शिवलिंगाकडे का असते नंदीचे मुख, या पौराणिक कथेत दडले आहे रहस्य

मुंबई : तुम्ही अनेकदा भगवान शिव मंदिरात पाहिले असेल की नंदीचे तोंड शिवलिंगाकडे (Shivlinga) असते आणि लोक मोठ्या भक्तीने आणि धार्मिक विधींनी भगवान शंकराची पूजा करतात. यानंतर लोक नंदीच्या कानात आपली इच्छा कुजबुजतात आणि नंदी भगवान शिवाला आपली इच्छा पूर्ण करण्यास सांगतात. शिवाच्या कुटुंबासोबत त्यांचे वाहनही शिवमंदिरात दिसते. पण शिवमंदिरात असलेल्या या मूर्ती जीवनाच्या दृष्टीकोनातून काय संदेश देतात याचा कधी विचार केला आहे का?

शिवमंदिरात नंदीला विशेष महत्त्व असून त्याचे मुख शिवलिंगाकडे आहे. नंदीचा संदेश असा आहे की तो भगवान शिवाचे वाहन आहे. त्याचप्रमाणे आपले शरीर हे आत्म्याचे वाहन आहे. ज्याप्रमाणे नंदीचे डोळे शिवाकडे असतात, त्याचप्रमाणे आपले डोळेही आत्म्याकडे असतात.

ही पौराणिक कथा आहे

पौराणिक कथेनुसार, शिलाद ऋषींच्या तपश्चर्येने भगवान शिव प्रसन्न झाले आणि त्यांना रत्न नावाचा पुत्र दिला. हा नंदी नावाचा शिलाद ऋषींचा मुलगा होता, जो भगवान शिवाचा महान भक्त, गणांमध्ये सर्वश्रेष्ठ आणि महादेवाचे वाहन बनला होता. नंदीच्या भक्तीने प्रसन्न होऊन प्रत्येक शिवमंदिरात नंदीची मूर्ती ठेवण्याचे वरदान भगवान शिवाने दिले होते. यामुळेच नंदीचे दर्शन आणि पूजा केल्याशिवाय शंकराची पूजा अपूर्ण मानली जाते. असे मानले जाते की जेव्हा नंदीला शिवलिंगासमोर बसवण्याचे वरदान मिळाले तेव्हा तो लगेच भगवान शंकरासमोर बसला. तेव्हापासून प्रत्येक शिवमंदिरासमोर नंदीची मूर्ती पाहायला मिळते.

नंदीच्या कानात का करतात प्रार्थना

नंदीच्या दर्शनाने मनाला अपार शांती मिळते. असे मानले जाते की भगवान शिव बहुतेक त्यांच्या तपश्चर्येत मग्न असतात. भगवान शंकराच्या तपश्चर्येत कोणताही अडथळा येऊ नये म्हणून नंदी चैतन्य अवस्थेत राहतो. असे मानले जाते की जर एखाद्याची इच्छा नंदीच्या कानात सांगितली तर तो ती नक्कीच भगवान शिवापर्यंत पोहोचवतो. मग ती नंदीची प्रार्थना बनते, जी भगवान शिव नक्कीच पूर्ण करतात. असेही मानले जाते की स्वतः भगवान शिवाने नंदीला वरदान दिले होते की जो भक्त आपल्या इच्छा प्रामाणिक अंतःकरणाने तुमच्या कानात सांगतो त्याच्या सर्व इच्छा नक्कीच पूर्ण होतील.

(वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे.याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)