AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील महिलेला जोडीदाराच्या संपत्तीत अधिकार मिळतो का? काय आहे कायदा?

अनेकदा लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील जोडप्यांमध्ये मतभेद किंवा वाद होतात, जे काही वेळा महिलांवरील अत्याचार किंवा हिंसाचाराच्या स्वरूपात समोर येतात. अशा परिस्थितीत, लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील महिलांचे अधिकार काय आहेत आणि त्यांना जोडीदाराच्या संपत्तीत अधिकार आहे का, हे जाणून घेऊया.

| Updated on: Aug 02, 2025 | 6:30 PM
Share
भारतात लिव्ह-इन रिलेशनशिपचे प्रमाण वाढत आहे. समाजाने याला पूर्णपणे स्वीकारले नसले तरी कायद्याने याला गुन्हा मानलेले नाही. भारतात लिव्ह-इन रिलेशनशिपला कायदेशीर मान्यता आहे, परंतु यासाठी काही अटी पूर्ण कराव्या लागतात. ही व्यवस्था दोन प्रौढ व्यक्तींमध्ये परस्पर संमतीने लग्नाशिवाय एकत्र राहण्याची आहे. भारतीय कायद्याने, विशेषतः सर्वोच्च न्यायालयाच्या अनेक निर्णयांनी, याला सामाजिक आणि कायदेशीर वैधता दिली आहे. मात्र, अनेकदा लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील जोडप्यांमध्ये मतभेद किंवा वाद होतात, जे काही वेळा महिलांवरील अत्याचार किंवा हिंसाचाराच्या स्वरूपात समोर येतात. अशा परिस्थितीत, लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील महिलांचे अधिकार काय आहेत आणि त्यांना जोडीदाराच्या संपत्तीत अधिकार आहे का, हे जाणून घेऊया.

भारतात लिव्ह-इन रिलेशनशिपचे प्रमाण वाढत आहे. समाजाने याला पूर्णपणे स्वीकारले नसले तरी कायद्याने याला गुन्हा मानलेले नाही. भारतात लिव्ह-इन रिलेशनशिपला कायदेशीर मान्यता आहे, परंतु यासाठी काही अटी पूर्ण कराव्या लागतात. ही व्यवस्था दोन प्रौढ व्यक्तींमध्ये परस्पर संमतीने लग्नाशिवाय एकत्र राहण्याची आहे. भारतीय कायद्याने, विशेषतः सर्वोच्च न्यायालयाच्या अनेक निर्णयांनी, याला सामाजिक आणि कायदेशीर वैधता दिली आहे. मात्र, अनेकदा लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील जोडप्यांमध्ये मतभेद किंवा वाद होतात, जे काही वेळा महिलांवरील अत्याचार किंवा हिंसाचाराच्या स्वरूपात समोर येतात. अशा परिस्थितीत, लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील महिलांचे अधिकार काय आहेत आणि त्यांना जोडीदाराच्या संपत्तीत अधिकार आहे का, हे जाणून घेऊया.

1 / 7
काही अभ्यास आणि अहवालांनुसार, भारतात लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये राहणाऱ्या जोडप्यांची संख्या हळूहळू वाढत आहे, विशेषतः दिल्ली, मुंबई, बेंगलोर आणि पुणे यांसारख्या महानगरांमध्ये. प्रत्येक 10 जोडप्यांपैकी 1 जोडपे लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये राहत आहे. उत्तराखंडमध्ये समान नागरी संहिता (UCC) लागू झाल्यानंतर प्रथमच लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील जोडप्यांना कायदेशीर मान्यता मिळाली आहे.

काही अभ्यास आणि अहवालांनुसार, भारतात लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये राहणाऱ्या जोडप्यांची संख्या हळूहळू वाढत आहे, विशेषतः दिल्ली, मुंबई, बेंगलोर आणि पुणे यांसारख्या महानगरांमध्ये. प्रत्येक 10 जोडप्यांपैकी 1 जोडपे लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये राहत आहे. उत्तराखंडमध्ये समान नागरी संहिता (UCC) लागू झाल्यानंतर प्रथमच लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील जोडप्यांना कायदेशीर मान्यता मिळाली आहे.

2 / 7
लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील महिलेला घरगुती नातेसंबंधात गणले जाते. ती घरगुती हिंसाचाराविरुद्ध कायदेशीर संरक्षण आणि पोटगी मागू शकते.

लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील महिलेला घरगुती नातेसंबंधात गणले जाते. ती घरगुती हिंसाचाराविरुद्ध कायदेशीर संरक्षण आणि पोटगी मागू शकते.

3 / 7
दीर्घकाळ लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये राहिलेल्या महिलेचा जोडीदार जर नाते तोडत असेल, तर ती महिला पोटगीचा दावा करू शकते.

दीर्घकाळ लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये राहिलेल्या महिलेचा जोडीदार जर नाते तोडत असेल, तर ती महिला पोटगीचा दावा करू शकते.

4 / 7
लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील महिलेला जोडीदाराच्या घरात राहण्याचा अधिकार आहे. जर जोडीदाराने तिला तिथे राहण्यास नकार दिला, तर ती कायदेशीर मार्गाने आपला अधिकार मिळवू शकते.

लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधील महिलेला जोडीदाराच्या घरात राहण्याचा अधिकार आहे. जर जोडीदाराने तिला तिथे राहण्यास नकार दिला, तर ती कायदेशीर मार्गाने आपला अधिकार मिळवू शकते.

5 / 7
लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधून जन्मलेल्या मुलांना कायदेशीरदृष्ट्या वैध मानले जाते. त्यांना त्यांच्या वडिलांवर जे अधिकार असतात, तेच अधिकार मिळतात. मुलाला वडिलांनी कमावलेल्या संपत्तीवर अधिकार आहे.

लिव्ह-इन रिलेशनशिपमधून जन्मलेल्या मुलांना कायदेशीरदृष्ट्या वैध मानले जाते. त्यांना त्यांच्या वडिलांवर जे अधिकार असतात, तेच अधिकार मिळतात. मुलाला वडिलांनी कमावलेल्या संपत्तीवर अधिकार आहे.

6 / 7
(डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)

(डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)

7 / 7
उपमुख्यमंत्री कोण? सुनेत्रा पवार यांच्यासह या दोन नावांचीही चर्चा?
उपमुख्यमंत्री कोण? सुनेत्रा पवार यांच्यासह या दोन नावांचीही चर्चा?.
दादा तुम्ही वेळ चुकवली...; फडणवीसांचा भावुक लेख, लेखात नेमकं काय?
दादा तुम्ही वेळ चुकवली...; फडणवीसांचा भावुक लेख, लेखात नेमकं काय?.
अजितदादांचा शासकीय बंगला 'विजयगड'मधील वातावरण भावूक
अजितदादांचा शासकीय बंगला 'विजयगड'मधील वातावरण भावूक.
पानभर जाहिराती कसल्या देताय? संजय राऊतांचा भाजपवर जोरदार हल्ला
पानभर जाहिराती कसल्या देताय? संजय राऊतांचा भाजपवर जोरदार हल्ला.
सोनं-चांदी भावात ऐतिहासिक उसळी; 10 ग्रामसाठी मोजावे लागणार इतके पैसे..
सोनं-चांदी भावात ऐतिहासिक उसळी; 10 ग्रामसाठी मोजावे लागणार इतके पैसे...
पुणे आणि बारामतीची पोकळी भरू शकत नाही; नागरिकांनी व्यक्त केल्या भावना
पुणे आणि बारामतीची पोकळी भरू शकत नाही; नागरिकांनी व्यक्त केल्या भावना.
अंत्यविधीनंतर शरद पवार, सुप्रिया सुळे, जय पवारांचे भावूक अभिवादन
अंत्यविधीनंतर शरद पवार, सुप्रिया सुळे, जय पवारांचे भावूक अभिवादन.
अजित पवार यांच्या निधनानंतर इगतपुरीमध्ये व्यापाऱ्यांकडून बंद
अजित पवार यांच्या निधनानंतर इगतपुरीमध्ये व्यापाऱ्यांकडून बंद.
अर्ध्या वरती डाव मोडला..; पिंकी माळीवर अंत्यसंस्कार, पतीला अश्रु अनावर
अर्ध्या वरती डाव मोडला..; पिंकी माळीवर अंत्यसंस्कार, पतीला अश्रु अनावर.
मोठा झटका... UGCच्या नियमांना सुप्रीम कोर्टाची स्थगिती; काय दिलं कारण?
मोठा झटका... UGCच्या नियमांना सुप्रीम कोर्टाची स्थगिती; काय दिलं कारण?.