचा किंवा भूखंडाचा सध्याचा कायदेशीर मालक कोण आहे.

सिटी सर्व्हे नंबर (CTS Number): जमिनीचा विशिष्ट ओळख क्रमांक.

क्षेत्रफळ: मालमत्तेचे एकूण क्षेत्रफळ (चौ.मी. मध्ये).

बोजे (Encumbrances): जमिनीवर आधीच काही कर्ज आहे का किंवा ती गहाण आहे का, याची नोंद.

इतर नोंदी: जमिनीचा प्रकार (नझुल, फ्री-होल्ड इ.) आणि त्यावरील कर थकबाकी.

बँकेकडून कर्ज घेताना प्रॉपर्टी कार्ड अनिवार्य असण्याची काही प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत.

3. कर्ज घेताना प्रॉपर्टी कार्ड का गरजेचे असते?

मालकी हक्काची पडताळणी: बँक हे पाहते की जी व्यक्ती कर्ज मागत आहे, तीच त्या जमिनीची खरी मालक आहे का.

प्रॉपर्टी कार्ड हा त्याचा सर्वात मोठा पुरावा असतो.

सुरक्षितता: बँकेला खात्री करायची असते की संबंधित मालमत्तेवर आधीच कोणाचे कर्ज किंवा कायदेशीर वाद तर नाही ना. हे कार्ड ‘बोजा’ स्तंभाद्वारे ही माहिती स्पष्ट करते.

व्हॅल्युएशन: कर्जाची रक्कम ठरवण्यासाठी जमिनीचे क्षेत्रफळ अचूक असणे गरजेचे असते, जे या कार्डावरून स्पष्ट होते.

फसवणुकीपासून बचाव: बनावट कागदपत्रांद्वारे होणारी फसवणूक टाळण्यासाठी बँका केवळ सरकारी पोर्टलवरून काढलेल्या किंवा अधिकृत स्वाक्षरीच्या प्रॉपर्टी कार्डवरच विश्वास ठेवतात.

4. मालमत्ता पत्रक कसे मिळवावे? (ऑनलाईन आणि ऑफलाईन)

अ) Property Card काढण्याची ऑनलाईन पद्धत

Digital Satbara या अधिकृत पोर्टलवर जा.

नवीन वापरकर्ता असल्यास नोंदणी करा आणि लॉग-इन करा.

‘Property Card’ हा पर्याय निवडा आणि तुमचा जिल्हा, तालुका व गावाचे नाव टाका.

तुमचा CTS नंबर टाकून सर्च करा.

डिजिटल स्वाक्षरी असलेल्या कार्डासाठी साधारण 45-50 रुपये फी ऑनलाईन भरा.

पेमेंट झाल्यावर तुम्ही अधिकृत ‘डिजिटल स्वाक्षरी’ असलेले कार्ड डाऊनलोड करू शकता, जे सर्व बँकांमध्ये स्वीकारले जाते.

ब) Property Card काढण्याची ऑफलाईन पद्धत:

तुम्ही तुमच्या शहराच्या ‘नगर भूमापन कार्यालय’ (City Survey Office) किंवा तहसीलदार कार्यालयात जाऊन विहित नमुन्यात अर्ज करून ठराविक फी भरून हे कार्ड मिळवू शकता.

मालमत्ता पत्रक हे केवळ कागद नसून तुमच्या मालमत्तेचे कायदेशीर संरक्षण आहे. तुम्ही कर्ज घेणार असाल किंवा नसाल, तरीही तुमच्या मालमत्तेचे कार्ड अपडेटेड असणे फायद्याचे ठरते.