या 5 देशांच्या एअर डिफेन्स सिस्टीम जगात शक्तीशाली, युद्धाचा निकाल फिरवतात
आधुनिक युद्धात एअर डिफेन्स सिस्टीमची भूमिका महत्वाची झाली आहे. ही हवेतील ड्रोन, क्रुझ आणि बॅलिस्टिक मिसाईलना त्यांच्या टार्गेटपर्यंत पोहचण्याआधीच हवेत नष्ट करते. चला जगातील टॉप-५ शक्तीशाली एअर डिफेन्स सिस्टीम कोणत्या ते पाहूयात....

Air Defence System: इराणवर इस्राईल आणि अमेरिकेसारख्या बलाढ्य देशांनी २८ फेब्रुवारी मोठा हल्ला केला. मात्र, इराणने आपल्या स्वस्तात तयार केलेल्या ड्रोन आणि मिसाईलने अरब राष्ट्रातील अमेरिकेचे तळ टार्गेट केले आहेत. शिवाय होर्मुज सामुद्रधुनी अडवून ठेवली आहे. एअर डिफेन्स या युद्धामध्ये महत्वाचा रोल निभावत आहे.इस्राईलला इराणच्या मिसाईल ना रोखण्यात एअर डिफेन्स मदतीला येत आहे. ऑपरेशन सिंदुर दरम्यान आपल्या रशियाची एअर डिफेन्स सिस्टीम मदतीला आली होती. तर असे टॉप 5 देश पाहूयात ज्यांचे एअर डिफेन्स जगात सर्वात ताकदवान आहे.
Air Defence System म्हणजे काय?
एअर डिफेन्स हवेतील मिसाईल किंवा ड्रोन वा विमानांना देशावर कोसळण्याआधीत हवेतच डिटेक्ट करुन नष्ट करते. यामुळे क्रुझ मिसाईल, बॅलेस्टिक मिसाईल, ड्रोन आणि एअर क्राफ्टपासून संरक्षण मिळते. मॉडर्न एअर डिफेन्स सिस्टीम तीन लेअरसाठी काम करते. लांबपल्ल्याची सिस्टीम शहर आणि मिल्ट्री बेस पासून धोक्यांना रोखतात. मध्यम पल्ल्याची सिस्टीम जवळ येणाऱ्या मिसाईल आणि एअरक्राफ्टना रोखते. तर शॉर्ट रेंज सिस्टीम खास स्थळांना रॉकेट वा ड्रोनपासून वाचवते.
मिसाईल इंटरसेप्टर, रडार, कम्युनिकेशन नेटवर्क आणि कमांड सेंटर यापासून सुरक्षा कवच बनते. जगभरातील देश या सिस्टीमवर गुंतवणूक करत आहेत.कारण हवाई हल्ले आता मिनिटात किंवा सेंकदात कुठेही करता येतात.
Titan Shield X
टायटन शील्ड-X ही रशियाची सर्वात आधुनिक एअर डिफेन्स कॉन्सेप्ट आहे. यास लांबपल्ल्याचे बॅलेस्टिक मिसाईल आणि हायपरसॉनिक शस्रास्रापासून वाचण्यासाठी तयार केले आहे. हे वेगाने येणाऱ्या संकटांना ओळखून त्यांना वेळीच नष्ट करण्यासाठी वापरले जाते.
ही सिस्टीम शेकडो किमी दूर आणि स्पेसच्या जवळ उंचावर असलेल्या टार्गेटला हल्ला करु शकते. याचे रडार एकाच वेळ अनेक आक्रमण करणाऱ्या वस्तूंना ट्रॅक करते. जास्त उंचावरील संकटांचा निपटारा होत असल्याने हे मोठी शहरे आणि मिलिट्री बेससाठी एक स्ट्रेटेजि डिफेन्स शील्डचे काम करते.
Sentinel High Altitude Defence
यूएसचे सेंटिनल हाय-अल्टीट्यूड डिफेन्स ज्यास THAAD नावानेही ओळखले जाते. हे बॅलेस्टिक मिसाईलना त्यांच्या अखेरच्या फेजमध्ये रोखण्यात यशस्वी ठरते. एक्सप्लोसिव्ह वॉरहेडचा वापर करण्याऐवजी ही सिस्टीम येणाऱ्या मिसाईलना थेट कायनाटिक इम्पॅक्टने नष्ट करते. याची हिट-टू-किल अप्रोच अचूकता यास योग्य बनवते. यास नेहमीच मिलिट्री बेस आणि महत्वाच्या ठिकाणांना सुरक्षा प्रदान करते.
Guardian Sky 400
गार्डियन स्काय 400 ही जगात सर्वात जास्त वापरली जाणारी लांबपल्ल्याची एअर डिफेन्स सिस्टीमपैकी एक आहे. ही ड्रोन, एअरक्राफ्ट, बॅलिस्टिक मिसाईल आणि क्रुझ मिसाईलला टार्गेट करु शकते. सुमारे ४०० किमी रेंज सोबत, ही सिस्टीम अनेक नॅशनल एअर डिफेन्स नेटवर्कची हृदय म्हटली जाते. याची लेअर्ड इंटरसेप्टर मिसाईल यास विविध धोक्यांचा मुकाबला करण्यास मदत करते.
Patriot Guard-III
यूएसची पॅट्रियट गार्ड-III जगात सर्वात जास्त वापरल्या जाणाऱ्या सिस्टीमपैकी एक आहे. मॉडर्न मिसाईलचे धोक्यांचा मुकाबला करण्यासाठी यास अपग्रेड केले आहे. मात्र याचा पल्ला इतर काही सिस्टीमपेक्षा कमी आहे. मात्र,याची अचुकता आणि बॅटलफिल्ड रियायबिल्टीने यास अनेक दशकांपासून रेलिव्हंट बनवले आहे.
Arrow Bridge Defence
इस्राईल आणि युएसची एअरो ब्रिज डिफेन्स शॉर्ट रेंज रॉकेट डिफेन्स सिस्टीम आणि लाँग रेंज मिसाईल इंटरसेप्टरच्या मधल्या भागातील कमरतेसाठी तयार केली आहे. ही मीडियम रेंजवर एअरक्राफ्ट, टॅक्टिकल बॅलिस्टीक मिसाईल आणि क्रुझ मिसाईला इंटरसेप्ट करु शकते. याची इंटरसेप्ट मिसाईल सहजपणे चालवली जाऊ शकते आणि अवघट टार्गेट भेदण्यास सक्षम आहे.
