ITC चे शेअर्स तीन वर्षांच्या नीचांकी पातळीवर, ब्रोकरेजने देखील रेटिंग कमी केले

ITC चा शेअर 345.25 रुपयांच्या पातळीवर घसरला, जो तीन वर्षांचा नीचांकी आहे. या शेअरमध्ये सलग दुसऱ्या दिवशी घसरण दिसून येत आहे. वास्तविक, सरकारने सिगारेटवरील कर वाढवण्याची घोषणा केली आहे, ज्यामुळे गुंतवणूकदार चिंताग्रस्त झाले आहेत.

अवघ्या दोन दिवसांत ITC चे शेअर्स जवळपास 14 टक्क्यांनी घसरले आहेत. नवीन वर्षाच्या पहिल्याच दिवशी या शेअरमध्ये 10 टक्क्यांची मोठी घसरण झाली होती आणि शुक्रवारी त्यात आणखी 5 टक्क्यांची घसरण दिसून आली आहे.

या तीव्र घसरणीनंतर अनेक ब्रोकरेज कंपन्यांनी ITC बाबत आपले मत बदलले आहे. किमान 6 ब्रोकरेजने स्टॉकचे रेटिंग कमी केले आहे, कारण त्यांना वाटते की करवाढीमुळे कंपनीच्या कमाईवर परिणाम होईल. सरकारच्या या निर्णयाचा परिणाम मोठा आहे.

1 फेब्रुवारीपासून सिगारेटवरील करात सुमारे 50 टक्के वाढ होणार आहे. अशा परिस्थितीत, जर ITC ला आपली कमाई पूर्वीसारखी ठेवायची असेल तर त्याला सिगारेटच्या किमतीत सुमारे 25 टक्के वाढ करावी लागेल. ब्रोकरेज फर्म मोतीलाल ओसवाल यांचा असा विश्वास आहे की कंपनीसाठी हे एक मोठे आव्हान असेल. या कारणास्तव, त्याने ITC च्या शेअर्सला ‘बाय’ ऐवजी ‘न्यूट्रल’ रेटिंग दिले आहे आणि त्याची नवीन लक्ष्य किंमत 400 रुपये निश्चित केली आहे.

जेफरीजने ITC ला ‘बाय’ वरून ‘होल्ड’ पर्यंत डाउनग्रेड केले

जेफरीजने ITC ला ‘बाय’ वरून ‘होल्ड’ पर्यंत डाउनग्रेड केले आणि असा इशारा दिला की कराचा बोजा भरून काढण्यासाठी कंपनीला सिगारेटच्या किंमतीत मोठी वाढ करावी लागेल. ब्रोकरेजच्या मते, जर उत्पादन मिश्रणात कोणताही बदल झाला नाही तर ITC ला कराचा परिणाम ग्राहकांवर टाकण्यासाठी सुमारे 40 टक्के किमती वाढवावी लागतील. जेफरीज यांनी असेही म्हटले आहे की जर कंपनीने कराचा संपूर्ण परिणाम किमतींमध्ये टाकला तर प्रभावी कर वाढ सुमारे 70 टक्के पर्यंत पोहोचते, प्रति सिगारेट कर एमआरपीच्या 55 टक्क्यांवरून 65 टक्क्यांपर्यंत वाढविला जातो.

ही करवाढ पूर्णपणे धक्कादायक आहे आणि त्याचे कोणतेही अलीकडील उदाहरण नाही. मोतीलाल ओसवाल येथील विश्लेषकांनी लिहिले आहे की, गेल्या काही वर्षांत कर स्थिर वातावरण पाहता एवढ्या मोठ्या प्रमाणात करवाढ अपेक्षित नव्हती. ब्रोकरेजने ITC च्या सिगारेट व्यवसायाचे मूल्यांकनही कमी केले आहे. त्यांनी डिसेंबर 2027 साठी EV/EBITDA गुणक 17 पटींवरून 14 पट कमी केला आहे, जो पूर्वीच्या उच्च कर युगात दिसून आला होता.

इतिहासही पुढे संकटाची चिन्हे दाखवत

इतिहासही पुढे येणाऱ्या अडचणींचे संकेत देतो. 2015-16 या आर्थिक वर्षात ITC ने सिगारेटच्या किंमती माफक प्रमाणात वाढवल्या होत्या, तेव्हा कंपनीच्या एकूण विक्रीत 15 टक्क्यांहून अधिक घट झाली होती. यावेळी चिंता आणखी वाढली आहे कारण कराचा एक भाग ऍड व्हॅलोरमचा आहे म्हणजेच जेव्हा किंमत वाढते तेव्हा कर देखील आपोआप वाढतो आणि त्यामुळे एक दुष्टचक्र निर्माण होते. गेल्या काही वर्षांत, ITC ला कर स्थिरतेचा फायदा झाला होता. या कारणास्तव, गेल्या पाच वर्षांत कंपनीच्या सिगारेट विक्रीचे प्रमाण सुमारे 5 टक्के वार्षिक दराने (सीएजीआर) वाढले आहे, तर बेकायदेशीर सिगारेट बाजाराचा हिस्सा सुमारे 150 बेसिस पॉईंटने घसरला आहे, असे मोतीलाल ओसवाल म्हणतात. पण आता हे सकारात्मक चक्र उलटण्याची शक्यता आहे.

जेएम फायनान्शियलने म्हटले आहे की, ITC साठी हा नवीन कर कंपनीसाठी संभाव्य सकारात्मक ट्रिगरला आणखी चालना देईल, ज्याने गेल्या काही तिमाहीत सिगारेटच्या विक्रीच्या प्रमाणात जोरदार वाढ केली होती. यात व्हॉल्यूमची ताकद आणि FY26 च्या दुसऱ्या सहामाहीत (2HFY26) EBIT वाढीतील संभाव्य प्रवेग समाविष्ट आहे. ब्रोकरेजने असेही म्हटले आहे की बेकायदेशीर सिगारेटची चिंता पुन्हा एकदा वाढू शकते. तथापि, काही विश्लेषक सध्याच्या पातळीवर सावध आशावादाची कारणे देखील शोधत आहेत.

(डिस्क्लेमर : या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)