लोन वेळेआधीच फेडल्यास क्रेडिट स्कोअर वाढतो की कमी होतो? जाणून घ्या प्रीपेमेंटचा ‘हा’ छुपा नियम!
अनेकदा हातात जास्तीचे पैसे आल्यावर लोक आपले बँकेचे कर्ज मुदतीपूर्वीच (Prepayment) फेडण्याचा विचार करतात. कर्जमुक्त होणे हा आर्थिकदृष्ट्या उत्तम निर्णय वाटत असला, तरी याचा तुमच्या क्रेडिट स्कोअरवर थेट परिणाम होत असतो. कर्ज लवकर फेडल्याने तुमचा सिबिल स्कोअर नेमका कसा बदलतो, हे समजून घेणे खूप गरजेचे आहे.
लोन प्रीपेमेंट केल्यामुळे तुमचा क्रेडिट मिक्स (Credit Mix) आणि क्रेडिट युटिलायझेशन रेशो बदलतो, ज्यामुळे सुरुवातीला तुमचा क्रेडिट स्कोअर काही अंशांनी घसरू शकतो. मात्र, दीर्घकालीन दृष्टीने पाहिल्यास यामुळे तुमचे कर्ज कमी होते आणि तुमची पत सुधारते. त्यामुळे कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी बँकांचे प्रीपेमेंट चार्जेस आणि क्रेडिट रेटिंगचे नियम नक्की समजून घ्या.
बँकेकडून कर्ज घेतल्यानंतर बरेच लोक पैसे आल्यावर काही काळानंतर कर्जाची मुदत आधीच फेडतात. आता इथल्या लोकांच्या मनात प्रश्न येतो की, कर्जाची मुदत आधीच भरल्याने क्रेडिट स्कोअर वाढतो का? कर्जाच्या प्रीपेमेंटचा क्रेडिट स्कोअरवर कसा परिणाम होतो याबद्दल आज आम्ही तुम्हाला सांगणार आहोत.
कर्जाच्या आगाऊ पेमेंटद्वारे क्रेडिट स्कोअरवर परिणाम साधारणत: कोणत्याही कर्जाची आगाऊ परतफेड करणे हा एक चांगला निर्णय असतो. यामुळे व्यक्तीची आर्थिक स्थिती मजबूत होते आणि ती कर्जातून मुक्त होते, परंतु कर्जाची मुदत आधीच भरल्याने क्रेडिट स्कोअरमध्ये त्वरित वाढ होत नाही. क्रेडिट स्कोअर केवळ आपण किती कर्जे घेतली आहेत किंवा किती बंद केली आहेत यावर अवलंबून नाही. यामध्ये वेळेवर ईएमआय भरण्याची सवय, एकूण थकबाकी कर्ज, क्रेडिट इतिहास, नवीन कर्ज किंवा क्रेडिट कार्डसाठी अर्ज यासारख्या अनेक गोष्टींचा समावेश आहे. अशा परिस्थितीत, प्रत्येक व्यक्तीचा प्री-पेकर भरल्याने क्रेडिट स्कोअर वाढत नाही.
कर्जाच्या आगाऊ भरणीचे फायदे कर्जाची आगाऊ परतफेड केल्याने तुमचे कर्ज कमी होते. तसेच, दरमहा ईएमआयचा बोजाही दूर होतो. जर तुमच्या उत्पन्नाचा मोठा भाग ईएमआयमध्ये जात असेल तर कर्ज संपल्यानंतर तुमची आर्थिक स्थिती चांगली होऊ शकते. यामुळे भविष्यात इतर खर्च हाताळणे सोपे होते आणि ईएमआय गहाळ होण्याची शक्यताही कमी होते.
तुम्हाला तुमचा क्रेडिट स्कोअर वाढवायचा असेल तर तुम्हाला तुमच्या पेमेंट हिस्ट्रीकडेही लक्ष द्यावे लागेल. यासाठी कर्जाचा ईएमआय वेळेवर भरा आणि इतर बिलांकडे लक्ष देऊन वेळेवर पैसे द्या.
कर्ज बंद आणि सेटलमेंट दरम्यान फरक कर्जाची परतफेड केल्यानंतर, आपल्या क्रेडिट रिपोर्टमध्ये खात्याची स्थिती बंद किंवा सेटल म्हणून दर्शविली गेली आहे की नाही हे तपासण्याची खात्री करा. बंद म्हणजे तुम्ही संपूर्ण कर्जाची परतफेड केली आहे. त्याच वेळी, सेटलमेंट म्हणजे बँकेने पूर्ण रक्कम न घेता केस बंद केली. क्रेडिट रिपोर्टमध्ये सेटलमेंट लिहून घेतल्यास भविष्यात नवीन कर्ज किंवा क्रेडिट कार्ड मिळविण्यात अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
लवकर कर्ज बंद करण्याचे तोटे जर आपल्याकडे फक्त एक सक्रिय कर्ज असेल आणि ते देखील बंद केले असेल तर काही प्रकरणांमध्ये आपला सक्रिय क्रेडिट इतिहास कमी होऊ शकतो. विशेषत: ज्यांचा क्रेडिट इतिहास खूप कमी आहे त्यांच्यासाठी त्यांच्या स्कोअरवर त्याचा सौम्य परिणाम होऊ शकतो. तथापि, केवळ क्रेडिट स्कोअर राखण्यासाठी अनावश्यकपणे कर्ज चालू ठेवणे शहाणपणाचे मानले जात नाही.
अशा परिस्थितीत, हे स्पष्ट आहे की कर्जाची मुदत भरल्यानंतर तुमच्या क्रेडिट स्कोअरवर काय परिणाम होईल, हे प्रत्येक व्यक्तीच्या परिस्थितीनुसार बदलू शकते.
(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)
