हेल्थ इंश्योरेंस असूनही खिसा होणार रिकामा! पॉलिसी घेताना ‘या’ 5 गंभीर चुका करणे टाळा

Health insurance 5 mistakes: आरोग्य विमा घेतल्यानंतरही हॉस्पिटलचे बिल स्वतःच्या खिशातून भरण्याची वेळ अनेकांवर येते. याचे मुख्य कारण म्हणजे पॉलिसी घेताना केलेल्या 5 गंभीर चुका होय. प्री-एग्जिस्टिंग आजार लपवणे किंवा रूम रेंट लिमिट न तपासणे यांसारख्या बाबींमुळे क्लेम नाकारला जातो. म्हणूनच विमा घेताना काही गोष्टींची सविस्तर माहिती असणे गरजेचे आहे. चला तर मग याविषयीची माहिती जाणून घेऊया.

आजकालच्या अनपेक्षित वैद्यकीय खर्चाच्या काळात स्वतःसाठी आणि कुटुंबासाठी आरोग्य विमा असणे ही चैन नसून अत्यंत महत्त्वाची गरज बनली आहे. मात्र, अनेकदा लोक घाईघाईत किंवा अपुऱ्या माहितीच्या आधारे पॉलिसी खरेदी करतात.

पॉलिसीचे हप्ते वेळेवर भरूनही, ऐन हॉस्पिटलमध्ये ॲडमिट असताना क्लेम नाकारला जातो किंवा बिलाचा मोठा हिस्सा स्वतःच्या खिशातून भरावा लागतो. आरोग्य विमा घेताना कोणत्या 5 महत्त्वाच्या गोष्टी समजून घेणे आवश्यक आहे आणि लोक कोणत्या गंभीर चुका करतात, याची माहिती जाणून घेऊया.

1. हेल्थ इंश्योरेंसमध्ये कॅशलेसचा खरा अर्थ काय? अनेक ग्राहकांचा असा गैरसमज असतो की ‘कॅशलेस’ म्हणजे हॉस्पिटलमधील एकही रुपया न भरता पूर्णपणे मोफत उपचार मिळणे. मात्र, कॅशलेस सुविधेचा अर्थ फक्त इतकाच आहे की मूळ वैद्यकीय उपचारांचे बिल विमा कंपनी थेट हॉस्पिटलला देईल. परंतु, हॉस्पिटलच्या बिलामध्ये समाविष्ट असलेले नॉन-मेडिकल चार्जेस (उदा. हातमोजे, पीपीई किट, फाईल चार्ज, सॅनिटायझर, नातेवाईकांचे जेवण या गोष्टी) विमा कंपन्या कव्हर करत नाहीत. तसेच, जर तुम्ही ‘नेटवर्क हॉस्पिटल’ ऐवजी इतर कोणत्याही हॉस्पिटलमध्ये गेलात, तर तिथे कॅशलेस सुविधा मिळत नाही; तिथे आधी स्वतः पैसे भरून नंतर रिइंबर्समेंट क्लेम करावा लागतो.

2. रूम रेंटची लिमिट नीट तपासा पॉलिसी घेताना बहुतेक लोक ‘रूम रेंट लिमिट’ या अत्यंत महत्त्वाच्या क्लॉजकडे दुर्लक्ष करतात. अनेक पॉलिसींमध्ये एकूण विमा रकमेच्या (Sum Insured) केवळ 1 टक्का प्रतिदिवस रूम रेंटची मर्यादा असते. उदाहरणार्थ, तुमची पॉलिसी 3 लाख रुपयांची असल्यास, तुम्हाला रोज केवळ 3,000 रुपयांपर्यंतचेच रूम रेंट कव्हर मिळेल. जर तुम्ही 5,000 रुपयांचा रूम निवडला, तर केवळ वरचे 2,000 रुपयेच नव्हे, तर ‘प्रपोर्शनेट डिडक्शन’ नियमानुसार डॉक्टरची फी, ऑपरेशन थिएटर चार्जेस आणि इतर सर्व वैद्यकीय बिलांमधील टक्केवारी देखील त्याच प्रमाणात कापली जाते आणि हा मोठा आर्थिक फटका ग्राहकाला बसतो.

3. एजंटच्या प्रत्येक शब्दाला अंतिम सत्य समजू नका विमा एजंट अनेकदा आपले कमिशन किंवा टारगेट पूर्ण करण्यासाठी पॉलिसी विकताना ग्राहकाला “यात सर्व काही कव्हर आहे, काही काळजी करू नका” असे मोघम आश्वासन देतात. मात्र, क्लेमच्या वेळी एजंटचे शब्द नाही तर पॉलिसीचे कायदेशीर कागदपत्र ग्राह्य धरले जाते. त्यामुळे एजंटच्या सांगण्यावर विसंबून न राहता पॉलिसीमधील ‘एक्सक्ल्युशन्स’ (Exclusions – कोणत्या गोष्टी कव्हर नाहीत) आणि ‘वेटिंग पिरियड’ (Waiting Period) स्वतः डोळ्यांखाली घालून मगच स्वाक्षरी करा.

4. आधीपासून असलेले आजार कधीही लपवू नका पॉलिसी खरेदी करताना मधुमेह, उच्च रक्तदाब किंवा इतर कोणताही जुना आजार असल्यास तो फॉर्ममध्ये प्रामाणिकपणे नमूद करा. अनेकदा लोक प्रीमियम कमी येईल या आमिषाने किंवा एजंटच्या सांगण्यावरून हे आजार लपवतात. परंतु, उपचारादरम्यान विमा कंपनीला जुन्या आजाराचा सुगावा लागल्यास ते ‘फसवणूक’ (Non-disclosure of material facts) मानून संपूर्ण क्लेम तात्काळ फेटाळतात आणि पॉलिसी देखील रद्द करू शकतात.

5. को-पेमेंट आणि सब-लिमिट्सचा धोका ओळखा काही कंपन्या स्वस्त प्रीमियमचे प्रलोभन दाखवून पॉलिसीमध्ये ‘को-पेमेंट’ क्लॉज जोडतात. याचा अर्थ असा की हॉस्पिटलच्या एकूण बिलामधील ठराविक टक्के हिस्सा (उदा. 10 टक्के किंवा 20 टक्के) ग्राहकाला स्वतःच्या खिशातून भरावा लागेल.

याव्यतिरिक्त, मोतिबिंदू, मूतखडा किंवा गुडघे बदलणे यांसारख्या विशिष्ट शस्त्रक्रियांवर ‘सब-लिमिट’ (कमाल मर्यादा) असते. भलेही तुमची पॉलिसी 5 लाखांची असेल, पण मोतिबिंदूसाठी केवळ 30,000 रुपयांची मर्यादा असेल, तर उर्वरित खर्च तुम्हालाच करावा लागेल. त्यामुळे पॉलिसी घेताना या मर्यादांविषयी सजग राहा.

(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)